Vụ nhà hàng từ chối “hoa hồng”: Tài xế, hướng dẫn viên nói về “luật ngầm” trong nghề

HÀ TĨNH – Sau vụ nhà hàng treo băng rôn từ chối trả “hoa hồng”, nhiều tài xế và hướng dẫn viên du lịch đã lên tiếng chia sẻ góc nhìn về những khoản hỗ trợ trong nghề.

Vụ việc bắt nguồn từ tấm băng rôn được treo tại một nhà hàng ở Hà Tĩnh với nội dung: “Trả ‘hoa hồng’ cho tài xế là vi phạm đạo đức cốt lõi của nhà hàng. Chúng tôi kiên quyết từ chối để bữa ăn của bạn không bị cắt phế”. Sau khi xuất hiện trên mạng xã hội, thông điệp này nhanh chóng tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều.

Một bộ phận người dân bày tỏ sự đồng tình với quan điểm kinh doanh minh bạch của nhà hàng. Tuy nhiên, nhiều tài xế và hướng dẫn viên cho rằng cách diễn đạt trên vô tình tạo nên cái nhìn thiếu thiện cảm đối với những người làm nghề chân chính.

Là tài xế chở khách du lịch với hơn 20 năm kinh nghiệm, anh Ph. (Bắc Ninh) nhận định việc sử dụng cụm từ “hoa hồng” trong trường hợp này là chưa phản ánh đúng bản chất.

Theo anh, giữa nhà xe với nhà hàng hay điểm dừng chân vốn tồn tại mối quan hệ hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau. Khi đưa đoàn khách đến ăn uống, tài xế thường chỉ được mời một bữa cơm, một cốc nước hoặc bố trí chỗ nghỉ như một lời cảm ơn, chứ không phải khoản tiền được trích từ suất ăn của khách.

“Lái xe cần nhà hàng để có chỗ nghỉ ngơi, ăn uống trong hành trình dài. Ngược lại, nhà hàng cần khách để bán dịch vụ ăn uống. Hai bên hỗ trợ nhau trên cơ sở hợp tác, tôn trọng và tình cảm quý mến. Có những thời điểm chúng tôi không đưa khách đến, chủ quán vẫn tạo điều kiện cho tài xế chỗ ăn, nghỉ tử tế”, anh Ph. chia sẻ.

Theo nam tài xế, khoản hỗ trợ này có giá trị không lớn và chủ yếu mang tính động viên. Trong khi đó, “hoa hồng” đúng nghĩa là khoản chiết khấu được các bên thỏa thuận trước trong hoạt động thương mại, thường phát sinh giữa doanh nghiệp lữ hành và đơn vị cung cấp dịch vụ.

Anh Ph. cũng bày tỏ lo ngại tấm băng rôn có thể khiến hành khách hiểu nhầm rằng tài xế và nhà hàng “bắt tay” để cắt giảm quyền lợi của khách.

“Nghề lái xe vốn rất vất vả, nếu chỉ trông vào khoản ‘hoa hồng’ thì không ai phải thức khuya, dậy sớm để cầm vô lăng kiếm sống”, anh nói.

Cùng quan điểm, anh K., một tài xế quê Hà Tĩnh có nhiều năm chở khách du lịch, cho biết một số nhà hàng có thể hỗ trợ tài xế bằng một bữa cơm, chai nước hoặc khoảng 50.000 đồng sau hành trình dài.

Theo anh, những khoản hỗ trợ này phải được trích từ lợi nhuận của nhà hàng và không được ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ khách.

“Khoản hỗ trợ tài xế không có mức được quy định cụ thể, mà phụ thuộc vào sự hài lòng của nhà hàng và tinh thần tự nguyện của họ”, anh K. nói.

Anh cũng nhấn mạnh, khi lựa chọn điểm dừng chân, tài xế luôn ưu tiên chất lượng món ăn, giá cả hợp lý và thái độ phục vụ. Nếu vì lợi ích trước mắt mà đưa khách đến địa điểm kém chất lượng, chính tài xế sẽ đánh mất uy tín nghề nghiệp.

