Làng nghề hương trầm Quỳ Châu đổi mới sản xuất, mở rộng thị trường

Từ đầu tư máy móc đến ứng dụng các nền tảng số trong kinh doanh, các cơ sở sản xuất hương trầm ở xã Quỳ Châu, Nghệ An đang từng bước đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Hương trầm Quỳ Châu chuyển mình nhờ ứng dụng công nghệ

Những ngày đầu tháng 11/2026, khi làng nghề hương trầm Quỳ Châu bước vào mùa sản xuất cao điểm, không khí lao động tại các cơ sở trở nên nhộn nhịp. Hàng chục lao động tất bật hoàn thiện sản phẩm, đóng gói và chuẩn bị đơn hàng phục vụ nhu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh.

Nếu trước đây phần lớn công đoạn sản xuất phụ thuộc vào sức lao động thủ công thì hiện nay, nhiều cơ sở đã chủ động đầu tư máy móc, thiết bị để từng bước cơ giới hóa quy trình. Việc kết hợp kinh nghiệm làm nghề truyền thống với công nghệ hiện đại giúp rút ngắn thời gian sản xuất, giảm chi phí nhân công và nâng cao năng suất.

Không chỉ đổi mới trong sản xuất, phương thức kinh doanh của người làm nghề cũng có nhiều thay đổi. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào hệ thống đại lý, thương lái và các kênh tiêu thụ truyền thống, nhiều cơ sở đã sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để quảng bá sản phẩm, tiếp nhận đơn hàng và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng.

Các cơ sở hương trầm đổi mới sản xuất, đẩy mạnh kinh doanh trên nền tảng trực tuyến (Ảnh minh họa: NAM).

Ông Đậu Công Hà, chủ cơ sở hương trầm Hà Loan, cho biết việc đầu tư thiết bị và ứng dụng công nghệ giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh thuận lợi hơn, đặc biệt là khả năng đáp ứng những đơn hàng có số lượng lớn.

Bình quân mỗi năm, cơ sở cung ứng ra thị trường khoảng 5 triệu nén hương, đạt doanh thu từ 2,5-3 tỷ đồng. Sản phẩm được phân phối thông qua hệ thống đại lý, cộng tác viên tại nhiều tỉnh, thành phố. Bên cạnh đó, cơ sở đang đẩy mạnh bán hàng trực tuyến nhằm mở rộng khách hàng, giảm sự phụ thuộc vào các khâu trung gian và tăng khả năng tiếp cận thị trường.

Tương tự, bà Quàng Thị Phương Thúy, chủ cơ sở hương trầm Thiết Hợi, cũng đầu tư thêm máy móc nhằm giảm các công đoạn thủ công, tiết kiệm thời gian và chi phí nhân công. Song song với cải tiến sản xuất, cơ sở chú trọng quảng bá sản phẩm, tiếp cận khách hàng thông qua các nền tảng trực tuyến.

Những thay đổi này cho thấy khoa học, công nghệ đang từng bước hiện diện trong hoạt động sản xuất và tiêu thụ tại làng nghề. Không chỉ hỗ trợ nâng cao hiệu quả lao động, các nền tảng số còn tạo điều kiện để sản phẩm truyền thống tiếp cận người tiêu dùng ở nhiều địa phương.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cũng mở ra định hướng để các địa phương thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Tại Quỳ Châu, việc đầu tư thiết bị, cải tiến quy trình và phát triển các kênh bán hàng trực tuyến đang góp phần cụ thể hóa định hướng này.

Đến nay, xã Quỳ Châu có hơn 45 cơ sở sản xuất hương trầm lớn nhỏ, trong đó có 6 cơ sở có sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP. Từ sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong phạm vi địa phương, hương trầm Quỳ Châu đã mở rộng thị trường đến nhiều tỉnh, thành phố thông qua hệ thống phân phối truyền thống và các kênh thương mại điện tử.

Theo ông Lữ Văn Sơn, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Quỳ Châu, địa phương đang triển khai các hoạt động hỗ trợ cơ sở sản xuất nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho người dân.

“Thời gian tới, xã sẽ tích cực hỗ trợ các cơ sở xây dựng thương hiệu trên sàn thương mại điện tử để tiếp cận thị trường rộng hơn, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng. Đồng thời, tiếp tục khuyến khích đầu tư máy móc, cải tiến quy trình sản xuất nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm chất lượng sản phẩm”, ông Sơn chia sẻ.

Không chỉ riêng làng nghề hương trầm Quỳ Châu, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cũng đang được thúc đẩy tại nhiều ngành nghề truyền thống khác ở Nghệ An như chế biến nông, lâm, thủy sản, mây tre đan, dệt thổ cẩm và sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có khoảng 200 làng nghề và làng nghề truyền thống, tạo sinh kế cho hàng chục nghìn lao động với mức thu nhập phổ biến từ 5-10 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh đóng góp vào phát triển kinh tế, các làng nghề còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và duy trì những kỹ năng sản xuất được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số tại các làng nghề vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Phần lớn cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế, chưa đủ điều kiện đầu tư đồng bộ máy móc và công nghệ. Việc cải tiến mẫu mã, bao bì, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm cũng chưa thực sự chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, kỹ năng tiếp thị, bán hàng trực tuyến của một bộ phận người sản xuất còn hạn chế, khiến việc khai thác các nền tảng thương mại điện tử chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Trước thực tế này, việc hỗ trợ các làng nghề tiếp cận nguồn vốn, đổi mới thiết bị, cải tiến công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm là những giải pháp cần được chú trọng. Cùng với đó, xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu, ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP sẽ góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh.

Các hoạt động tập huấn kỹ năng bán hàng trực tuyến, livestream, sử dụng sàn thương mại điện tử và xúc tiến thương mại cũng cần tiếp tục được đẩy mạnh, giúp hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp làng nghề từng bước thích ứng với phương thức kinh doanh mới.

Từ những cơ sở sản xuất hương trầm ở xã Quỳ Châu đến các làng nghề truyền thống trên toàn tỉnh, ứng dụng công nghệ đang mở ra thêm cơ hội phát triển kinh tế nông thôn Nghệ An. Việc kết hợp giá trị văn hóa truyền thống với phương thức sản xuất, kinh doanh hiện đại không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn góp phần duy trì nghề và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Hoàng Hà (tổng hợp)