Hòa bình Mỹ – Iran: “Cân não” trên bàn đàm phán về eo biển Hormuz

Câu chuyện hòa bình giữa hai bên vẫn đang ở thế “giằng co” khi Iran vừa xem xét đề xuất của Mỹ vừa tuyên bố sẽ không lùi bước dù chỉ một tấc.

Hòa bình Mỹ – Iran và những “nút thắt” khó gỡ tại vùng vịnh

Sau những ngày “căng như dây đàn”, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18-4 vừa thông báo đang “mổ xẻ” các đề xuất hòa bình mới từ phía Mỹ. Những đề xuất này không phải đến trực tiếp mà thông qua “người vận chuyển” là Tổng tư lệnh quân đội Pakistan, ông Asim Munir. Dù lời chào mời hòa bình đã được gửi đi, nhưng phía Tehran vẫn giữ một thái độ rất “cứng”, cho thấy con đường tìm kiếm tiếng nói chung vẫn còn không ít chông gai.

Tehran tuyên bố sẽ thực hiện việc “thu phí” và cấp giấy phép quá cảnh cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz, như một cách để khẳng định chủ quyền. Họ nhấn mạnh sẽ giám sát chặt chẽ mọi hoạt động tại tuyến đường thủy chiến lược này cho đến khi xung đột chấm dứt hoàn toàn. Lý do được đưa ra là để ngăn chặn các tuyến tiếp tế cho các căn cứ quân sự Mỹ, một động thái cho thấy Iran sẵn sàng “chơi bài ngửa” để bảo vệ lợi ích quốc gia trước các áp lực.

Sự cứng rắn này không phải tự nhiên mà có, nhất là sau khi các cuộc thảo luận cấp cao tuần trước lâm vào cảnh “đứt gánh giữa đường”. Việc Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran ngay sau đó đã khiến Tehran nổi giận, coi đây là hành động “phá kèo” lệnh ngừng bắn. Iran khẳng định eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị kiểm soát chặt chẽ và không có chuyện “mở cửa” trở lại chừng nào các lệnh phong tỏa từ phía Washington vẫn còn hiệu lực.

Chờ đợi “cái gật đầu” cho vòng đàm phán mới tại Pakistan

Trong khi dư luận đang ngóng chờ một vòng đàm phán mới tại Pakistan vào ngày 20/4 tới, phía Iran lại tỏ ra khá “thong dong”. Thứ trưởng Ngoại giao Saeed Khatibzadeh cho biết chưa có ngày họp cụ thể nào được ấn định chính thức giữa hai bên. Ông khẳng định Tehran sẽ chỉ “lên lịch” khi đôi bên đã có một khung hiểu biết chung, tránh tình trạng ngồi vào bàn đàm phán mà mỗi người nói một kiểu như thời gian vừa qua.

Ông Khatibzadeh cũng nhắn nhủ phía Mỹ nên bỏ cách tiếp cận theo kiểu “được đằng chân lân đằng đầu” để cuộc đối thoại có thể diễn ra thuận lợi hơn. Dù tình hình hiện tại vô cùng nhạy cảm, Iran khẳng định vẫn luôn mở cửa cho các giải pháp ngoại giao chân thành. Tuy nhiên, “thiện chí” của Tehran cũng có giới hạn và họ sẵn sàng đáp trả nếu các áp lực từ phía Washington vượt quá những thỏa thuận đã thống nhất trong các lệnh ngừng bắn.

Tương lai của eo biển Hormuz và hòa bình khu vực hiện vẫn đang là một bài toán khó chưa có lời giải đáp tức thì. Iran bày tỏ mong muốn duy trì sự ổn định cho các con tàu thương mại qua lại, nhưng với điều kiện là các bên phải tôn trọng luật chơi chung. Những ngày tới sẽ là thời điểm “cân não” thực sự đối với các nhà ngoại giao khi phải tìm cách dung hòa những khác biệt quá lớn để đưa khu vực thoát khỏi vòng xoáy căng thẳng.

Theo: Báo Dân trí