Kỷ luật học sinh cần giữ được tinh thần giáo dục nhân văn, nhưng những vụ hành hung giáo viên cho thấy cơ hội sửa sai không thể tách rời trách nhiệm và sự an toàn của người khác.
- Ba người từ Nghệ An liên quan vụ trộm tại trạm viễn thông
- 400 tấn heo bệnh đặt ra yêu cầu rà soát chuỗi kiểm soát thực phẩm
- Đối tượng truy nã người nước ngoài và hành trình lẩn trốn
Một bản tự kiểm điểm có thể giúp học sinh nhìn lại hành vi của mình. Nhưng liệu chừng đó đã đủ khi người đứng trên bục giảng bị chính học trò hành hung? Ngày 19/10, nam sinh lớp 12 Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, xã Nội Bài, Hà Nội, bị khởi tố, tạm giam vì đánh cô giáo chủ nhiệm. Trước đó, tại Tuyên Quang, cuối năm 2023, một nhóm học sinh lớp 7 từng chốt cửa lớp, dồn cô giáo vào góc tường, chửi bới và ném dép.
Tháng 9/2025, một học sinh lớp 7 Trường THCS Đại Kim, phường Định Công, Hà Nội, túm tóc, ghìm đầu cô giáo chủ nhiệm khi cô thu giữ đồ chơi sắc nhọn. Ba sự việc ở những thời điểm khác nhau nhưng cùng gợi lên một nỗi lo: bạo lực học đường có thể hướng vào cả người đang thực hiện nhiệm vụ dạy dỗ học sinh.
Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh kỷ luật phải giúp học sinh tiến bộ, tự nhận thức và thay đổi, “không phải kỷ luật nhằm đẩy học sinh ra khỏi môi trường giáo dục”. Tinh thần ấy được thể hiện trong Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 31/10/2025, thay thế Thông tư 08/TT năm 1988. Theo đó, đình chỉ học tập không còn là hình thức kỷ luật; học sinh ngoài cấp tiểu học có thể bị nhắc nhở, phê bình hoặc yêu cầu viết bản tự kiểm điểm.
Bên cạnh đó là những hoạt động khuyên bảo, theo dõi, tư vấn học đường, giáo dục kỹ năng và phối hợp với gia đình. Mục tiêu là giúp học sinh nhận ra sai lầm, điều chỉnh hành vi và tiếp tục học tập. Đó là hướng tiếp cận đặt con người ở vị trí trung tâm. Tuy nhiên, lòng bao dung không thể khiến những tổn thương của giáo viên và các học sinh khác trở nên ít quan trọng hơn.
Nghiêm khắc để không ai bị bỏ lại phía sau
Mỗi vi phạm cần được nhìn nhận trong hoàn cảnh cụ thể. Một học sinh lần đầu mắc lỗi nhẹ, biết nhận sai có thể thay đổi nhờ sự nhắc nhở và động viên. Nhưng khi vi phạm lặp lại, sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình cần chặt chẽ hơn. Đối với hành vi cố ý hành hung giáo viên, đe dọa an toàn người khác hoặc bạo lực nhiều lần, cần có biện pháp xử lý nghiêm túc, tương xứng. Không thể dùng một cách giáo dục giống nhau cho mọi mức độ vi phạm.
Đình chỉ học tập cũng không phải câu trả lời duy nhất. Nếu chỉ tách học sinh khỏi lớp mà không có tư vấn, theo dõi và phương án tiếp tục giáo dục, nguyên nhân của bạo lực vẫn còn đó. Nhưng ngược lại, nếu không có biện pháp can thiệp đủ mạnh, giáo viên và học sinh khác có thể phải tiếp tục sống trong tâm lý bất an. Nhà trường cần được trao công cụ để xử lý những tình huống vượt quá khả năng của các biện pháp nhắc nhở thông thường.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nên nghiên cứu quy trình can thiệp đối với hành vi bạo lực nghiêm trọng và tình trạng tái phạm. Việc bố trí học tập phù hợp hoặc tạm dừng học có thời hạn có thể được nghiên cứu, với điều kiện có căn cứ pháp lý rõ ràng, tiêu chí minh bạch, thời hạn cụ thể và cơ chế xem xét lại.
Điều 37 Luật Nhà giáo năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đã quy định việc xử lý hành vi xâm phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm nhà giáo. Tùy tính chất, mức độ, người vi phạm có thể bị kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại phải bồi thường. Những hành vi xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc khi nhà giáo thực hiện hoạt động nghề nghiệp phải được xử lý nghiêm khắc.
Đây là cơ sở để việc bảo vệ giáo viên không chỉ dừng ở lời nói. Người thầy cần được bảo vệ, còn học sinh vi phạm cần được giúp đỡ để hiểu rõ hậu quả việc mình làm. Sau mỗi vụ việc, còn có những học sinh chứng kiến cảnh bạo lực và một tập thể lớp cần tìm lại sự bình yên. Chăm lo cho người vi phạm không có nghĩa là xem nhẹ người bị hại.
Nhân văn không phải bỏ qua sai lầm. Đó là kiên nhẫn giúp học sinh sửa đổi, đồng thời giữ giới hạn cần thiết để không ai bị xâm phạm thân thể, danh dự và sự an toàn. Một môi trường giáo dục tốt không chỉ mở ra cơ hội cho người mắc lỗi, mà còn phải bảo vệ những người đang nỗ lực học tập và cống hiến. Kỷ luật đúng mức chính là cách giữ cho cả hai điều ấy cùng tồn tại.
Phạm Mai (tổng hơp)
