Lào Cai – Ông Nguyễn Ngọc Khiêm, giám đốc một công ty trên địa bàn, bị Viện KSND tối cao truy tố vì dựa vào mối thân quen với lãnh đạo tỉnh để nhận tiền làm trung gian xin giấy phép xuất khẩu quặng sắt cho doanh nghiệp.
- Những con số nổi bật và bài toán tăng tốc cuối năm
- Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ lập kỷ lục chi tiêu gần 12 tỷ USD
- Hứa trả trong hai ngày, một phụ nữ bị bắt vì lừa 1,8 tỉ đồng
Cáo trạng mới ban hành trong vụ án sai phạm về xuất khẩu quặng sắt tại tỉnh Lào Cai (cũ) và một số đơn vị liên quan cũng truy tố ông Lê Ngọc Hưng, khi ấy là Phó chủ tịch UBND tỉnh, cùng ông Đỗ Trường Giang, Giám đốc Sở Công thương. Với Công ty An Bình, chuyện xin giấy phép bắt đầu từ cuối tháng 10/2019.
Theo Thông tư số 12/2016 của Bộ Công thương, quặng sắt không có tên trong danh mục khoáng sản được phép xuất khẩu. Chỉ khi trong nước không có nhu cầu tiêu thụ, UBND tỉnh nơi có khoáng sản được khai thác, chế biến mới kiểm tra thực tế rồi có văn bản đề nghị Bộ Công thương xem xét.
Từ năm 2015 đến 2020, 11 doanh nghiệp mua quặng sắt rồi bán ra nước ngoài để có lợi nhuận cao hơn so với tiêu thụ trong nước. Họ tự đến hoặc nhờ người trung gian gặp ông Hưng và ông Giang, đề nghị hai ông tạo điều kiện để UBND tỉnh gửi văn bản lên Bộ Công thương xin cấp hạn ngạch xuất khẩu.
Ông Khiêm là một trong những cầu nối được doanh nghiệp tìm đến. Ông Nguyễn Duy Nghiệp, Giám đốc Công ty An Bình, biết ông thân quen với lãnh đạo tỉnh, trong đó có Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Vịnh, người đã bị tuyên phạt 4 năm tù trong vụ khai thác trái phép hàng triệu tấn quặng apatit.
Ông Nghiệp bàn với ông Lê Xuân Định, lao động tự do, việc nhờ ông Khiêm tác động để xin cấp phép xuất khẩu. Ông Khiêm nhận lời, nói phải có chi phí, và ông Định đưa 4 tỉ đồng cùng 100.000 USD.
Có tiền trong tay, ông Khiêm đến gặp ông Vịnh, nhờ chỉ đạo UBND tỉnh gửi Bộ Công thương văn bản đề nghị cho Công ty An Bình xuất khẩu. Ông Vịnh hướng ông sang gặp ông Hưng và ông Giang, kèm lời hứa hỗ trợ doanh nghiệp theo chủ trương của Chính phủ và Bộ Công thương.
Tại trụ sở UBND tỉnh Lào Cai, ông Khiêm nói với ông Hưng rằng mình đã báo cáo và được ông Vịnh đồng ý chủ trương, mong ông chỉ đạo và sớm ký văn bản. Ông Hưng biết người đến gặp có quan hệ thân quen với bí thư nên nhận lời, bảo liên hệ ông Giang và hẹn ký khi Sở Công thương trình; trước lúc ra về, ông Khiêm đưa ông Hưng 100 triệu đồng.
Ông Khiêm sang phòng làm việc của ông Giang, báo rằng bí thư và phó chủ tịch đã chấp thuận. Cấp trên đã “bật đèn xanh”, người đến lại có quan hệ, ông Giang hướng dẫn nộp hồ sơ và nhận 50 triệu đồng.
Mọi việc diễn ra như mong đợi: UBND tỉnh Lào Cai gửi văn bản đề xuất Bộ Công thương cấp phép xuất khẩu quặng sắt cho Công ty An Bình. Nhưng đến tháng 1.2020, việc xuất khẩu bị tạm dừng.
Sau lệnh tạm dừng
Không rõ lý do vì sao bị dừng, ông Nghiệp lại nhờ ông Định tìm ông Khiêm để công ty được xuất khẩu trở lại. Lần này, ông Định đưa 250 triệu đồng “uống nước”.
Nhận tiền, ông Khiêm biết công ty thiếu phương án vận chuyển quặng và phương án bảo vệ môi trường, đó là nguyên nhân khiến việc xuất khẩu bị dừng. Ông báo lại cho công ty và hỗ trợ hoàn tất thủ tục để được xuất khẩu tiếp.
Qua việc giúp Công ty An Bình, cơ quan tiến hành tố tụng xác định ông Khiêm hưởng lợi 3,85 tỉ đồng và 100.000 USD, bị truy tố tội “lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”. Khoản 250 triệu đồng “uống nước” không đủ căn cứ xử lý hình sự, song ông Khiêm vẫn phải nộp lại vì đó là khoản hưởng lợi bất chính.
Về phía hai cán bộ, cáo trạng xác định ông Hưng và ông Giang vì nể nang và vụ lợi mà làm trái nhiệm vụ được giao. Hai ông thống nhất với đề xuất của bộ phận tham mưu về việc gửi văn bản cho Bộ Công thương, trong khi không chỉ đạo kiểm tra điều kiện thực tế của doanh nghiệp.
Qua đó, ông Hưng hưởng lợi bất chính 355 triệu đồng, ông Giang 500 triệu đồng, cả hai cùng bị truy tố tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Đại diện 11 doanh nghiệp chỉ đưa tiền cảm ơn sau khi đã xuất khẩu được quặng, số tiền không lớn và không có thỏa thuận từ trước. Viện kiểm sát vì vậy không thấy căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự đối với nhóm này.
Các cá nhân thuộc Bộ Công thương tham mưu, đề xuất và quyết định cho doanh nghiệp xuất khẩu theo đề nghị của UBND tỉnh Lào Cai đều thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn. Điều tra không thấy căn cứ về việc thỏa thuận hay đưa nhận tiền, nên cũng không xem xét trách nhiệm hình sự.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
