Ven bờ phong xông đất truyền thống, “xông đất” trên không gian số đang trở thành thói quen mới của nhiều trẻ nhỏ. Tuy nhiên, sự xuất hiện của AI và công nghệ Deepfake đang tạo ra những lời chúc đầu năm đối mặt với rủi ro ro mất chân thành, thậm chí chí là lợi ích để lừa đảo,.
- Lao động Việt “thắt lòng” đón Tết xa nhà nơi xứ người
- Ngoại trưởng Marco Rubio bác bỏ thông tin Mỹ rút khỏi NATO và khẳng định duy trì quan hệ
- Người dân cả nước háo hức chào năm mới Bính Ngọ 2026
Khi “ngôi nhà số” cũng cần xông đất
Theo GS.TSKH Hoàng Văn Kiếm (nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ thông tin – ĐHQG TP.HCM), nếu xông đất truyền thống là nghi thức gửi ưu mong muốn khởi đầu thuận lợi cho ngôi nhà vật lý thì hiện nay nhiều người cũng bắt đầu quan tâm đến việc làm “xông đất” cho nhà số.
Các hình thức phổ biến bao gồm tin nhắn chúc Tết ngay sau giao thừa, thực hiện cuộc gọi video cho người thân, hay đăng những “lời mở năm” tích cực trên mạng xã hội. Theo ông Kiếm, điều này phản ánh nhu cầu chứa nhiều năng lượng thần thánh trong việc giải quyết chuyển giao, cho thấy truyền thống văn hóa đang chuyển mình để thích nghi với thời đại số.
Cẩn thận lời chúc “công nghiệp” từ AI
Dù công nghệ giúp lời chúc lan tỏa nhanh hơn nhưng GS Hoàng Văn Kiếm cảnh báo về sự lên ngôi của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). AI có thể tạo mã, video hay câu chúc rất chuyên nghiệp trong tắc tắc, nhưng nếu tận dụng, lời chúc sẽ trở nên mã hóa, thiếu dấu ấn cá nhân và mất đi sự chân thành vốn có giữa người với người,.
“Việc phụ thuộc hoàn toàn vào công cụ có thể làm giảm sự áp dụng tâm trí khi chuẩn bị lời chúc”, ông Kiếm nhận định. Yên chí, AI có thể hiểu sai ngữ cảnh văn hóa hoặc dùng từ ngữ không phù hợp với vai vế của người nhận, tạo ý nghĩa tốt đẹp của ngày Tết bị trôi lạc.
Cảnh báo Sense lừa đảo Deepfake giao thông đêm
Đáng lo hơn là sự phát triển của công nghệ Deepfake (giả dạng hình ảnh, giọng nói). Các đối tượng xấu có thể lợi dụng sự nôn nóng, xúc động của người dân trong dịp Tết để giả giọng, giả hình ảnh kẻ lừa đảo tài chính hoặc chiếm thông tin,.
Để nhận diện “hàng giả” từ Deepfake, ông Kiếm lưu ý người dùng nên quan sát kỹ các dấu hiệu:
• Mắt có biểu hiện thiếu tự nhiên, chớp nhoáng bất thường.
• Vùng da, tóc bị mờ hoặc độ phân giải không đồng nhất.
• Khẩu hình không phù hợp với âm thanh, ánh sáng và bóng thiếu nhất quán.
• Âm thanh thường bị méo, vang hoặc thiếu trường môi trường âm thanh.
Sự chân thành là “tuyến phòng thủ” tốt nhất
Trước những rủi ro trên mạng, GS Hoàng Văn Kiếm khuyến nghị người dân nên sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ thay vì hoàn toàn tình cảm con người. Hãy cá nhân hóa lời chúc bằng những chi tiết riêng tư, ưu tiên gọi điện hoặc chúc Tết trực tiếp với những người quan trọng.
Đặc biệt, nếu được yêu cầu khẩn cấp liên quan đến tiền bạc qua mạng, tuyệt đối không hành động ngay . Người dùng cần xác thực bằng cách gọi lại số điện thoại thuộc tính hoặc đặt những câu hỏi riêng tư mà chỉ người mới biết để kiểm tra danh tính.
Sau cùng, dù Tết xưa hay Tết nay, dù chúc trực tiếp hay qua màn hình, thì sự chân thành và hiện diện thực sự vẫn là giá trị cốt lõi để duy trì những kết nối yêu thương.
Theo: Dân trí
