Tận dụng lõi ngô, vỏ trấu cùng hệ thống IoT, Tiến sĩ Trần Đức Tường đã trồng thành công nấm vân chi đỏ quý hiếm, bán với giá tiền triệu mỗi kilogam.
- Hà Nội thay đổi diện mạo để bảo tồn di sản nội đô
- Bắt hai nghi phạm cướp tiệm vàng ở Lâm Đồng
- Lãnh tụ Iran “nhắn” Tổng thống Mỹ: Tàu sân bay không phải là bất trị
Nấm vân chi đỏ và hành trình 10 năm “ăn ngủ” cùng dược liệu
Giảng đường không chỉ là nơi truyền chữ, với Tiến sĩ Trần Đức Tường, đó còn là khởi đầu của những giấc mơ nông nghiệp công nghệ cao. Sau hơn 10 năm miệt mài nghiên cứu tại Khoa Công nghệ và Kỹ thuật Trường Đại học Đồng Tháp, người thầy giáo miền Tây này đã gặt hái “trái ngọt” đầu tiên. Chịu khó tìm tòi, ông đã thuần hóa thành công loài nấm vân chi đỏ – một loại dược liệu quý hiếm vốn chỉ quen sống trong môi trường tự nhiên.
Nhớ lại những ngày đầu, hành trình của ông không hề trải hoa hồng mà đầy rẫy những lần “thử sai”. Nấm vân chi đỏ vốn rất “đỏng đảnh”, khó kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm nên khi đem về trồng tại gia đình thường xuyên bị hao hụt lớn hoặc bị côn trùng tấn công. Thế nhưng, niềm đam mê lan tỏa giá trị của loài dược liệu hỗ trợ tăng cường miễn dịch này đã giữ chân người thầy ở lại với phòng thí nghiệm.
Bước ngoặt đến vào năm 2025 khi ông quyết định chuyển toàn bộ phôi nấm về nhà trồng kín tại trường để quản lý chặt chẽ hơn. Không dừng lại ở cách làm truyền thống, ông bắt đầu tích hợp công nghệ “Internet vạn vật” (IoT) để giám sát môi trường sống của nấm một cách tự động. Chính sự kiên trì và nhạy bén với công nghệ đã giúp ông thu về những kết quả mỹ mãn sau bao năm miệt mài đèn sách.
Nấm vân chi đỏ mọc lên từ lõi ngô, vỏ trấu nhờ công nghệ IoT
Việc ứng dụng hệ thống IoT vào nhà kính là một cuộc “chơi lớn” của thầy Tường với chi phí đầu tư ban đầu hơn 100 triệu đồng. Hệ thống này cho phép theo dõi sát sao nhiệt độ, ánh sáng và độ ẩm – những yếu tố “sống còn” đối với sự phát triển của hệ sợi nấm. Nhờ có sự can thiệp của máy móc, năng suất thu hoạch đã vọt lên đáng kể, đạt hơn 87g nấm tươi trên mỗi bịch phôi, vượt xa mức cũ.
Cái hay của mô hình này không chỉ nằm ở công nghệ cao mà còn ở cách thầy Tường “phù phép” các phế phẩm nông nghiệp. Thay vì dùng mùn cưa gỗ đắt đỏ, ông tận dụng ngay lõi ngô và vỏ trấu – những thứ vốn bị bỏ đi đầy rẫy ở miền Tây – để làm giá thể. Qua nghiên cứu, ông phát hiện nhóm nguyên liệu này chứa hàm lượng dinh dưỡng rất cao, giúp nấm sinh trưởng cực tốt mà lại cực kỳ rẻ tiền.
Cách làm “nhà nghèo” nhưng hiệu quả cao này đã giải quyết cùng lúc hai bài toán: vừa giảm chi phí vận chuyển vừa tận dụng được phụ phẩm sau thu hoạch. Thầy Tường tâm đắc chia sẻ rằng trước đây chưa từng có nghiên cứu nào sử dụng hiệu quả lõi ngô và vỏ trấu cho loài nấm này. Việc chủ động được nguồn cung giá thể giúp giá thành sản xuất cạnh tranh hơn hẳn so với các loại mùn cưa truyền thống trên thị trường.
Khát vọng thương mại hóa và đào tạo nguồn nhân lực trẻ
Mỗi vụ nấm kéo dài khoảng 3 đến 4 tháng, với diện tích 150 m2, thầy Tường có thể sản xuất 3 vụ mỗi năm. Hiện nay, nấm vân chi đỏ khô đang được bán với giá “chát” lên tới 2,8 triệu đồng mỗi cân do quy trình chế biến kỳ công. Sau khi thu hoạch, nấm phải qua sấy nhiệt đối lưu liên tục suốt 8 tiếng để đạt độ khô tiêu chuẩn mới có thể dùng làm dược liệu gỗ.
Không chỉ giữ bí quyết cho riêng mình, thầy Tường còn mở cửa phòng thí nghiệm cho hàng chục sinh viên ngành Công nghệ sinh học vào học việc. Những buổi thực hành thực tế này đã góp phần đào tạo nên đội ngũ nhân lực chất lượng cao, sẵn sàng cho công cuộc tự động hóa nông nghiệp. Hiện tại, sản phẩm của ông đã bắt đầu được các công ty dược để mắt tới để sản xuất viên nang hỗ trợ sức khỏe.
Những đóng góp thầm lặng của người thầy giáo Đồng Tháp đã được ghi nhận bằng giải nhất Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh và được vinh danh trong Sách vàng Việt Nam. Dự kiến từ năm 2026, mô hình trồng nấm thông minh này sẽ được chuyển giao rộng rãi cho các hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương. Hy vọng trong tương lai gần, nấm vân chi đỏ mang thương hiệu Việt sẽ vươn xa, giúp nông dân làm giàu từ chính những thứ tưởng chừng bỏ đi.
Theo: Báo Dân trí
