Sau lũ lớn, “ma trận” rác khổng lồ từ thượng nguồn đổ về bủa vây hồ thủy điện Bản Vẽ, khiến cuộc sống của bà con vùng lòng hồ bỗng chốc đảo lộn.
- Khởi tố nhóm đối tượng thực hiện vụ cướp 2,4kg vàng tại Bắc Ninh
- Mưa sao băng Eta Aquarids và Eta Lyrids đạt cực đỉnh vào rạng sáng tuần này
- Thi tốt nghiệp THPT 2026: Số thí sinh đăng ký đạt kỷ lục nhưng tỉ lệ miễn thi ngoại ngữ giảm sâu
Nỗi lo mưu sinh giữa “biển rác” tại hồ thủy điện Bản Vẽ
Dòng sông Nậm Nơn đoạn qua xã Nhơn Mai giờ đây nhìn từ xa cứ như một cánh đồng củi khô khổng lồ chứ chẳng còn thấy bóng dáng mặt nước. Hàng kilomet mặt hồ đã bị “niêm phong” bởi tầng tầng lớp lớp rác thải và thân gỗ mục trôi về từ thượng nguồn sau đợt lũ lịch sử năm 2025. Cảnh tượng này không chỉ làm mất mỹ quan vùng cao mà còn biến lòng hồ xanh ngắt ngày nào thành một “ma trận” rác thực thụ, gây ám ảnh cho bất kỳ ai đi ngang qua.
Khổ nhất vẫn là 97 hộ dân tại hai bản Phìa Òi và Piêng Luống khi kế sinh nhai bỗng chốc bị những mảng rác này “phong tỏa”. Việc chèo thuyền đi lại hay quăng chài, thả lưới giữa lòng hồ giờ đây trở thành một bài toán nan giải vì rác bám ken đặc mặt nước. Không chỉ vậy, mùi hôi nồng nặc từ các loại rác và gỗ mục phân hủy bốc lên giữa nắng gắt khiến bầu không khí vốn trong lành nay trở nên ngột ngạt, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của bà con.
Theo ghi nhận từ cơ quan chức năng, lượng rác “khủng” này có đến 80% từ phía lưu vực nước bạn Lào trôi về sau đợt lũ lớn vào tháng 7 năm ngoái. Ước tính chỉ riêng khu vực xã Nhơn Mai đã phải gánh chịu khoảng 30.000m3 rác tồn đọng bủa vây lòng hồ. Dù hồ thủy điện Bản Vẽ vốn rộng lớn là vậy nhưng với khối lượng rác khổng lồ cùng địa hình chia cắt phức tạp, việc xử lý dứt điểm “núi rác” này vẫn đang là một thách thức không nhỏ đối với đơn vị quản lý và địa phư
“Giải cứu” hồ thủy điện Bản Vẽ khỏi những mảng rác mục
Phải đợi đến cuối năm 2025, khi con nước bắt đầu ổn định, công tác thu gom rác thải mới thực sự được triển khai. Dù có hai đơn vị cùng xắn tay áo vào cuộc, nhưng tiến độ xử lý vẫn được đánh giá là khá chậm chạp trước khối lượng rác quá lớn. Ông Tạ Hữu Hùng, Giám đốc Công ty Thủy điện Bản Vẽ, chia sẻ rằng chính địa hình hiểm trở cùng phương thức tiếp cận chủ yếu bằng đường thủy đã làm chậm bước chân của các đội công nhân vệ sinh.
Trước tình cảnh “núi” củi gỗ vây kín mặt hồ, UBND xã Nhơn Mai đã đề xuất một phương án khá linh hoạt là vừa tổ chức thu gom, vừa cho phép người dân tận thu lượng củi từ rác thải. Cách làm này đã nhanh chóng nhận được cái gật đầu đồng thuận từ các sở ngành liên quan vì vừa giúp giảm tải áp lực cho môi trường, vừa giúp bà con có thêm chút ít lợi ích từ “lộc rừng” trôi sông. Đây được kỳ vọng là giải pháp “vẹn cả đôi đường” để sớm trả lại sự thông thoáng cho mặt hồ.
Hiện tại, việc phối hợp giữa phía nhà máy thủy điện và chính quyền địa phương đang được đẩy mạnh để giải quyết dứt điểm các điểm nóng rác thải. Những nỗ lực xuyên suốt từ cuối năm ngoái đến nay cho thấy sự quyết liệt trong việc bảo vệ hệ sinh thái lòng hồ khỏi sự tấn công của rác thượng nguồn. Tuy nhiên, để mặt hồ thủy điện Bản Vẽ thực sự sạch bóng rác, chắc chắn sẽ cần thêm nhiều thời gian và nhân lực để dọn dẹp sạch sẽ những tàn dư còn sót lại của trận lũ cũ.
Theo: Báo Dân trí
