Đất thờ cúng không hẳn là di sản thừa kế để chia. Việc phân chia phụ thuộc di chúc, người quản lý và mục đích duy trì việc thờ phụng thực tế của dòng họ.
- Tổng thống Trump từ chối mặc áo chống đạn sau các vụ mưu sát liên tiếp
- Tàu chở LNG của Nga: Hạm đội ngầm lộ diện giữa vòng vây trừng phạt
- Quảng Trị: Người cha dũng cảm tử vong sau khi cứu con đuối nước
Đất thờ cúng: Chuyện tình thân và gánh nặng bảo tồn hương hỏa
Luật sư Trịnh Văn Dũng chia sẻ, trong những năm hành nghề, ông chứng kiến không ít cảnh anh em “đưa nhau ra tòa” chỉ vì mảnh đất cha mẹ để lại làm nơi thờ tự. Người thì muốn giữ lại để giữ cái “nếp nhà”, người lại muốn xẻ nhỏ để giải quyết nhu cầu kinh tế cá nhân. Những mâu thuẫn này không chỉ dừng lại ở con số, mét vuông mà còn làm sứt mẻ đi tình cảm máu mủ ruột rà đã vun đắp bao năm.
Dưới góc nhìn pháp lý, đất dùng cho việc thờ cúng là loại tài sản rất “đặc biệt” vì nó chứa đựng cả phần hồn của gia đình. Pháp luật Việt Nam quy định loại đất này không nhằm mục đích chia chác lợi ích, mà ưu tiên để con cháu có nơi đi về, nhang khói cho tổ tiên. Nếu có di chúc rõ ràng hoặc sự thống nhất từ đầu, mảnh đất ấy sẽ được bảo vệ để duy trì sự ổn định, không bị cuốn vào vòng xoáy phân chia thừa kế thông thường.
Tuy nhiên, người được giao trọng trách “giữ lửa” cho nhà thờ tổ cũng gặp không ít áp lực khi bị hiểu lầm về quyền hạn. Họ không phải là chủ sở hữu toàn quyền theo kiểu “muốn bán là bán”, mà chỉ là người trông nom di sản cho cả dòng họ. Nhiều vụ kiện tụng kéo dài cũng chỉ vì người đứng tên trên giấy tờ cứ ngỡ mình có quyền quyết định tất cả, quên mất rằng đó là tài sản chung của cha ông.
Khi tài sản chung của dòng họ buộc phải mang ra phân định
Câu chuyện về đất thờ tự sẽ trở nên rắc rối hơn nhiều khi người quá cố ra đi mà không để lại một tờ di chúc “lận lưng”. Lúc này, đất đai nghiễm nhiên trở thành di sản thừa kế và được chia theo luật cho vợ chồng, con cái với những phần bằng nhau. Nếu trong nhà không có sự nhường nhịn, thấu hiểu thì việc mang mảnh đất thờ ra chia năm xẻ bảy là điều khó tránh khỏi.
Thực tế, pháp luật vẫn mở ra một “cánh cửa” cho những gia đình muốn gìn giữ truyền thống khi cho phép giữ lại đất thờ nếu có sự đồng thuận. Tuy nhiên, nếu sự quản lý không minh bạch, hoặc người giữ đất có dấu hiệu “tư túi”, mục đích thờ phụng không còn thì tài sản ấy sẽ bị chia. Khi niềm tin không còn, những kỷ niệm thiêng liêng cũng buộc phải quy ra giá trị kinh tế để giải quyết cho xong những tranh chấp mệt mỏi.
Cuối cùng, sự rõ ràng minh bạch và cái tình giữa người trong một nhà vẫn là liều thuốc hữu hiệu nhất để giữ gìn di sản. Việc hiểu đúng luật giúp mỗi người biết rõ quyền hạn của mình, tránh những ảo tưởng về sở hữu dẫn đến sai lầm. Bởi lẽ, mảnh đất của tổ tiên để lại không chỉ là tài sản, mà còn là nơi lưu giữ cái gốc gác, cái nghĩa tình mà tiền bạc khó lòng mua được.
Theo: Báo Dân trí
