Xuất khẩu nông sản không còn chạy theo số lượng mà tập trung vào giá trị gia tăng để hướng tới mục tiêu kỷ lục 74 tỷ USD trong năm mới.
- Du lịch mùng 4 Tết: Khách chen chân trẩy hội, Đà Lạt “cháy” phòng
- Chuyến thăm tân gia trở thành ngày ly biệt của 6 người thân ở hồ Thác Bà
- Việt Nam: Ghi nhận 11 trường hợp tử vong do pháo nổ trong dịp Tết
Xuất khẩu nông sản và động lực từ các mặt hàng chủ lực
Sau cú bứt tốc lịch sử vượt mốc 70 tỷ USD vào năm 2025, ngành nông nghiệp Việt Nam đang tràn đầy tự tin bước vào năm 2026. Mục tiêu mới được xác lập ở mức 73-74 tỷ USD, tập trung mạnh vào các nhóm hàng giá trị cao. Đây là giai đoạn ngành chuyển mình mạnh mẽ, lấy chất lượng làm thước đo thay vì mở rộng diện tích.
Lúa gạo vẫn giữ vai trò trụ cột với dự báo sản lượng đạt 43,5 triệu tấn thóc cho cả năm 2026. Với khoảng 7,73 triệu tấn gạo dành cho xuất khẩu, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế nhà cung cấp lương thực hàng đầu. Chiến lược hiện nay là tập trung vào các dòng gạo thơm và ký kết hợp tác dài hạn để giữ vững thị trường.
Ngành cà phê cũng đang trải qua giai đoạn hoàng kim khi mang về gần 8,9 tỷ USD trong năm qua. Dự báo sản lượng niên vụ tới sẽ tăng trưởng khoảng 10% nhờ điều kiện thời tiết ủng hộ và sự đầu tư bài bản của nông dân. Chính sách thuế mới cũng giúp các doanh nghiệp cà phê giảm bớt gánh nặng chi phí và khơi thông dòng tiền.
Rào cản kỹ thuật và phép thử chất lượng quốc tế
Tuy nhiên, phía sau những con số kỷ lục là áp lực ngày càng tăng từ các rào cản kỹ thuật của thị trường quốc tế. Những thị trường như EU hay Nhật Bản đang áp dụng các quy chuẩn rất nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc và an toàn vệ sinh. Doanh nghiệp nào chậm chân trong việc tái cấu trúc sẽ khó lòng trụ vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực rõ rệt lên sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Xâm nhập mặn và thời tiết thất thường ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất của các vùng chuyên canh cây ăn trái. Bên cạnh đó, chi phí logistics và những rủi ro địa chính trị vẫn là những ẩn số đối với xuất khẩu.
Việc siết chặt quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ uy tín ngành rau quả. Các chuyên gia cảnh báo rằng những hành vi gian lận mã số vùng trồng có thể gây họa cho cả ngành hàng trên quy mô lớn. Cạnh tranh từ các đối thủ trong khu vực cũng đòi hỏi nông sản Việt phải có sự đột phá về chất lượng.
Xuất khẩu nông sản chuyển dịch sang chế biến sâu
Để bứt phá, ngành nông nghiệp đang dồn lực cho công tác chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị sản phẩm. Sầu riêng đông lạnh là ví dụ điển hình về chiến lược giảm áp lực mùa vụ và nâng cao biên lợi nhuận. Đầu tư vào hạ tầng kho lạnh và công nghệ bảo quản là hướng đi sống còn đối với các doanh nghiệp hiện nay.
Việc khai thác hiệu quả các hiệp định FTA như CPTPP hay EVFTA sẽ giúp nông sản chế biến dễ dàng tiếp cận các thị trường lớn. Xu hướng tiêu dùng xanh đòi hỏi các sản phẩm nông nghiệp phải đạt chứng nhận bền vững và minh bạch nguồn gốc. Doanh nghiệp cần chủ động thay đổi phương thức sản xuất để đáp ứng nhu cầu khắt khe này của thế giới.
Tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và các hợp tác xã là giải pháp căn cơ để ổn định vùng nguyên liệu. Quy hoạch lại sản xuất và áp dụng kỹ thuật canh tác thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ giúp nâng cao độ đồng đều của sản phẩm. Năm 2026 không chỉ là một nấc thang tăng trưởng mà còn là bài kiểm tra bản lĩnh cho nông sản Việt.
Theo: VnExpress
