Biển Chết đang rơi vào vòng xoáy khi mực nước giảm làm độ mặn tăng, còn độ mặn cao lại khiến hồ khó tự làm mát. Nghiên cứu mới cảnh báo xu hướng này có thể kéo dài trong nhiều thập niên.
- Gạo Việt trước cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu
- Phải thuận tiện cả hai chiều
- 6 thí sinh Hải Phòng bước vào chung khảo Hoa hậu Việt Nam
Nghiên cứu do Emmanuel Guillerm thuộc Trung tâm khoa học địa chất GFZ Helmholtz (Đức) và Đại học Binghamton (Mỹ) dẫn đầu,.được công bố trên tạp chí Geophysical Research Letters. Theo ScienceAlert, kết quả cho thấy sự thu hẹp của Biển Chết có thể góp phần làm nước hồ nóng lên.
Biển Chết là hồ nước mặn nằm giữa Jordan, Israel và khu vực Bờ Tây. Hồ không có lối thoát tự nhiên nên mực nước phụ thuộc vào lượng nước từ các dòng sông chảy vào và lượng nước bị mất do bốc hơi.
Việc chuyển hướng các dòng nước để phục vụ nhu cầu của con người đã làm lượng nước đổ vào hồ giảm mạnh. Trong khi đó, nước tiếp tục bốc hơi khiến mực nước ngày càng hạ thấp và muối bị cô đặc trong phần nước còn lại.
Nhóm nghiên cứu cho rằng sự thay đổi về độ mặn đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều hòa nhiệt của Biển Chết. Nước bốc hơi thường mang nhiệt lượng vào khí quyển, giúp làm mát phần nước còn lại. Tuy nhiên, nồng độ muối cao làm giảm hiệu quả của quá trình này.
Các nhà khoa học đã xây dựng mô hình mô phỏng sự tương tác giữa mực nước, độ mặn và trao đổi nhiệt. Sau khi được hiệu chỉnh bằng số liệu thu thập trong giai đoạn 2012-2015, mô hình có thể tái hiện xu hướng nhiệt độ của Biển Chết từ năm 1979 đến 2019.
Trong khoảng thời gian này, tầng nước sâu của hồ đã tăng tới 2,8 độ C. Nước càng cạn thì độ mặn càng cao, trong khi độ mặn tăng lại làm giảm khả năng làm mát. Vì thế, hồ có xu hướng giữ lại nhiều nhiệt hơn, tạo thành vòng lặp nóng lên.
Nhiệt lượng cũng có thể được đưa xuống các tầng nước sâu. Vào mùa hè, lớp nước mặt ấm và mặn hơn phía dưới tạo điều kiện cho hiện tượng “salt fingering” truyền nhiệt xuống sâu. Vào mùa đông, sự xáo trộn của khí quyển tiếp tục tác động đến các tầng nước.
Trong mô phỏng đến năm 2100, nếu toàn bộ dòng nước vào Biển Chết dừng lại, hoạt động khai thác công nghiệp chấm dứt và hồ vẫn trộn nước mỗi năm một lần, mực nước có thể giảm khoảng 85 m. Nhiệt độ nước có thể tăng 5-8 độ C tùy mức phát thải khí nhà kính.
Theo ông Guillerm, khôi phục dòng nước ngọt có thể giúp ngăn mực nước tiếp tục giảm và hạn chế tình trạng nóng lên do độ mặn gia tăng. Bên cạnh đó, các túi nước bị mắc kẹt trong tinh thể muối có thể lưu giữ dấu vết nhiệt độ trong quá khứ, giúp giới khoa học nghiên cứu quá trình thu hẹp và biến mất của những vùng biển cổ đại.
Thành Luân (tổng hợp)
