Lầu Năm Góc trao cho Raytheon hợp đồng kỷ lục trị giá 22,9 tỷ USD, nhằm đưa sản lượng tên lửa Tomahawk lên hơn 1.000 quả mỗi năm, sau khi Mỹ tiêu hao trong chiến dịch không kích Iran.
- Năm tàu cá cháy trong đêm, lửa lan liên hoàn
- Ngư dân Hà Tĩnh bơi 10 giờ giữa biển, thoát chết hy hữu
- Ẩm thực Việt Nam tạo dấu ấn tại Toronto
Rạng sáng 18/8 theo giờ Hà Nội, Hải quân Mỹ công bố hợp đồng 7 năm với Raytheon, thuộc RTX, để mở rộng dây chuyền sản xuất Tomahawk tại các nhà máy ở Tucson (Arizona), Huntsville (Alabama) và Andover (Massachusetts).
Thỏa thuận cụ thể hóa hợp đồng khung ký hồi tháng 2, đặt mục tiêu nâng sản lượng lên hơn 1.000 quả mỗi năm. Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao cho biết khoản đầu tư sẽ đẩy nhanh việc bàn giao Tomahawk, bảo đảm hỏa lực cho Hải quân Mỹ và lực lượng liên quân.
Kho tên lửa chịu sức ép lớn
Hợp đồng được công bố trong lúc dư luận Mỹ lo ngại về khả năng cạn kiệt kho vũ khí sau các chiến dịch quân sự kéo dài.
Operation Epic Fury, chiến dịch Mỹ không kích các mục tiêu quân sự và hạt nhân Iran, diễn ra từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 4/2026, trước khi giao tranh tiếp diễn qua nhiều đợt đến tháng 7.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính riêng 39 ngày đầu chiến dịch đã tiêu tốn hơn 1.000 quả Tomahawk, mức sử dụng lớn nhất kể từ khi loại tên lửa này được biên chế.
Ba nguồn tin giấu tên nói với Reuters cuối tháng 7 rằng lượng Tomahawk dự trữ chỉ còn hơn 50%, thấp hơn mức trên 70% từng được truyền thông Mỹ đưa ra.
Áp lực không chỉ nằm ở Tomahawk. CSIS ghi nhận lượng tên lửa đánh chặn Patriot trong kho cũng giảm mạnh, từ khoảng 2.330 quả trước chiến sự xuống còn 759-827 quả.
Trước thỏa thuận khung, Raytheon cho biết chỉ sản xuất khoảng 60 quả Tomahawk mỗi năm. CSIS tính toán sản lượng bình quân trong 10 năm qua dưới 200 quả mỗi năm do các đơn hàng nhỏ giọt. Hải quân Mỹ vì thế đề xuất mua 785 quả Tomahawk trong ngân sách tài khóa 2027, tăng mạnh so với những năm trước.
Bài toán tốc độ sản xuất
Điểm đáng chú ý là hợp đồng 22,9 tỷ USD được công bố ngay sau khi Tổng thống Donald Trump bác bỏ lo ngại về kho vũ khí cạn kiệt.
“Những gì chúng ta đã sử dụng chỉ là phần nhỏ. Chúng ta có rất nhiều vũ khí tầm trung”, ông nói với Fox News.
Trong khi đó, giới chức quốc phòng Mỹ lại dùng những cụm từ mạnh để mô tả nhu cầu bổ sung hỏa lực. Thứ trưởng Chiến tranh phụ trách Mua sắm và Bảo đảm Michael Duffey cho biết Washington đã yêu cầu ngành công nghiệp mở rộng sản xuất và RTX đáp ứng lời kêu gọi này.
Chủ tịch Raytheon Phil Jasper cũng khẳng định công ty đang đầu tư vào nhân lực, công nghệ, chuỗi cung ứng và cơ sở vật chất để tăng năng lực sản xuất.
Tuy nhiên, một câu hỏi vẫn chưa có lời giải. Hải quân Mỹ và Raytheon không công bố số lượng Tomahawk cụ thể sẽ được bàn giao theo hợp đồng 22,9 tỷ USD, khiến khó xác định trực tiếp mức giá cho từng tên lửa.
Mark Cancian, cố vấn cấp cao thuộc CSIS, từng cảnh báo rủi ro lớn hơn không nằm ở việc duy trì xung đột hiện tại, mà là khả năng Mỹ phải đối phó với một cuộc khủng hoảng cường độ cao khác trước khi kho dự trữ được phục hồi.
Khi tốc độ tiêu hao vượt xa năng lực sản xuất, khoản đầu tư 22,9 tỷ USD vì thế không chỉ là một hợp đồng mua sắm. Đây còn là phép thử đối với khả năng Mỹ nhanh chóng khôi phục kho hỏa lực chiến lược.
Nguyên Dung (tổng hợp)
