Chuyên gia dự báo nắng nóng khắc nghiệt do El Nino sẽ quay lại vào hè 2026, đe dọa gây thiếu nước và thời tiết cực đoan trên diện rộng.
- Nữ tài xế tử vong do xe ben lật đè trong vụ tai nạn giao thông tại Đồng Nai
- Cựu bảo vệ trường tiểu học tại TP HCM hầu tòa vì cáo buộc xâm hại hai chị em
- Bệnh dại liên tiếp gây tử vong cho các bệnh nhân tại miền Nam
Nắng nóng khắc nghiệt do El Nino “đến hẹn lại lên” vào hè 2026
Theo TS Trương Bá Kiên, Phó giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, hiện tượng El Nino có khả năng cao sẽ “tái xuất” trong mùa hè năm 2026. Các mô hình dự báo quốc tế cho thấy xác suất hình thành hiện tượng này đạt trên 60% và có thể kéo dài đến tận cuối năm, thậm chí có khoảng 25% khả năng đạt ngưỡng “rất mạnh” vào thời điểm cuối năm. Dù truyền thông thường gọi đây là “siêu El Nino”, nhưng về mặt chuyên môn, đây là trạng thái dị thường của nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương khi chỉ số ONI vượt ngưỡng 2 độ C.
Sự quay trở lại của El Nino lần này diễn ra trên một “nền” khí hậu toàn cầu vốn đã nóng lên rõ rệt, tạo ra sự cộng hưởng khiến các đợt nóng có xu hướng gay gắt và kéo dài hơn bình thường. Khi hiện tượng này đạt đỉnh, nó làm xáo trộn hoàn lưu khí quyển quy mô lớn, khiến các vùng mây đối lưu và mưa bị dịch chuyển. Hệ quả là tại Việt Nam, nền nhiệt trung bình có thể cao hơn quy luật hằng năm từ 0,5 đến 1 độ C. Đối với miền Bắc, tác động rõ nét nhất sẽ là số ngày nắng nóng tăng lên và mức độ gay gắt của các đợt nóng sẽ khiến người dân phải “gồng mình” chống chọi.
Tuy nhiên, các chuyên gia khí tượng cũng lưu ý về “rào cản mùa xuân”, thời điểm mà các kịch bản dự báo về cường độ cực đại của El Nino vẫn còn biên độ sai số khá rộng. Dù tín hiệu ấm lên của đại dương đã rõ rệt, nhưng mức độ kết nối với hoàn lưu khí quyển vẫn cần được theo dõi chặt chẽ để đưa ra những cảnh báo chính xác nhất. Việc so sánh với các đợt El Nino lịch sử như 1997-1998 hay 2015-2016 chỉ mang tính tham khảo về cường độ, bởi tác động thực tế còn phụ thuộc vào cấu trúc không gian của vùng nước ấm và trạng thái của các dao động khí hậu khác đi kèm.
Chủ động phương án ứng phó nắng nóng khắc nghiệt do El Nino đa mục tiêu
Khi bước vào giai đoạn nắng nóng khắc nghiệt do El Nino, rủi ro về tài nguyên nước sẽ trở thành bài toán “đau đầu” cho nhiều địa phương, đặc biệt là khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Nam Bộ. Tín hiệu thiếu hụt lượng mưa và suy giảm dòng chảy thường biểu hiện rõ rệt nhất tại những vùng này, dẫn đến nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn tăng cao trong mùa khô 2026-2027. Ngay từ cuối hè và đầu thu năm 2026, nắng nóng diện rộng kết hợp với bốc thoát hơi mạnh sẽ gây ra tình trạng thiếu nước cục bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của bà con.
Đáng chú ý, dù trong những năm El Nino, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thường ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng không vì thế mà rủi ro thiên tai giảm bớt. Thực tế cho thấy vẫn có thể xuất hiện những cơn bão có cường độ mạnh, quỹ đạo di chuyển phức tạp hoặc tăng cường nhanh chóng, gây khó khăn cho công tác dự báo và ứng phó. Bên cạnh đó, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông mạnh, lốc xoáy, mưa đá vẫn thường xuyên rình rập trong các giai đoạn chuyển mùa, đòi hỏi sự cảnh giác cao độ từ phía người dân và cơ quan chức năng.
Để giảm thiểu thiệt hại, TS Trương Bá Kiên khuyến cáo các địa phương không nên chuẩn bị theo một kịch bản “đơn tuyến” chỉ có nóng và khô mà cần hướng tới quản trị đa rủi ro. Ngành nông nghiệp cần chủ động điều chỉnh lịch thời vụ và cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện thiếu nước. Ngành năng lượng cũng cần sẵn sàng cho rủi ro kép: phụ tải điện tăng cao do nắng nóng trong khi nguồn cung từ thủy điện có thể suy giảm mạnh. Việc tích trữ nước sớm và xây dựng kịch bản cấp nước dự phòng chính là “chìa khóa” để vượt qua những tác động tiêu cực của đợt El Nino sắp tới.
Theo: VnExpress
