Nghệ An – Sở Công Thương Nghệ An tổ chức các lớp tập huấn về quản lý chợ và kỹ năng bán hàng trực tuyến, thu hút hàng trăm tiểu thương chợ truyền thống tham gia, giúp người bán từng bước làm quen với công nghệ trước sức ép của thương mại điện tử.
- Bữa cơm rang đêm muộn của người mẹ kế không máu mủ
- Bỉ thông qua EVIPA, mở thêm cánh cửa đầu tư với Việt Nam
- Xác minh danh tính nữ sinh lớp 11 tử vong trên sông Cầu
Thời gian qua, các lớp học tập trung vào những kỹ năng thiết thực như tạo tài khoản trên sàn thương mại điện tử, chụp ảnh sản phẩm, quay video giới thiệu hàng hóa, xây dựng nội dung trên Facebook, TikTok và giao tiếp với khách qua mạng. Chương trình được triển khai trong bối cảnh không ít tiểu thương muốn bán hàng online nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu.
Tỉnh hiện có 371 chợ truyền thống với hàng chục nghìn tiểu thương, và hoạt động buôn bán tại nhiều chợ đang chịu sức ép lớn từ thói quen mua sắm mới. Chỉ cần một chiếc điện thoại, người tiêu dùng đã có thể xem hàng, so sánh giá, đặt mua và nhận hàng tại nhà.
Tại chợ Vinh, nơi có hơn 3.400 hộ kinh doanh, không khí mua bán ở nhiều khu vực đã bớt sôi động, một số hộ trả lại ki-ốt để chuyển sang công việc khác. Chị Phan Thị Hằng, tiểu thương kinh doanh quần áo lâu năm tại chợ Vinh, cho biết vẫn muốn gắn bó với nghề nhưng lượng khách ngày càng ít, có ngày ngồi quầy không bán được đơn nào.
Chị Hồng từng nghĩ đến việc bán hàng qua mạng xã hội, song việc dùng nền tảng trực tuyến, giới thiệu sản phẩm trước máy quay hay xử lý đơn hàng vẫn là những trở ngại. Tại chợ Đô Lương, chị Nguyễn Thị Dung đã thử bán hàng qua mạng xã hội nhưng lượng tương tác và đặt mua chưa nhiều, một số đơn bị trả lại khiến chị nản lòng.
Ở các chợ miền núi, việc chuyển đổi còn khó khăn hơn. Tại chợ Kim Sơn, xã Quế Phong, nhiều tiểu thương, trong đó có người dân tộc thiểu số, quen mua bán trực tiếp nên gặp trở ngại khi tiếp cận công nghệ; họ có thể xem các phiên livestream trên Facebook, TikTok nhưng để tự mình thực hiện lại là chuyện khác.
Ông Nguyễn Hữu Đắc, Trưởng ban Quản lý chợ Vinh, cho biết đơn vị muốn tổ chức thêm các buổi tập huấn để hỗ trợ tiểu thương. Tuy nhiên, khách đến chợ giảm kéo theo nguồn thu giảm, nên việc bố trí kinh phí không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Hướng dẫn từng thao tác nhỏ cho người mới bắt đầu
Với những người quen cân hàng, báo giá và nhận tiền trực tiếp tại quầy, dùng điện thoại để giới thiệu sản phẩm, đăng bài hay quản lý đơn là thao tác hoàn toàn mới. Vì vậy, hướng dẫn trực tiếp, làm mẫu và để người học thực hành là cách tiếp cận phù hợp với nhóm còn hạn chế kỹ năng công nghệ.
Ông Nguyễn Văn Hiệp, Trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương Nghệ An, cho biết thị trường bán lẻ thay đổi nhanh, buộc các hộ kinh doanh truyền thống phải tìm cách thích ứng. Qua các lớp tập huấn, ngành mong giúp tiểu thương tháo gỡ khó khăn trong cạnh tranh, mở rộng khách hàng và từng bước đưa việc kinh doanh lên môi trường số.
Theo ông Hiệp, nội dung hỗ trợ cần phù hợp với từng nhóm tiểu thương. Người mới bắt đầu nên làm quen với điện thoại, chụp ảnh sản phẩm, đăng bài, tạo mã QR và kiểm tra giao dịch trước, sau đó mới học livestream, xây dựng nội dung, quản lý đơn hàng trên sàn thương mại điện tử và chăm sóc khách hàng trực tuyến.
Ngoài ra, để việc học không dừng lại sau vài buổi, các ban quản lý chợ có thể phối hợp với cơ quan chuyên môn lập nhóm hỗ trợ ngay tại chợ, nơi tiểu thương có kinh nghiệm chia sẻ cách làm với người mới và các đơn vị chuyên môn giải đáp vướng mắc. Một hướng khác có thể nghiên cứu là phối hợp với người sáng tạo nội dung có sức ảnh hưởng để giới thiệu sản phẩm, gian hàng và đặc sản địa phương, thay vì yêu cầu tiểu thương lớn tuổi tự livestream chuyên nghiệp.
Bên cạnh kỹ năng bán hàng, tiểu thương cần kiểm tra tiền thực nhận trong tài khoản thay vì chỉ tin vào ảnh chụp hóa đơn chuyển khoản của khách. Họ cũng nên thường xuyên kiểm tra mã QR thanh toán tại quầy để tránh bị thay bằng mã giả.
Theo định hướng của ngành công thương, việc hỗ trợ cần mở rộng với sự phối hợp của địa phương, ban quản lý chợ, đơn vị công nghệ và các sàn thương mại điện tử. Các mô hình phù hợp có thể được lựa chọn để triển khai trước, sau đó rút kinh nghiệm và nhân rộng.
Nguyễn Quế (tổng hợp)
