Bảo tàng Nghệ An – Xô viết Nghệ Tĩnh phối hợp Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội công bố kết quả khai quật hai mộ gạch niên đại khoảng thế kỷ IV-VI, cùng nhiều đồ tùy táng.
- Chuyến vào hang của ba người kéo dài ngoài dự kiến
- Những thực phẩm giàu omega-3 có lợi cho tim
- Chiếc xe tải nằm ngang giữa cao tốc lúc rạng sáng
Ngày 16/9, kết quả khai quật khẩn cấp dấu tích mộ gạch Rú Bụt được công bố tại Nghệ An, sau khi di tích được phát hiện trong quá trình đào đất trồng cây. Khu vực khai quật thuộc xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An, trước đây nằm trên địa bàn xã Nam Giang, huyện Nam Đàn cũ.
Hai ngôi mộ được các nhà khảo cổ bước đầu xác định thuộc giai đoạn Lục Triều, có cấu trúc gồm huyệt, huyệt đạo và hầm mộ. Hầm mộ được xây bằng gạch chữ nhật màu đỏ hoặc xám, độ nung thấp, kích thước không đồng nhất; phần lớn không trang trí, một số viên có hoa văn kẻ ca rô.
Đáng chú ý, cuộc khai quật ghi nhận nhiều nhóm hiện vật được chôn theo người chết, gồm bình, chén, bát, nồi, vò và lọ bằng gốm sành; tiền Ngũ Thù; dao, đao, kiếm bằng sắt; đồ đồng, hạt chuỗi thủy tinh cùng các hạt và lá kim loại màu vàng.
Một trong hai ngôi mộ nằm sâu hơn 2 m so với mộ được phát hiện trước đó và còn tương đối nguyên vẹn. Tình trạng này tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu nhận diện rõ hơn cách bố trí đồ tùy táng bên trong một mộ cổ.
Đối chiếu với những mộ gạch từng được nghiên cứu tại Nam Lộc, nay thuộc xã Vạn An, và mộ Núi Chung ở Kim Liên, các nhà khảo cổ nhận thấy hai mộ tại Rú Bụt có nhiều nét tương đồng về mặt bằng, cách đào huyệt và kỹ thuật xây hầm mộ.
Loại hình mộ có hầm xây bằng gạch này thường được gọi là mộ gạch hoặc mộ Hán, từng xuất hiện tại nhiều khu vực ven sông lớn và các tuyến giao thông đường thủy. Ở Nghệ An, những dấu tích tương tự đã được ghi nhận tại Nam Lộc cũ, Nam Kim cũ và Kim Liên cũ, trong không gian gắn với lưu vực sông Lam.
Từ kết quả khai quật, các nhà khảo cổ đề nghị trước mắt lấp phủ để bảo vệ hố khai quật, đồng thời xây dựng chương trình nghiên cứu, điều tra và khảo sát tổng thể các di tích trong khu vực. Phạm vi nghiên cứu được kiến nghị mở rộng từ Rú Bụt và vùng phụ cận tới những di tích khảo cổ, lịch sử, văn hóa có liên quan trong lưu vực sông Lam.
Các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương cũng được đề nghị tăng cường bảo vệ, kiểm tra, giám sát khu vực mộ gạch Rú Bụt, đồng thời tuyên truyền để người dân nhận thức rõ hơn về giá trị di tích và trách nhiệm bảo vệ di sản.
Dấu tích này được anh Trần Đình Tuấn phát hiện vào tháng 4/2026 khi đào đất trồng cây tại khu vực Rú Bụt. Việc phát hiện và khai quật khẩn cấp sau đó góp thêm tư liệu cho nghiên cứu các mộ gạch có niên đại Lục Triều tại Nghệ An.
Nguyễn Hiền (tổng hợp)
