Tuyển sinh lớp 10 – Sức ép “cân não” tuổi 14 và câu chuyện thi hay xét

Tuyển sinh lớp 10 hàng năm luôn gây “nóng” dư luận; giới chuyên gia mổ xẻ việc thi tuyển hay xét tuyển để giảm bớt gánh nặng tâm lý cho trò và cha mẹ.

Tuyển sinh lớp 10 và những “cơn sốt” mùa hè của học sinh thành phố

Hàng năm, khi cái nắng hè bắt đầu gay gắt cũng là lúc kỳ tuyển sinh lớp 10 công lập tại các tỉnh thành lại trở nên “nóng” hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là cuộc đua về kiến thức mà còn là gánh nặng tâm lý đè nặng lên vai những cô cậu học trò mới chỉ bước sang tuổi 14, 15. Dư luận đặc biệt quan tâm khi thấy các em phải gồng mình ôn luyện ròng rã để giành một suất vào trường công lập, tạo nên một bầu không khí “căng thẳng” bao trùm khắp các ngõ ngách.

Thực tế cho thấy phương thức thi tuyển hiện nay đang bộc lộ những mặt trái đáng suy ngẫm về cả kinh tế lẫn xã hội. Việc tổ chức một kỳ thi quy mô tiêu tốn nguồn ngân sách lớn từ địa phương để huy động hàng ngàn giáo viên tham gia coi và chấm thi. Phía sau đó là những khoản chi phí học thêm, luyện thi mà phụ huynh phải gánh vác, kèm theo bao công sức và thời gian bỏ ra chỉ để hy vọng con mình không bị “trượt” khỏi cánh cổng trường công.

Bên cạnh áp lực tài chính, cơ chế thi cử này còn bộc lộ những bất cập về tính công bằng giữa các khu vực khác nhau. Có những nơi học sinh chỉ cần đạt dưới 5 điểm mỗi môn đã trúng tuyển, trong khi ở trường khác, thí sinh phải đạt gần điểm tuyệt đối mới có cơ hội đi tiếp. Sự chênh lệch này cho thấy kỳ thi đang thiên về tính chất “sàng lọc” theo chỉ tiêu hơn là đánh giá toàn diện năng lực thực chất của các em sau bốn năm miệt mài ở bậc THCS.

Đường dài phổ cập và giấc mơ “nhẹ gánh” thi cử

Đứng trước những “ám ảnh” thi cử, nhiều chuyên gia cho rằng phương thức xét tuyển có thể là chìa khóa để đánh giá học sinh một cách nhân văn và toàn diện hơn. Việc dựa vào kết quả rèn luyện suốt bốn năm học lớp 6 đến lớp 9 giúp nhìn nhận đúng phẩm chất và năng lực của trò, thay vì chỉ dựa vào một bài thi “may rủi” cuối cấp. Tuy nhiên, để cách làm này thực sự hiệu quả, đòi hỏi thầy cô phải công tâm, kiên quyết nói không với bệnh thành tích để đảm bảo việc “dạy thật, học thật”.

Những năm học gần đây, một số tỉnh thành như Lâm Đồng, Vĩnh Long hay Cà Mau đã tiên phong chỉ tổ chức thi tuyển cho trường chuyên, các trường còn lại đều thực hiện xét tuyển. Cách làm này đã nhận được sự đồng thuận cao từ phía gia đình và nhà trường, giúp các em học sinh có một tâm thế học tập nhẹ nhàng, thoải mái hơn hẳn. Đây là những mô hình “hay” để các địa phương khác có thể tham khảo nhằm tháo gỡ nút thắt cho bài toán tuyển sinh mỗi mùa hè về.

Nhìn về tương lai, mục tiêu phổ cập trung học phổ thông vào năm 2035 đang đòi hỏi ngành giáo dục phải có những bước chuyển mình mạnh mẽ hơn. Ngành cần đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống trường lớp, tuyển dụng đủ đội ngũ giáo viên để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của xã hội. Khi quy mô trường lớp được mở rộng, áp lực về suất học sẽ tự động giảm xuống, trả lại cho các em học sinh quyền được học tập mà không phải trải qua những kỳ thi “cân não” quá sớm.

Theo :Báo Dân trí