Các điều kiện an toàn để đặt nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam


Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư 02, hướng dẫn các tiêu chí đánh giá an toàn đối với địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân, áp dụng ở giai đoạn tiền khả thi, nhằm bảo đảm an toàn hạt nhân, môi trường và dân cư.

Tiêu chí địa chất, động đất và nền móng công trình

Theo Thông tư 02, địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân không được nằm trên khu vực có hoạt động đứt gãy địa chất trong vòng 130.000 năm trở lại đây. Đây là tiêu chí bắt buộc, nếu không đáp ứng và không có giải pháp khắc phục phù hợp thì địa điểm sẽ không được chấp nhận.

Khu vực xây dựng cũng phải bảo đảm không xảy ra động đất có cường độ lớn hơn 8 MSK trong bán kính 50 km và không có nguy cơ núi lửa phun nham thạch tới phạm vi 15 km quanh nhà máy. Nền móng đặt lò phản ứng và nhà tuabin phải là đá gốc liền khối, đủ độ cứng, không bị nứt vỡ, phong hóa mạnh. Các công trình phụ trợ không được xây dựng trên nền đất yếu, đất có nguy cơ hóa lỏng hoặc khuếch đại dao động địa chấn.

Yêu cầu khí tượng, thủy văn và thiên tai

Thông tư quy định, trong vòng 100 năm trở lại đây, địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân không được ghi nhận hiện tượng ngập lụt, lũ quét hoặc các điều kiện khí hậu cực đoan có sức gió vượt quá 300 km mỗi giờ. Nguy cơ ngập lụt và lũ quét cũng phải được dự báo không có khả năng xảy ra trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy.

Thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận cũ (nay là Khánh Hòa), nơi sẽ xây dựng nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Ảnh: Việt Quốc

Thôn Vĩnh Trường, xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận cũ (nay là Khánh Hòa), nơi sẽ xây dựng nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1.( Ảnh:Chupj manf hình báo VnExpress)

Ngoài ra, địa điểm phải bảo đảm nguồn nước làm mát ổn định, liên tục trong mọi tình huống, kể cả khi xảy ra sự cố giả định. Nguồn điện cấp cho hệ thống an toàn của nhà máy cũng phải được duy trì độc lập và tin cậy. Việc xác định khu vực cấm dân cư và khu vực hạn chế dân cư xung quanh nhà máy là yêu cầu bắt buộc, kèm theo giới hạn liều bức xạ cho phép đối với người dân trong điều kiện vận hành bình thường và tình huống sự cố.

Yếu tố con người, an ninh và khảo sát địa điểm

Các yếu tố do con người tạo ra xung quanh khu vực xây dựng nhà máy cũng được đưa vào tiêu chí đánh giá an toàn. Khoảng cách tối thiểu từ nhà máy đến sân bay là 7 km. Những công trình như kho nhiên liệu, tuyến giao thông lớn, cơ sở quốc phòng hoặc đường ống dẫn vật liệu dễ cháy nổ phải được bố trí đủ xa để không gây áp lực vượt ngưỡng an toàn khi xảy ra sự cố.

Thông tư 02 yêu cầu việc khảo sát địa điểm phải được thực hiện trên phạm vi rộng, không chỉ dừng ở địa chất mà còn bao gồm khí tượng, thủy văn, mật độ dân cư, khả năng sơ tán, hệ thống giao thông và điều kiện thiết lập trung tâm ứng phó khẩn cấp bên ngoài nhà máy. Chủ đầu tư có trách nhiệm thu thập, tổng hợp đầy đủ dữ liệu để phục vụ đánh giá sơ bộ an toàn hạt nhân.

Cơ sở pháp lý và định hướng triển khai

Luật Năng lượng nguyên tử sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tiếp tục bổ sung nhiều quy định chặt chẽ liên quan đến địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Việc lựa chọn địa điểm phải tính đến tác động phóng xạ đối với con người và môi trường, mật độ dân cư và các biện pháp ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân.

Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam dự kiến đặt tại tỉnh Khánh Hòa, khu vực tỉnh Ninh Thuận cũ, gồm hai dự án Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2. Trong đó, dự án Ninh Thuận 1 do Tập đoàn Điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư, đặt tại xã Phước Dinh, huyện Thuận Nam cũ, hiện Việt Nam đã cơ bản thống nhất dự thảo hiệp định hợp tác xây dựng với phía Nga.

Theo: VnExpress