Những diễn biến tại Iran, Hormuz và biển Đỏ đang đặt Washington trước nhiều lựa chọn về bước đi tiếp theo đối với cuộc xung đột.
- Mưa lớn gây chia cắt nhiều khu dân cư ở Nghệ An
- Mâu thuẫn vay tiền, con nợ mượn súng bắn chủ nợ tại Nghệ An
- Bác sĩ Hải Phòng bị tước quyền hành nghề 7,5 tháng
Tuần tới, lãnh đạo các nước sẽ tới New York (Mỹ) dự kỳ họp Đại hội đồng LHQ. Xung đột và những hệ lụy liên quan dự kiến tiếp tục là vấn đề được thảo luận.
Bên lề kỳ họp, Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp lãnh đạo 6 nước đồng minh vùng Vịnh để trao đổi về phương án tiếp theo. Theo Axios ngày 18/9, nhóm này gồm Ả Rập Xê Út, Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar và UAE.
Ông Trump được cho là đã yêu cầu duy trì lực lượng quân sự Mỹ tại khu vực đến cuối năm nhằm sẵn sàng cho khả năng chiến sự tái diễn. Đây là một trong những vấn đề đặt Washington trước quyết định về cách tiếp tục xử lý cuộc xung đột.
Hồi tháng 8, ông Trump từng hoãn kế hoạch tấn công lớn nhằm vào Iran sau khi Ả Rập Xê Út và Qatar lo ngại Tehran có thể đáp trả các cơ sở dầu khí của hai nước. Tổng thống Mỹ sau đó nói ông đứng trước một quyết định lớn, với hai khả năng được nêu là “hủy diệt” chính quyền Iran hoặc mở đường chấm dứt xung đột.
“Đó là quyết định hệ trọng. Bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra”, ông Trump nói.
Iran vẫn tiếp tục đối đầu dù chịu thiệt hại về quân sự và kinh tế. Tehran đồng thời cản trở hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz. Ngày 17/9, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo tấn công một tàu chở dầu treo cờ Togo, với cáo buộc con tàu tìm cách “di chuyển trái phép” qua eo biển này.
Sức ép mới trên các tuyến vận tải
Không chỉ Hormuz, các tuyến hàng hải khác cũng trở thành vấn đề đối với Washington. Lực lượng Houthi tại Yemen siết kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb ở biển Đỏ, góp phần đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao. Điều này đặt Mỹ trước bài toán bảo vệ một tuyến vận tải quan trọng mà không mở thêm một nhiệm vụ quân sự trong lúc lực lượng nước này đã phải dàn trải vì cuộc chiến với Iran.
Truyền thông Mỹ cho biết ông Trump gần đây từ chối đề nghị của Ả Rập Xê Út về việc tấn công Houthi. Lực lượng này từng đạt thỏa thuận ngừng bắn với Washington hồi năm ngoái. Thay vào đó, các quan chức Mỹ gặp đại diện Houthi tại Oman và nhận cam kết không tấn công tàu Mỹ, chỉ nhắm vào tàu của Ả Rập Xê Út.
Riyadh sau đó tìm kiếm sự hỗ trợ từ Trung Quốc. Bắc Kinh đề nghị Iran sử dụng ảnh hưởng đối với Houthi để ngăn xung đột lan rộng trên các tuyến vận tải năng lượng mà Trung Quốc phụ thuộc.
Riyadh và Tehran chưa bình luận về thông tin này. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố không muốn căng thẳng lan thêm sang Yemen và biển Đỏ, đồng thời nhấn mạnh: “Chủ quyền và an ninh của tất cả các nước cần được tôn trọng, và các cơ sở hạ tầng thiết yếu cho sinh kế của người dân không được phép trở thành mục tiêu tấn công”.
Trong một diễn biến khác, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 17/9 thông báo đã “bật đèn xanh” cho thỏa thuận bán máy bay chiến đấu ước tính 24,3 tỉ USD cho Ả Rập Xê Út.
Theo Reuters, thỏa thuận gồm 48 chiến đấu cơ tàng hình F-35, 49 động cơ Pratt & Whitney cùng thiết bị liên lạc và phụ tùng hỗ trợ. Hợp đồng vẫn cần quốc hội Mỹ thông qua.
Phạm Mai (tổng hơp)