Đánh giá về nội dung băng rôn, anh K. cho rằng cách diễn đạt dễ tạo cảm giác khoản hỗ trợ dành cho tài xế đồng nghĩa với việc nhà hàng phải cắt giảm chất lượng bữa ăn của khách.

“Thông điệp đó vô tình tạo cảm giác khi khoản hỗ trợ cho tài xế, nhà hàng phải bớt xén bữa ăn của khách. Trên thực tế, nếu khoản hỗ trợ hoàn toàn minh bạch thì không thể đánh đồng với hành vi ăn chặn quyền lợi của khách”, anh bày tỏ.

Các tài xế chia sẻ quan điểm về khoản hỗ trợ từ nhà hàng trong hoạt động đưa đón khách du lịch. (Ảnh minh họa: NAM)

Ở góc nhìn của hướng dẫn viên, anh V.T. cho rằng cách gọi khoản hỗ trợ này là “hoa hồng” cũng chưa thật sự chính xác.

Theo anh, một số nhà hàng hoặc điểm dừng chân có thể hỗ trợ hướng dẫn viên từ 50.000 đến 100.000 đồng mỗi lượt, hoặc thay bằng một bao thuốc lá, ly cà phê hay bữa ăn miễn phí.

“Tất cả giống như một lời cảm ơn, gọi là có qua có lại trong quá trình làm việc, chứ không phải khoản ‘hoa hồng’ lớn như nhiều người vẫn nghĩ”, anh T. nhấn mạnh.

Theo kinh nghiệm của anh, chỉ khoảng 4-5 trong số 10 nhà hàng có chính sách hỗ trợ này. Tại Đà Nẵng, nhiều cơ sở áp dụng khá đồng đều với mức khoảng 50.000 đồng hoặc một phần quà nhỏ dành cho hướng dẫn viên.

Anh cũng cho biết khoản hỗ trợ không phụ thuộc vào số lượng khách trong đoàn mà hoàn toàn do từng cơ sở kinh doanh chủ động.

“Đây hoàn toàn là sự chủ động của từng cơ sở kinh doanh chứ không phải do hướng dẫn viên đòi hỏi. Dù có hay không thì hướng dẫn viên vẫn làm đúng công việc của mình và đặt quyền lợi của khách hàng lên đầu tiên”, anh T. khẳng định.

Theo anh, nếu phát sinh khoản chiết khấu mang tính thương mại thì đó là quan hệ giữa nhà hàng và doanh nghiệp lữ hành, được thỏa thuận từ trước. Hướng dẫn viên chủ yếu thực hiện chương trình tour theo lịch trình đã được phân công và hầu như không tự ý thay đổi điểm đến.

Trước ý kiến cho rằng các khoản bồi dưỡng có thể khiến chất lượng dịch vụ dành cho khách bị ảnh hưởng, anh T. thừa nhận điều này có thể xảy ra ở một số trường hợp cá biệt nhưng không phản ánh thực tế chung của nghề.

“Quan trọng là cái tâm và cách làm nghề của mỗi người. Đơn vị lữ hành và hướng dẫn viên chuyên nghiệp sẽ luôn đặt quyền lợi của khách lên hàng đầu. Không ai đánh đổi trải nghiệm của du khách chỉ vì một khoản tiền bồi dưỡng. Làm ăn như thế sẽ không thể tồn tại lâu dài vì thời đại này, mọi người rất dễ dàng trao đổi, chia sẻ trải nghiệm thực tế”, anh T. nhấn mạnh.

Theo anh, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn giữa các nhà hàng và điểm dịch vụ, những khoản hỗ trợ nhỏ nếu có chỉ mang ý nghĩa duy trì quan hệ hợp tác lâu dài, không đồng nghĩa với việc hướng dẫn viên sẽ ưu tiên đưa khách đến những địa điểm có chất lượng kém.

“Nhà hàng nào phục vụ tốt, khách hài lòng, công ty tiếp tục hợp tác và hướng dẫn viên cũng yên tâm đưa khách quay lại. Đó mới là cách làm bền vững”, anh T. kết luận.

Nguyễn Quế (tổng hợp)