Một ngôi sao khép lại vòng đời, để lại phần lõi đặc nóng trong không gian. Từ những vật chất tưởng như chỉ còn là tàn tích ấy, một hành tinh có thể đã hình thành. Phát hiện mới của các nhà khoa học đang mở ra góc nhìn khác về cách những thế giới ngoài hệ Mặt Trời ra đời.
- Gạo Việt trước cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu
- Phải thuận tiện cả hai chiều
- 6 thí sinh Hải Phòng bước vào chung khảo Hoa hậu Việt Nam
Đối tượng được nghiên cứu là một ứng viên hành tinh, có khả năng là một hành tinh khí khổng lồ, quay quanh sao lùn trắng HS 0209+0832. Quay quanh sao lùn trắng HS 0209+0832, cách Trái Đất khoảng 270 năm ánh sáng. Kết quả nghiên cứu được công bố trên chuyên san Nature Astronomy. Bằng cách phân tích dữ liệu từ kính viễn vọng không gian NASA cùng các thiết bị quan sát khác, nhóm nghiên cứu tìm thấy bằng chứng hóa học cho thấy hành tinh có thể ngưng tụ từ vật chất mà ngôi sao trung tâm giải phóng khi cạn kiệt năng lượng và sụp đổ thành sao lùn trắng.
Từ nguồn gốc đặc biệt này, các nhà khoa học gọi hành tinh là “phượng hoàng”, gợi liên tưởng đến sự sống mới được hình thành từ những gì còn sót lại sau một biến cố lớn. Trong vòng đời của một ngôi sao tương tự Mặt Trời, giai đoạn cuối thường bắt đầu bằng sự phình to thành sao khổng lồ đỏ. Sau đó, ngôi sao trút bỏ các lớp vật chất bên ngoài, chỉ để lại phần lõi nóng và đặc được gọi là sao lùn trắng.
Một số hành tinh hình thành cùng ngôi sao từ ban đầu vẫn có thể tồn tại sau quá trình này nếu nằm đủ xa. Các nhà thiên văn học đã quan sát được những trường hợp như vậy. Nhưng việc một hành tinh có thể ra đời từ vật chất do ngôi sao chết giải phóng lại là câu chuyện khác.
Khi tàn tích sao có thể trở thành nơi khởi đầu
Theo Jamie Williams, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Warwick (Anh) và là tác giả báo cáo, đến nay chưa có hành tinh thế hệ thứ hai nào được xác nhận quanh sao lùn trắng. Nếu giả thuyết về hành tinh HS 0209+0832 được xác nhận, phát hiện này sẽ bổ sung một mắt xích đáng chú ý vào hiểu biết của giới khoa học về sự hình thành hành tinh. Điều khiến các nhà nghiên cứu quan tâm không chỉ nằm ở nguồn gốc của hành tinh, mà còn ở môi trường có thể tồn tại quanh sao lùn trắng.
Williams cho biết những hành tinh quay quanh sao lùn trắng ở khoảng cách phù hợp có thể nằm trong vùng có điều kiện thuận lợi cho sự sống. Khi ngôi sao trung tâm nguội dần, vùng này có thể duy trì trạng thái ổn định trong thời gian rất dài. Theo ông, một hành tinh thế hệ thứ hai nếu hình thành ở vị trí thích hợp có thể nằm trong vùng có khả năng dung dưỡng sự sống suốt hàng chục tỷ năm.
Tuy vậy, khả năng duy trì điều kiện thuận lợi không đồng nghĩa với việc hành tinh đã có sự sống. Những nghiên cứu tiếp theo vẫn cần làm rõ đặc điểm cụ thể của hành tinh “phượng hoàng” và môi trường xung quanh nó.
Hồng Sơn (tổng hợp)
