Giữa vùng đất Diễn Châu (Nghệ An) yên bình; chùa Cổ Am hiện lên cổ kính; linh thiêng và thanh tịnh. Ngôi chùa hơn 600 năm tuổi này không chỉ là di tích lịch sử quốc gia. Mà còn là điểm đến tâm linh được nhiều Phật tử. Du khách tìm về chiêm bái; hành hương mỗi dịp đầu năm hay trong các lễ hội lớn.
- Chợ đêm mực nháy Cửa Lò – Và món quà từ biển nơi xứ Nghệ
- Ba năm ròng rã đi tìm lại nụ cười cho vợ
- Nỗi đau của mẹ đơn thân có con gái mắc bệnh hiếm
Vị trí và cách di chuyển đến chùa Cổ Am
Chùa Cổ Am tọa lạc tại xã Diễn Minh, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Nhiều người nhầm lẫn ngôi chùa thuộc xã Minh Châu. Bởi khu vực này nằm trong quần thể di tích lịch sử; văn hóa Lèn Hai Vai nổi tiếng. Từ trung tâm thành phố Vinh, du khách di chuyển khoảng 46–47 km là có thể đến được chùa. Hành trình tới chùa Cổ Am tương đối thuận tiện. Du khách có thể đi bằng xe máy, ô tô cá nhân hoặc bắt taxi, xe bus. Đến Diễn Châu rồi tiếp tục di chuyển theo hướng dẫn địa phương. Con đường dẫn lên chùa len lỏi giữa những dãy núi đá. Hai bên là ruộng đồng và làng mạc. Tạo nên cảnh sắc thanh bình đặc trưng của vùng quê xứ Nghệ.
Hơn 600 năm lịch sử của chùa Cổ Am
Chùa Cổ Am có tuổi đời hơn sáu thế kỷ, được khởi dựng vào thời Hậu Lê (thế kỷ XV). Ban đầu, chùa chỉ là một am nhỏ có tên “Am Sơn Tự” nằm trên núi Hổ Lĩnh. Trải qua nhiều biến động; am được dời xuống chân núi. Và đổi tên qua các thời kỳ: Hương Phúc Tự, Hương Linh Tự. Rồi cuối cùng mang tên Cổ Am Tự như ngày nay.
Năm 1994, chùa Cổ Am được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Ghi dấu vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa – tâm linh của người dân xứ Nghệ. Đến năm 2013, chùa được trùng tu, tôn tạo với quy mô lớn. Giữ lại nét cổ kính nhưng vẫn hài hòa với không gian kiến trúc hiện đại.
Kiến trúc độc đáo và không gian tĩnh tại
Toàn bộ khuôn viên chùa Cổ Am rộng khoảng 14 ha, nằm nép mình giữa núi rừng xanh mát. Các hạng mục chính bao gồm: Đại hùng bảo điện; nhà tăng; bảo tháp, hang động “Như Ý” và vườn La Hán. Kiến trúc chùa kết hợp hài hòa; giữa phong cách cổ truyền và hiện đại. Mang lại cảm giác vừa linh thiêng vừa gần gũi.
Điểm nhấn nổi bật nhất là Đại hùng bảo điện hai tầng. Tầng trên là chính điện; nơi đặt pho tượng Thích Ca Mâu Ni bằng gỗ mít dát vàng. Tượng cao hơn 5 mét; tạo ấn tượng uy nghi, rực rỡ. Trong khuôn viên chùa còn có tượng Quan Âm Bồ Tát ba mặt. Bức tượng được xem là tượng lớn nhất Nghệ An; thể hiện lòng từ bi và trí tuệ hướng thiện.
Không gian quanh chùa được bao bọc bởi núi đá, cây xanh và những con đường lát đá quanh co. Sự tĩnh lặng nơi đây rất tuyệt, giúp người đến viếng cảm nhận trọn vẹn ý nghĩa “lánh đời để tìm an yên”
Lễ hội và hoạt động tâm linh đặc sắc
Ngoài là nơi thờ tự, chùa Cổ Am còn là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng lớn của Phật tử trong và ngoài tỉnh. Hàng năm, chùa tổ chức nhiều lễ hội và khóa tu ý nghĩa, thu hút hàng nghìn người tham dự.
Ba lễ hội lớn diễn ra đều đặn là Đại lễ Phật Đản (khoảng tháng 4–5 âm lịch). Đại lễ Vu Lan Báo Hiếu (tháng 7 âm lịch) và Lễ Cầu An Đầu Năm. Mỗi dịp, chùa đều tổ chức các nghi thức tụng kinh, dâng hoa, cầu nguyện cho quốc thái dân an và phúc lành đến mọi nhà. Ngoài ra, vào các ngày rằm, mồng một hàng tháng, người dân địa phương vẫn đến thắp hương, lễ Phật, gửi gắm tâm nguyện bình yên.
Bên cạnh đó, chùa còn tổ chức nhiều khóa tu và hoạt động giáo lý, trong đó nổi bật là khóa tu “Văn – Võ song toàn”. Khóa tu do Liên đoàn Karate Nghệ An phối hợp tổ chức, giúp giới trẻ rèn luyện thân tâm, hướng thiện và sống tích cực.
Trụ trì chùa – Đại đức Thích Tâm Thành – còn được biết đến là người năng nổ trong các hoạt động từ thiện. Trụ trì thường xuyên trao học bổng “Nâng bước chân nhân tài” cho học sinh nghèo vượt khó, lan tỏa tinh thần từ bi và sẻ chia của đạo Phật.
Trải nghiệm lễ hội và những lưu ý khi tham quan
Tham dự lễ hội tại chùa Cổ Am là dịp để du khách hòa mình vào không khí linh thiêng và trang nghiêm. Đại lễ Phật Đản và Vu Lan thường thu hút hàng nghìn Phật tử cùng du khách gần xa. Mọi người cùng nhau dâng hương, tụng kinh, thả hoa đăng cầu nguyện, tạo nên bức tranh tâm linh sống động giữa lòng Diễn Châu.
Khi tham quan hoặc dự lễ, du khách nên ăn mặc lịch sự, kín đáo, giữ trật tự và ý thức bảo vệ môi trường. Vì lễ hội thường rất đông, nên đi sớm để tiện gửi xe và tham dự nghi lễ đúng giờ. Nếu muốn chụp ảnh, nên xin phép và tránh làm ảnh hưởng không gian hành lễ.
Du khách có thể dành 1–2 giờ để tham quan toàn bộ quần thể chùa: ngắm tượng Phật, vườn La Hán, hang động Như Ý và khung cảnh núi non hùng vĩ bao quanh. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để tĩnh tâm, buông bỏ lo toan và tìm lại sự bình an trong tâm hồn.
Điểm đến hòa quyện giữa tâm linh và thiên nhiên
Chùa Cổ Am không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng mà còn là điểm du lịch văn hóa – tâm linh tiêu biểu của Nghệ An. Sự kết hợp hài hòa giữa cảnh sắc núi rừng, kiến trúc cổ kính và đời sống Phật pháp khiến nơi đây trở thành chốn “an trú” cho những ai muốn tìm về với bình yên.
Dù đến trong mùa lễ hội hay những ngày thường, chùa Cổ Am vẫn mang lại cảm giác tĩnh lặng và sâu lắng. Giữa tiếng chuông ngân vang và hương trầm lan tỏa, du khách dễ dàng cảm nhận được sự giao hòa giữa con người – thiên nhiên – tâm linh. Đúng như tinh thần “từ bi, hỷ xả” mà ngôi chùa hơn sáu thế kỷ này luôn gìn giữ.
Oanh Nguyễn
