Mỗi ngày, An Giang phát sinh khoảng 2.274 tấn rác thải rắn sinh hoạt, nhưng chỉ thu gom được khoảng 1.737 tấn. Toàn tỉnh hiện còn khoảng 2,5 triệu tấn rác tồn đọng tại các bãi chứa và khu chôn lấp.
- Bảy người liên quan những vụ trộm ở hai tỉnh
- Hải Phòng đầu tư hơn 1.060 tỷ xây dựng 31 công viên, vườn hoa
- GDP bình quân đầu người tăng nhanh, thu nhập thực tế vẫn là phép thử
Nhiều bãi rác quá tải, tỷ lệ thu gom ở nông thôn còn thấp
Giữa trưa nắng nóng, những “núi rác” tại bãi rác Kênh 10, phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang, bốc mùi khó chịu và thu hút ruồi nhặng. Tại xã Vĩnh Hòa Hưng, một bãi rác lộ thiên nằm cạnh Quốc lộ 61 cũng đã tồn tại khoảng 20 năm.
Ông Nguyễn Văn Tư (58 tuổi), nhà gần bãi rác Kênh 10, cho hay: “Tôi thấy bãi rác này chứa rác ngày càng nhiều. Mùa mưa nước chảy đen ngòm, ruồi nhặng phát sinh nên ai cũng lo ảnh hưởng sức khỏe”.
Theo hồ sơ, bãi rác Kênh 10 có 2 ô chứa, bắt đầu tiếp nhận rác từ khu vực Châu Đốc, An Phú để chôn lấp từ năm 2010. Đến năm 2021, ô số 1 có diện tích 4,8ha đã quá tải sau hơn 10 năm hoạt động. Tỉnh An Giang cũ sau đó mở thêm ô số 2 để tiếp tục tiếp nhận hơn 161 tấn rác/ngày. Hiện bãi rác này tồn đọng lượng rác lên tới cả triệu khối.
Tại xã Vĩnh Hòa Hưng, bãi rác lộ thiên mỗi ngày tiếp nhận khoảng 10-20 tấn rác thải sinh hoạt. Đến nay, lượng rác tích tụ tại đây đã vượt 50.000 tấn.
Theo ông Lê Hữu Toàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, mỗi ngày toàn tỉnh phát sinh khoảng 2.274 tấn rác thải rắn sinh hoạt. Trong đó, khu vực nông thôn phát sinh hơn 1.311 tấn/ngày, chiếm 58%; khu vực đô thị phát sinh 962 tấn/ngày, chiếm 42%.
Tuy nhiên, mỗi ngày chỉ có khoảng 1.737/2.274 tấn rác được thu gom, đạt tỷ lệ 76,4%. Trong tổng lượng rác thu gom, khoảng 390 tấn được đưa vào các nhà máy xử lý, 660 tấn được chôn lấp hợp vệ sinh, còn khoảng 687 tấn phải đổ tại các bãi rác lộ thiên.
Tỷ lệ thu gom rác giữa khu vực đô thị và nông thôn có sự chênh lệch đáng kể. Dù phát sinh lượng rác thấp hơn, khu vực đô thị có tỷ lệ thu gom đạt 94,6%, tương đương khoảng 910 tấn/ngày. Trong khi đó, tỷ lệ thu gom tại nông thôn chỉ đạt 63,1%, tương đương 827 tấn/ngày.
Theo thông tin từ ngành chức năng, địa hình sông ngòi chằng chịt, đường làng nhỏ hẹp khiến xe chuyên dụng khó tiếp cận các khu vực vùng xa, gây trở ngại cho việc thu gom rác ở nông thôn.
Toàn tỉnh hiện còn khoảng 2,5 triệu tấn rác đã tiếp nhận nhưng chưa được xử lý. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, trong số này có khoảng 630.000 tấn nằm lộ thiên tại 66 bãi rác và 1,87 triệu tấn nằm trong các khu chôn lấp như Phú Thạnh, Kênh 10, Mương Đào, Bình Hòa…
Lượng rác phát sinh nhưng chưa được thu gom, xử lý mỗi ngày khoảng 537 tấn. Thực tế, tại một số khu vực ven sông, khi không có xe đến thu gom, người dân xả rác xuống sông, khiến rác trôi nổi trên mặt nước.
Theo ông Lê Hữu Toàn, lượng rác thu gom hằng ngày hiện được đưa về 17 cụm xử lý trên toàn tỉnh. Tuy nhiên, phần lớn bãi rác đã quá tải, vượt công suất thiết kế. Một số dự án xử lý rác được đầu tư hàng trăm tỉ đồng, có sẵn máy móc nhưng rác chưa thể đưa vào nhà máy hoặc nhà máy chưa xử lý được lượng rác đáng kể so với công suất thiết kế.
Nhà máy xử lý rác Long Thạnh có công suất 245 tấn/ngày, đã hoàn thiện khâu phân loại rác, lắp đặt lò khí hóa rác, hệ thống xử lý nước thải và được cấp giấy phép môi trường. Tuy nhiên, nhà máy chưa thể vận hành hoàn toàn theo công suất thiết kế do vướng mắc hợp đồng xử lý rác.
Nhà máy xử lý rác Kiên Lương có công suất 100 tấn/ngày, đã cơ bản hoàn thiện nhưng mới vận hành thử nghiệm với khối lượng khoảng 30-40 tấn/ngày.
Trong khi đó, Nhà máy xử lý rác Tâm Hằng, công suất 100 tấn/ngày, và dự án xử lý rác cụm Long Xuyên, công suất 300 tấn/ngày, dù đã được tỉnh chấp thuận đầu tư từ lâu nhưng vẫn chậm tiến độ xây dựng. Dự án xử lý rác cụm Long Xuyên dự kiến hoàn thành vào tháng 7/2027, còn Nhà máy xử lý rác Tâm Hằng dự kiến bắt đầu hoạt động từ quý I/2028.
Hiện An Giang có 3 nhà máy Thoại Sơn, Chợ Mới và Tâm Sinh Nghĩa vận hành tốt, với tổng công suất 390 tấn/ngày. Tỉnh đang tập trung tháo gỡ khó khăn để đưa hai nhà máy Kiên Lương và Long Thạnh vào hoạt động, hướng tới nâng tổng công suất xử lý rác toàn tỉnh lên 735 tấn/ngày.
Ngoài ra, An Giang dự kiến kêu gọi đầu tư 5 nhà máy xử lý rác trong thời gian tới, với công suất 700-1.200 tấn/ngày. Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh sẽ đầu tư và kêu gọi đầu tư các dự án xử lý rác, nâng tổng công suất xử lý lên 4.910-6.710 tấn/ngày.
Hoàng Hà (tổng hợp)
