Dân miền núi “khát” đất canh tác khi dự án 4.400 tỷ đồng bỏ hoang suốt 17 năm

Sở Tài chính thành phố Huế kiến nghị thu hồi dự án 4.400 tỷ đồng bỏ hoang 17 năm để có đất trồng rừng, ổn định cuộc sống sau thời gian dài chờ đợi.

Nỗi khổ thiếu đất sản xuất cạnh dự án 4.400 tỷ đồng bỏ hoang

Gần hai thập kỷ qua, gia đình ông Nguyễn Duy Hai cùng hàng chục hộ dân tại xã Long Quảng vẫn chưa thôi tiếc nuối khi nhìn về phần đất sản xuất bị thu hồi cho nhà máy xi măng. Từng là khu vực sầm uất với vườn cao su, rừng keo và ao cá, nay nơi đây chỉ còn là một dự án 4.400 tỷ đồng bỏ hoang với những khối bê tông hoen gỉ. Ông Hai chia sẻ rằng nhiều hộ dân, trong đó có đồng bào Cơ Tu, đã bàn giao toàn bộ tư liệu sản xuất với hy vọng dự án sẽ mang lại công ăn việc làm và thay đổi bộ mặt địa phương. Tuy nhiên, kỳ vọng đó nhanh chóng biến thành nỗi thất vọng khi công trình chỉ xây dựng dang dở rồi “đắp chiếu” từ năm 2009.

Giá trị đền bù đất đai vào thời điểm năm 2008 rất thấp, như gia đình ông Hai chỉ nhận được 140 triệu đồng cho hơn 2ha đất trồng keo và ao cá. Số tiền này không đủ để người dân tái đầu tư phát triển kinh tế tại nơi ở mới, trong khi đất canh tác cũ đã thuộc quyền quản lý của dự án. Việc thiếu đất sản xuất khiến đời sống của bà con vùng miền núi vốn đã khó khăn do lũ lụt nay càng thêm bế tắc khi không thể chuyển đổi ngành nghề.

Quá bức xúc trước tình trạng đất bỏ trống, một số hộ dân đã “liều mình” trở lại trồng keo tràm trên diện tích bị thu hồi nhưng luôn sống trong cảnh thấp thỏm. Chủ đầu tư từng hai lần đưa máy móc về san phẳng các diện tích cây trồng của bà con dù dự án không có dấu hiệu triển khai tiếp. Trong các buổi tiếp xúc cử tri, người dân liên tục khẩn khoản xin được canh tác để cứu đói nhưng chính quyền địa phương cũng “lực bất tòng tâm” vì vướng quy định pháp lý. Nỗi trăn trở về việc tước đi kế sinh nhai của hàng chục hộ dân vì một dự án “treo” vẫn đang là bài toán nhức nhối chưa có lời giải tại xã miền núi này.

Lối thoát nào cho dự án 4.400 tỷ đồng bỏ hoang suốt 17 năm?

Mặc dù chủ đầu tư từng hứa hẹn cho ra sản phẩm chỉ sau 26 tháng khởi công, nhưng thực tế dự án 4.400 tỷ đồng bỏ hoang này liên tục chậm tiến độ và lỡ hẹn. Từ năm 2014, nhà máy xi măng Nam Đông đã bị loại khỏi quy hoạch phát triển chung nhưng sau đó lại được đề nghị tái khởi động vào năm 2019. Sự thay đổi quan điểm trong công tác quản lý đầu tư qua nhiều thời kỳ đã khiến dự án này rơi vào vòng xoáy pháp lý lẩn quẩn. Những nỗ lực giải trình của địa phương nhằm cứu vãn dự án đều không mang lại kết quả khả quan trước các kết luận rà soát của Thanh tra Chính phủ và Trung ương.

Hiện tại, Sở Tài chính thành phố Huế đã có thái độ kiên quyết hơn khi khẳng định sẽ rà soát để đề nghị chấm dứt hoạt động đầu tư theo đúng quy định. Theo các kết luận thanh tra, dự án này không được phép tiếp tục sử dụng địa điểm đã phê duyệt và cần sớm thực hiện các bước thu hồi. Nhà chức trách xác định việc xử lý dứt điểm “khối u” này là ưu tiên hàng đầu để giải quyết tình trạng lãng phí tài nguyên đất và đảm bảo an sinh cho người dân địa phương. Đây được xem là tín hiệu tích cực để trả lại không gian phát triển cho vùng đất vốn bị kìm kẹp bởi một dự án chậm tiến độ kéo dài.

Người dân và chính quyền xã Long Quảng mong muốn sau khi thu hồi, phần diện tích này sẽ được cấp lại cho bà con sản xuất hoặc giao cho nhà đầu tư mới có thực lực. Việc rà soát không chỉ dừng lại ở giấy tờ mà cần sự vào cuộc quyết liệt để thu hồi thực địa, giúp người dân Cơ Tu có lại đất rừng để canh tác. Câu chuyện về nhà máy xi măng Nam Đông là bài học đắt giá về việc lựa chọn nhà đầu tư và giám sát tiến độ dự án tại các khu vực nhạy cảm về đời sống dân sinh. Hy vọng trong tương lai gần, vùng đất này sẽ thực sự “hồi sinh” sau gần hai thập kỷ bị chiếm dụng bởi một dự án bỏ hoang.

Theo: Báo Dân trí