Nghệ An, cuộc khai quật tại khu vực rú Bụt đã làm xuất lộ 2 ngôi mộ gạch có niên đại bước đầu từ thế kỷ IV-VI, cùng nhiều đồ tùy táng bằng gốm, sành, thủy tinh và kim loại.
- Hải Phòng: Tuyến đường Hồ Sen – Quán Mau vốn hơn 1.244 tỉ đồng
- Nữ bị can ở Nghệ An bị cáo buộc chiếm đoạt 19,7 tỷ đồng
- Mực nước sông Bưởi tiếp tục lên cao, nhiều khu dân cư bị cô lập giữa lũ
Cuộc khai quật khẩn cấp được thực hiện tại xã Kim Liên vào tháng 8, trong đó một ngôi mộ được xác định chưa từng bị xâm phạm trước khi phát lộ. Nhiều hiện vật trong mộ thứ 2 vẫn nằm tại vị trí ban đầu, cung cấp thêm tư liệu về cách bố trí đồ tùy táng trong mộ gạch cổ.
Nhiều đồ tùy táng còn giữ vị trí nguyên gốc trong mộ cổ
Theo nhận định sơ bộ của các chuyên gia, 2 ngôi mộ gạch thuộc giai đoạn Lục Triều, có niên đại khoảng thế kỷ IV-VI. Đây là những ngôi mộ gạch được đánh giá là hiếm hoi còn giữ được nhiều dấu tích nguyên trạng trước thời điểm khai quật.
Đồ tùy táng được tìm thấy khá phong phú, với nhiều nhóm chất liệu khác nhau. Phần lớn hiện vật nằm trong lòng mộ, trong đó các di vật của mộ thứ 2 đặc biệt có giá trị nghiên cứu do vẫn giữ được vị trí tương đối nguyên vẹn.
Ở mộ thứ nhất, nhóm hiện vật chủ yếu gồm đồ gốm và kim loại. Đồ gốm men được phân thành 4 loại hình gồm âu, nắp, chén và bát; ngoài ra còn có một tiêu bản gốm đất nung được nhận định có thể là chân đèn.
Các hiện vật kim loại tại mộ này gồm tiền Ngũ Thù và nhiều loại vũ khí, công cụ như mũi nhọn, lưỡi đao, kiếm, đao, dao. Do nằm dưới lòng đất trong thời gian dài, phần lớn hiện vật đã bị oxy hóa, khiến tình trạng bảo tồn không còn nguyên vẹn.
Đáng chú ý, khi hầm mộ được phát lộ, các tiêu bản kiếm và đao được ghi nhận ở khu vực đầu mộ, xếp chéo lên nhau theo hướng tạo thành hình mũi nhọn về phía đầu mộ. Một tiêu bản dạng chuỗi bằng gỗ bọc sắt cũng được tìm thấy bên trong mộ và được cho là có khả năng là một loại dao.
Phía trên vòm mộ thứ nhất, tại lớp địa tầng, các nhà khảo cổ còn phát hiện 2 tiêu bản lon sành thời Lý. Những hiện vật này có thân hình trụ, mép miệng nhọn và được tạo tác bằng kỹ thuật dải cuộn.
Mộ thứ 2 có đặc điểm khác biệt khi chưa bị xâm phạm trước thời điểm khai quật. Nhờ vậy, các nhóm đồ tùy táng vẫn được bảo lưu ở vị trí ban đầu, giúp việc nghiên cứu cách sắp đặt hiện vật trong không gian mộ có thêm cơ sở thực tế.
Các hiện vật của mộ thứ 2 gồm 4 nhóm chất liệu chính là gốm, sành, thủy tinh và kim loại. Đồ gốm tập trung nhiều ở khu vực đầu mộ và hai bên cửa mộ, với nhóm gốm men gồm bình, nắp; còn đồ gốm đất nung có nồi, vò, lọ, dọi se chỉ và chén.
Hiện vật kim loại được tìm thấy ở nhiều vị trí trong hầm mộ. Tại nền gạch gần cửa mộ có một tiêu bản muôi đồng, trong khi khu vực đầu mộ xuất hiện một tiêu bản bằng đồng đã bị mủn, không còn đủ hình dáng để xác định loại hình.
Ngoài các hiện vật bằng đồng, các nhà khảo cổ còn ghi nhận những đồ bằng sắt như vòng tay và dao. Nhóm kim loại màu vàng cũng có nhiều dạng, gồm hạt chuỗi nhỏ, hạt chuỗi đa giác cùng các tiêu bản tạo hình lá hoặc cánh hoa.
Theo các chuyên gia, những hạt chuỗi vàng trong mộ thứ 2 có đặc điểm tương đồng với hiện vật được phát hiện tại một số khu mộ và di tích ở khu vực châu Á, gồm khu mộ Hợp Phố của Trung Quốc, chùa Wangheungsa của Hàn Quốc, Khao Sam Kaeo của Thái Lan và Óc Eo của Việt Nam. Sự tương đồng được ghi nhận ở cả loại hình và kỹ thuật chế tác, qua đó tạo thêm dữ liệu cho việc nghiên cứu các hiện vật vàng trong bối cảnh khảo cổ khu vực.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
