Hà Tĩnh – Từ những cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, nhiều sản phẩm công nghiệp nông thôn đang từng bước nâng chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường với sự đồng hành của khuyến công.
- Cụ ông 92 tuổi chia vàng, tiền cho gần 50 con cháu
- Khu đất từng bỏ hoang trở lại đường đua đầu tư
- Hai Long, Quang Hải vào sân, đánh sập Rajamangala 2-0
Năm 2018, chị Võ Thị Thu Hằng ở xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh bắt đầu khởi nghiệp bằng các sản phẩm chế biến từ nông sản địa phương. Quy mô sản xuất khi đó còn nhỏ, nguồn vốn hạn chế, trong khi việc tìm đầu ra cho sản phẩm vẫn là bài toán khó.
Đến năm 2020, cơ sở mạnh dạn đầu tư máy móc, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất. Sau 7 năm hoạt động, mô hình được nâng cấp thành HTX Nông sản dược liệu Thu Hằng vào năm 2025, tập trung vào hai sản phẩm chủ lực là tinh bột nghệ và bột sắn dây.
Cũng trong năm này, cả hai sản phẩm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh. Danh hiệu không chỉ ghi nhận chất lượng sản phẩm mà còn tạo thêm động lực để hợp tác xã tiếp tục đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất.
Theo chị Hằng, để một sản phẩm có thể đứng vững trên thị trường, quá trình sản xuất phải được kiểm soát từ vùng nguyên liệu, chất lượng đầu vào đến chế biến và xây dựng thương hiệu. Khi yêu cầu về chuyển đổi xanh ngày càng cao, người sản xuất cũng phải thay đổi phương thức canh tác, không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm như trước.
Dẫu vậy, vốn, máy móc và thị trường vẫn là những trở ngại lớn đối với các cơ sở có quy mô nhỏ. “Chúng tôi mong muốn được tiếp cận các nguồn hỗ trợ từ chương trình khuyến công để có thêm nguồn lực đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ”, chị Hằng chia sẻ.
Từ sản phẩm địa phương đến thương hiệu được ghi nhận
Một mô hình khác cho thấy hướng đi của sản phẩm nông thôn là HTX Thu mua và Chế biến thủy hải sản Chiến Thắng với thương hiệu nước mắm Luận Nghiệp. Đơn vị kết hợp phương thức ủ chượp cá cơm tươi với muối theo cách truyền thống cùng việc đầu tư đồng bộ cho sản xuất và nhận diện thương hiệu.
Bên cạnh quy trình làm nước mắm, HTX chú trọng bao bì, nhãn mác, nhận diện sản phẩm và hệ thống bồn muối ứng dụng năng lượng mặt trời. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và công nghệ hiện đại giúp nâng hiệu quả sản xuất nhưng vẫn giữ phương thức ủ chượp vốn có.
Năm 2025, nước mắm Luận Nghiệp được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Đây là dấu mốc quan trọng, đồng thời mở thêm cơ hội để sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn.
Tại Hà Tĩnh, đến năm 2025 có 190 sản phẩm được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, 50 sản phẩm cấp khu vực và 15 sản phẩm cấp quốc gia. Riêng trong năm 2025, toàn tỉnh có thêm 39 sản phẩm hoặc bộ sản phẩm của 31 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được công nhận.
Ở quy mô miền Trung – Tây Nguyên, năm 2025 các địa phương thực hiện hoạt động khuyến công với tổng kinh phí 40,446 tỷ đồng, đạt 89,97% kế hoạch. Trong đó, nguồn khuyến công quốc gia đạt 10,416 tỷ đồng, còn nguồn khuyến công địa phương là 30,03 tỷ đồng.
Đà Nẵng, Quảng Trị và Nghệ An nằm trong nhóm địa phương bố trí nguồn kinh phí đáng kể, lần lượt ở mức 6,449 tỷ đồng, 6,794 tỷ đồng và 5,5 tỷ đồng. Những nguồn lực này tạo điều kiện để các cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất.
Bước sang năm 2026, tổng kế hoạch kinh phí khuyến công của khu vực được duyệt là 54,672 tỷ đồng, tăng hơn 21% so với năm trước. Trong đó, nguồn địa phương chiếm khoảng 70%, tương đương 38,222 tỷ đồng.
Tuy nhiên, việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính khiến quá trình triển khai khuyến công những tháng đầu năm gặp một số khó khăn. Tính đến thời điểm báo cáo, toàn khu vực mới thực hiện 11,758 tỷ đồng, đạt 21,51% kế hoạch năm.
Từ thực tế tại Hà Tĩnh và các địa phương miền Trung – Tây Nguyên, lợi thế về nguyên liệu bản địa và sản phẩm mang bản sắc riêng đang tạo nền tảng cho các cơ sở công nghiệp nông thôn phát triển. Nhưng để một đặc sản địa phương trở thành thương hiệu có khả năng cạnh tranh, người sản xuất vẫn cần nguồn lực đầu tư cho máy móc, công nghệ, quản lý và thị trường.
Các chương trình khuyến công vì vậy được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến, đổi mới công nghệ, đào tạo quản lý, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm. Khi những nguồn lực này được phát huy, các cơ sở có thêm điều kiện chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang cách làm bài bản hơn, từng bước đưa sản phẩm quê ra thị trường rộng hơn.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
