Xuất khẩu Việt đối mặt sóng dữ từ thuế Mỹ và xung đột

Tháng 3-2026, xuất khẩu Việt Nam chịu áp lực lớn khi Mỹ dự kiến tăng thuế nhập khẩu và xung đột Trung Đông khiến chi phí vận tải quốc tế tăng rất mạnh.

Xuất khẩu và áp lực từ chính sách thuế mới của Mỹ

Xuất khẩu khởi đầu năm 2026 khá khởi sắc với kim ngạch đạt gần 76,4 tỉ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số PMI ngành sản xuất duy trì trạng thái mở rộng trong 8 tháng liên tiếp, chạm mức 54,3 điểm vào tháng 2. Ngành thủy sản ghi nhận mức tăng trưởng hơn 20%, giúp nhiều doanh nghiệp tạm thời trút bỏ gánh nặng sau những lo ngại về các rào cản thương mại ban đầu từ thị trường Mỹ.

Tuy nhiên, khó khăn bắt đầu xuất hiện khi Bộ Tài chính Mỹ thông báo mức thuế nhập khẩu bổ sung 15% sẽ có hiệu lực ngay trong tuần này. Các chuyên gia phân tích rằng chính quyền Mỹ đang duy trì quan điểm rất nhất quán trong việc giải quyết thâm hụt thương mại bằng các công cụ pháp lý mạnh tay. Việc áp dụng đồng thời nhiều quy định về an ninh quốc gia hay thương mại không công bằng có thể tạo ra những thách thức kéo dài từ 4 đến 8 năm cho hàng hóa Việt.

Khảo sát mới nhất từ PWC cho thấy có tới 86% nhà sản xuất tại Việt Nam dự báo tác động tiêu cực từ thuế quan sẽ trở nên rõ rệt hơn trong năm 2026. Những ngành thâm dụng lao động như dệt may, đồ gỗ và nông nghiệp đang đứng trước nguy cơ sụt giảm đơn hàng nghiêm trọng khi các biện pháp hỗ trợ tạm thời hết hiệu lực. Tâm lý lo âu của các nhà mua hàng quốc tế trước những biến động chính sách đang trực tiếp đe dọa đến kế hoạch sản xuất và tăng trưởng của doanh nghiệp trong nước.

Logistics gặp khó khi xung đột Trung Đông leo thang

Xung đột vũ trang tại khu vực Trung Đông đang gây sức ép nặng nề lên hệ thống logistics và giá nhiên liệu trên toàn thế giới. Nhiều hãng tàu lớn đã thông báo áp mức phụ phí lên đến 4.000 USD cho mỗi container và buộc phải thay đổi hải trình đi vòng qua Mũi Hảo Vọng. Sự thay đổi này khiến thời gian vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam sang châu Âu kéo dài thêm ít nhất 10 ngày, thậm chí lên đến 50 ngày trong một số trường hợp.

Bất ổn địa chính trị không chỉ đẩy cước vận tải lên cao mà còn gây gián đoạn các hoạt động xúc tiến thương mại trực tiếp. Điển hình như tại hội chợ đồ gỗ vừa qua, nhiều đối tác quan trọng từ châu Âu và Trung Đông đã không thể đến tham dự vì những khó khăn trong việc di chuyển. Dự báo sau ngày 14-3, giá cước vận chuyển đi các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu sẽ còn tiếp tục tăng mạnh do tác động dây chuyền từ giá xăng dầu thế giới.

Để thích nghi, các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp nên chủ động thương lượng lại thời gian giao hàng hoặc tìm kiếm các phương thức vận tải thay thế như đường sắt. Việc rà soát kỹ các điều khoản về trường hợp bất khả kháng và cơ chế điều chỉnh giá trong hợp đồng là giải pháp cấp thiết để giảm thiểu rủi ro khi thị trường biến động đột ngột. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng sẽ giúp các đơn vị xuất khẩu phản ứng linh hoạt và hiệu quả hơn với những cú sốc từ bên ngoài.

Theo: VnExpress