Sau 12 ngày bị núi rừng Pù Huống chia cắt, con đường độc đạo Xốp Kho-Na Ngân đã thông tuyến trở lại, kịp đưa gần 740 người dân bản Na Ngân về với nhịp sống thường nhật — và những đứa trẻ về lại lớp học.
- Chủ nhà xe giấu xác hổ trên nóc xe, lĩnh 3 năm tù
- Mộ tổ hơn 500 năm bất ngờ xuất hiện bia mang tên người dòng họ khác
- Nepal tìm thấy 675 thi thể, Mỹ tăng gấp 7 lần viện trợ
Có những con đường mà người ta chỉ nhận ra tầm quan trọng của nó khi nó biến mất. Xốp Kho-Na Ngân là một con đường như thế — hơn 20km xuyên rừng, men theo sườn đồi, lưng núi và mép vực suối Nậm Ngân, con đường độc đạo duy nhất nối bản Na Ngân, xã Nga My, Nghệ An với thế giới bên ngoài.
Từ chiều 19/8, mưa lớn bắt đầu xé toạc con đường ấy. Mười hai điểm sạt lở, sụt trượt xuất hiện, trong đó năm điểm quy mô lớn. Rồi mưa không dừng lại. Từ 23 đến rạng sáng 24/8, những vết nứt cũ mở rộng thêm, những điểm mới xuất hiện, nâng tổng số lên gần 20 điểm sạt lở. Tại dốc Co Ngóa, hơn 40m mặt đường đứt gãy, sụt sâu hơn 2m — một vết thương kép, khi cả hai bên taluy cùng đổ xuống vực.
Lũ trên suối Nậm Ngân cũng không buông tha. Sáng 24/8, nước dâng gần 1m tại ngầm tràn Co Nóc, cuốn trôi cả bờ kè. Ba bản Na Kho, Na Ngân, Xốp Kho — gần 1.900 người, phần lớn là đồng bào Thái — chìm trong cô lập giữa đêm.
Ông Lương Văn Ùn, Trưởng bản Na Ngân, nhớ lại những ngày ấy bằng một nỗi lo cụ thể, không cần tô vẽ: “Điều chúng tôi lo lắng nhất là trong bản có người ốm đau nhưng không thể đưa ra ngoài để tiếp cận các dịch vụ y tế.” Lương thực không vào được. Và đúng ngày 24/8 — ngày học sinh tựu trường — những đứa trẻ ở hai điểm trường Tiểu học và Mầm non trong bản đành phải ở nhà.
Nhưng giữa những ngày đường bị chia cắt, có những người đã không chờ đợi ai khác ra tay trước. Anh Hồ Viết Hiếu, ở bản Na Ca, mang máy múc của gia đình mình đến, tự bỏ tiền mua nhiên liệu, tự bỏ ngày công, một mình san ủi đất đá dọc toàn tuyến. Anh kể lại công việc ấy không đơn giản — nền địa chất không ổn định, phải xử lý cả vách taluy để hạn chế sạt lở tái diễn — nhưng không nói gì thêm về phần mình đã hy sinh.
Người dân bản Na Ngân cũng không đứng ngoài. Ngày 27/8, khoảng 20 người trong bản cùng nhau dựng lại cây cầu gỗ bắc qua suối Nậm Ngân, sau khi cây cầu tạm cũ đã bị lũ cuốn trôi — nối lại hai cụm dân cư vốn đã tách rời.
Chiều 31/8, sau 12 ngày, con đường Xốp Kho-Na Ngân thông tuyến trở lại.
Ông Lô Khăm Kha, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nga My, gọi đó là một việc có ý nghĩa đặc biệt — không chỉ vì đường đã mở, mà vì nó mở đúng lúc năm học mới cận kề. Nông sản có thể ra ngoài. Nhu yếu phẩm có thể vào bản. Người ốm không còn bị giữ lại sau những điểm sạt lở nguy hiểm.
Và đúng vào dịp Quốc khánh 2/9, con đường ấy mang một ý nghĩa khác nữa: sau gần nửa tháng bị cô lập, người dân có thể đi thăm người thân, gặp lại bạn bè, mua những thứ cần cho ngày lễ. Những cuộc gặp gỡ tưởng như bình thường — điều mà người ta chỉ thấy quý khi đã có lúc không thể có được — nay lại được nối lại, cùng lúc với con đường.
Hoàng Hà (tổng hợp)
