Mỹ phong tỏa cảng Iran, 21 tàu hàng phải “quay đầu” gấp

Những ngày qua, lệnh phong tỏa cảng Iran bắt đầu từ ngày 13-4 đang khiến vùng Vịnh “dậy sóng” khi 21 con tàu buộc phải nhổ neo quay về.

Những con tàu “quay đầu” và sức nóng của lệnh phong tỏa cảng Iran

Bầu không khí tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman đang trở nên “ngột ngạt” hơn bao giờ hết khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) triển khai lực lượng thực hiện lệnh cấm vận hàng hải. Tính đến ngày 17-4, hệ thống giám sát ghi nhận đã có ít nhất 21 con tàu thương mại phải từ bỏ lộ trình dự định để “quay đầu” trở lại Iran sau khi nhận được chỉ dẫn từ các lực lượng Mỹ. Đây là kết quả của chiến dịch được kích hoạt từ ngày 13-4, với sự tham gia của hơn 10.000 binh sĩ cùng dàn khí tài gồm khoảng 120 máy bay và tàu chiến túc trực sẵn sàng ngăn chặn mọi hoạt động hàng hải tại các cửa ngõ trọng yếu.

Mặc dù phía Iran đã tuyên bố mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tàu bè qua lại, nhưng các công ty vận tải biển vẫn đang trong trạng thái “nín thở” nghe ngóng tình hình. Thực tế cho thấy chỉ có một số ít tàu dám mạo hiểm đi qua tuyến đường thủy này vào ngày 17-4, bởi rủi ro bị ngăn chặn là rất lớn. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran khẳng định sẽ đóng cửa tuyến đường này nếu Washington không dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải đối với quốc gia này. Cuộc “đấu trí” căng thẳng giữa hai bên trên mặt nước đang khiến dòng chảy thương mại qua khu vực này bị đình trệ, đẩy nhiều doanh nghiệp vào thế khó khi phải cân nhắc giữa lợi nhuận và sự an toàn của đội tàu.

Nhìn vào quy mô lực lượng, có thể thấy đây không chỉ là một đợt kiểm tra thông thường mà là một chiến dịch “vây ráp” có quy mô lớn trên biển. Việc huy động hàng vạn quân và hàng trăm phương tiện chiến đấu cho thấy quyết tâm của Mỹ trong việc siết chặt các hoạt động giao thương tại các cảng biển của Iran. Các chuyên gia vận tải quốc tế lo ngại rằng nếu tình trạng này kéo dài, chuỗi cung ứng hàng hóa qua vùng Vịnh sẽ gặp ảnh hưởng nghiêm trọng, kéo theo những hệ lụy khó lường về giá cả và an ninh năng lượng toàn cầu. Sự im lặng của những con tàu vốn tấp nập nay phải nằm chờ hoặc quay về là minh chứng rõ nhất cho “sức nóng” của lệnh trừng phạt mới này.

Gọng kìm từ xa và dư chấn của việc phong tỏa cảng Iran

Phạm vi ngăn chặn không chỉ gói gọn tại Trung Đông mà còn đang có xu hướng lan rộng ra các vùng biển xa xôi ở phía đông. Theo Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, các lực lượng của họ đang ráo riết truy đuổi những con tàu liên quan đến Iran ngay cả tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Những con tàu đã rời khỏi vùng Vịnh trước khi lệnh phong tỏa bắt đầu cũng không nằm ngoài “tầm ngắm” của các đơn vị thực thi công vụ Mỹ đang túc trực tại các eo biển chiến lược.

Hình ảnh từ vệ tinh mới nhất đã ghi nhận sự hiện diện của tàu USS Miguel Keith thuộc Hạm đội 7 của Mỹ đang hướng về phía eo biển Malacca. Đây là một “siêu tàu” căn cứ di động viễn chinh với kích thước khổng lồ ngang ngửa các tàu sân bay lớp Nimitz, chuyên đảm nhiệm các nhiệm vụ đặc biệt và chống thủy lôi. Việc điều động một phương tiện có khả năng tác chiến mạnh mẽ như vậy đến khu vực Đông Nam Á cho thấy Washington đang muốn thiết lập một “trừng phạt” từ xa đối với các tàu hàng có liên quan đến Tehran ngay trên đường di chuyển qua các tuyến hàng hải bận rộn nhất thế giới.

Theo các chuyên gia theo dõi “hạm đội bóng tối”, động thái này của Mỹ có nhiều nét tương đồng với kịch bản họ từng áp dụng đối với các tàu dầu của Venezuela trước đây. Việc ngăn chặn được dự báo sẽ diễn ra quyết liệt tại các vùng biển quốc tế, nơi các lực lượng Mỹ có quyền tự do cơ động tác chiến và ít bị hạn chế về mặt pháp lý hơn. Với sự hỗ trợ của các nền tảng theo dõi hiện đại, những con tàu dù đã đi xa cũng khó lòng thoát khỏi sự giám sát chặt chẽ, khiến chiến dịch phong tỏa cảng Iran trở thành một bài toán nan giải cho ngành hàng hải quốc tế trong thời gian tới.

Theo: Báo Dân trí