Hai trận động đất mạnh tại Venezuela, núi lửa Anak Krakatau phun trào và lũ bùn từ sông băng Himalaya liên tiếp xảy ra trong chưa đầy ba tháng, đặt ra câu hỏi về khả năng ứng phó với thiên tai cực đoan.
- Giám đốc Linh “lùn” bị khám xét khẩn cấp: Hé lộ mối quan hệ với giang hồ Tuấn “thần đèn”, Vi “ngộ”
- Thịt xay sẵn: những điểm cần lưu ý khi mua
- Chiếc chum sành bất ngờ hiện lên dưới nền đất
Ngày 24/6, miền bắc Venezuela hứng chịu hai trận động đất gần như liên tiếp, có độ lớn 7,2 và 7,5, với tâm chấn cách thủ đô Caracas khoảng 100 km. Theo USGS và Al Jazeera, đây là cặp động đất mạnh nhất tại Venezuela kể từ năm 1900.
Hơn 250 công trình bị phá hủy. Số người thiệt mạng thay đổi qua các đợt thống kê, từ khoảng 190 người trong những ngày đầu lên hơn 2.000 người ở các cập nhật sau đó.
Chưa đầy ba tháng sau, ngày 4/9, núi lửa Anak Krakatau tại eo biển Sunda phun trào liên tục khoảng 25 giờ. Tro bụi lan rộng khiến 8 sân bay trên đảo Java phải đóng cửa.
Theo CNN và Al Jazeera, hơn 340.000 hành khách bị ảnh hưởng bởi việc hoãn, hủy hoặc chuyển hướng gần 3.000 chuyến bay. Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta ở Jakarta cũng phải đóng cửa nhiều ngày do tro bụi bao phủ không phận.
Bộ trưởng Giao thông Indonesia Dudy Purwagandhi cho biết nhà chức trách chưa thể xác định thời điểm tình trạng này chấm dứt do thời tiết biến động khó lường. Đến ngày 8/9, phần lớn sân bay mới hoạt động trở lại khi gió đẩy tro bụi ra xa.
Himalaya cho thấy một dạng rủi ro khác
Cuối tháng 8, khu vực biên giới Nepal – Trung Quốc tiếp tục ghi nhận thảm họa nghiêm trọng. Một phần sông băng ở độ cao hàng nghìn mét bất ngờ đứt gãy, tạo dòng lũ bùn lớn đổ xuống các sông Bhote Koshi và Trishuli.
Theo AP và CNN, số người thiệt mạng tại hai nước đã vượt 1.000, trong khi khoảng 4.400 người được ghi nhận mất tích. Con số này tiếp tục thay đổi qua các đợt cập nhật.
Các sự kiện trên diễn ra trong khoảng thời gian ngắn nhưng có cơ chế khác nhau: động đất bắt nguồn từ hoạt động địa chất, núi lửa gây gián đoạn hàng không, còn sự sụp đổ của sông băng tạo dòng lũ bùn với sức tàn phá lớn.
USGS xác nhận cặp động đất tại Venezuela thuộc dạng hiếm gọi là “động đất song sinh” (doublet). Anak Krakatau nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, nơi tập trung phần lớn hoạt động địa chấn và núi lửa của Trái Đất.
Tại Philippines, núi Kanlaon cũng duy trì cảnh báo cấp độ 2 trong phần lớn năm 2026. Điều này cho thấy bất ổn địa chất vẫn hiện diện tại nhiều khu vực, dù không phải sự kiện nào cũng dẫn đến thảm họa lớn.
Hình ảnh
Kéo và thả hình ảnh, tải lên hoặc chọn từ thư viện của bạn.Tải lênTất cả tập tinChèn từ URL
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc các thiên tai có cùng một nguyên nhân. Hiện chưa có nghiên cứu nào khẳng định quan hệ nhân quả trực tiếp giữa từng sự kiện với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, giới khoa học khí hậu từ lâu cảnh báo nhiệt độ tăng có thể làm suy yếu các khối băng vĩnh cửu, đồng thời góp phần khiến một số hiện tượng cực đoan trở nên thường xuyên và khó dự báo hơn.
Vấn đề rõ ràng hơn nằm ở sức chống chịu của hạ tầng. Một sân bay lớn có thể đình trệ trong nhiều ngày vì tro núi lửa, trong khi cộng đồng ven sông có thể hứng dòng lũ lớn chỉ trong thời gian rất ngắn.
Chuỗi sự kiện năm 2026 vì thế không nhất thiết là bằng chứng cho một nguyên nhân chung. Nhưng khoảng cách giữa các thảm họa đang đặt ra yêu cầu cụ thể hơn: hệ thống cảnh báo, hạ tầng và năng lực ứng phó phải được chuẩn bị cho những tình huống xảy ra nhanh, đồng thời và trên phạm vi rộng.
Hồng Sơn (tổng hợp)
