Đàm phán Mỹ-Iran: “Lá bài” ba giai đoạn và cuộc đấu trí tại vùng Vịnh

Sáng 27/4/2026, phía Tehran vừa tung “chiêu” đàm phán Mỹ-Iran mới với lộ trình ba giai đoạn để giải cứu eo biển Hormuz nhưng Mỹ chưa ưng thuận.

“Kịch bản” ba giai đoạn nhằm tháo gỡ nút thắt đàm phán Mỹ-Iran

Giữa lúc không khí tại vùng Vịnh đang nóng hừng hực, phía Iran vừa có một động thái gây chú ý khi tung ra lộ trình ba giai đoạn nhằm nối lại các cuộc thảo luận. Thay vì gộp chung mọi vấn đề, Tehran muốn “chia để trị” bằng cách đưa chuyện hạt nhân xuống hàng cuối cùng sau khi đã ổn thỏa về an ninh. Mục tiêu trước mắt của họ là phải làm sao để Mỹ chịu “buông tay” khỏi lệnh phong tỏa hải quân vốn đang làm kinh tế nước này điêu đứng.

Cụ thể, ở bước đầu tiên, Iran đòi hỏi một lệnh ngừng bắn toàn diện và phải có “giấy bảo lãnh” để xung đột không tái diễn nhắm vào họ và Lebanon. Nếu bước này trôi chảy, đôi bên mới ngồi lại bàn chuyện làm sao để quản lý cái eo biển Hormuz cho êm xuôi. Chính quyền Iran tin rằng việc hạ nhiệt súng ống trước sẽ tạo “đất diễn” cho các nỗ lực ngoại giao, tránh tình trạng cứ hễ gặp nhau là lại đưa các yêu sách quá mức như bấy lâu nay.

Tuy nhiên, “lá bài” này xem ra vẫn chưa đủ sức thuyết phục được ông chủ Nhà Trắng khi các kênh trung gian chuyển lời đến Washington. Phía Iran tuyên bố sẵn sàng mở cửa biển nhưng với điều kiện Mỹ phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa ngay lập tức. Đây được coi là một cuộc đấu trí đầy kịch tính khi Tehran muốn dùng quyền kiểm soát tuyến đường thủy để đổi lấy sự tự do kinh tế, còn Mỹ lại muốn dùng sự cô lập để ép đối phương phải từ bỏ hoàn toàn tham vọng hạt nhân.

Cuộc “thi gan” giữa áp lực phong tỏa và nỗ lực ngoại giao

Phát biểu trên đài Fox News, ông Donald Trump dường như không mặn mà với việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa quá sớm. Nhà lãnh đạo này quyết giữ cái “thòng lọng” hải quân để bóp nghẹt nguồn thu từ dầu mỏ, với hy vọng đối thủ sẽ phải “xuống nước” trong vài tuần tới. Với ông Trump, một thỏa thuận “ngon lành” phải là thỏa thuận buộc Iran dẹp bỏ hoàn toàn các lò làm giàu uranium ngay từ đầu, thay vì cứ để dây dưa sang các giai đoạn sau của tiến trình.

Ở phía ngược lại, Ngoại trưởng Abbas Araghchi lại đang tất bật với những chuyến ngoại giao “con thoi” để tìm thêm đồng minh. Ông vừa có mặt tại Nga để bàn chuyện, trước đó còn ghé qua Pakistan và Oman cũng như gọi điện “tám” chuyện với các nước Ả Rập láng giềng. Phía Iran cho rằng chính cái kiểu “ép người quá đáng” của Washington đã làm hỏng bét các cơ hội đối thoại, khiến tình hình vùng Vịnh cứ mãi dậm chân tại chỗ trong sự lo âu của thế giới.

Cuộc đối đầu này hiện vẫn chưa thấy hồi kết khi mỗi bên đều nắm giữ những quân bài chiến lược riêng. Mỹ tin vào sức mạnh của các hạm đội và đòn trừng phạt kinh tế, trong khi Iran lại dựa vào vị thế án ngữ tuyến hàng hải huyết mạch để làm vốn đối ứng. Dư luận đang nín thở chờ xem liệu lộ trình ba giai đoạn của Tehran có giúp xoay chuyển được cái nhìn của ông Trump, hay eo biển Hormuz vẫn tiếp tục là “điểm nóng” không có lối thoát.

Theo: CafeF