Trung Đông và những “nút thắt” khó gỡ trong cuộc đối đầu Mỹ – Iran

Những diễn biến nóng bỏng tại Nam Lebanon ngày 03/5 đang đẩy quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Mỹ và Iran vào một vòng xoáy mới đầy rủi ro và khó đoán định.

Màn đấu khẩu không khoan nhượng giữa Mỹ và Iran

Ngày 03/5, dư luận quốc tế lại một lần nữa chứng kiến màn “đấu khẩu” dữ dội giữa Washington và Tehran khi tiến trình hòa bình rơi vào ngõ cụt. Lực lượng IRGC của Iran tung ra thông cáo cho rằng Mỹ đang bị dồn vào thế bí, chỉ có thể chọn một cuộc chiến không khả thi hoặc một bản hợp đồng bất lợi. Những ngôn từ đanh thép này cho thấy phía Iran không hề có ý định lùi bước trên bàn đàm phán đang đầy rẫy những bất đồng.

Ngược dòng thời gian về ngày 02/5, Thứ trưởng Ngoại giao Iran đã ví von rằng “quả bóng đang nằm bên sân Mỹ” và họ phải tự chọn lấy con đường cho mình. Phía Iran tuyên bố đã lên dây cót tinh thần cho mọi tình huống, dù là hòa bình hay phải đối mặt trực tiếp trên chiến trường. Sự kiên định này của Tehran như một gáo nước lạnh dội vào những kỳ vọng về một sự thỏa hiệp nhanh chóng từ phía các nhà trung gian hòa giải.

Không chịu kém cạnh, ông Donald Trump ngày 3/5 cũng đăng đàn trên mạng xã hội Truth Social để bày tỏ quan điểm cứng rắn đối với Iran. Ông thẳng thừng tuyên bố khó lòng chấp nhận kế hoạch từ Tehran vì cho rằng cái giá mà họ phải trả trong suốt gần nửa thế kỷ qua vẫn chưa thấm thía gì. Cùng lúc, các cố vấn quân sự của Iran lại “hâm nóng” không khí bằng những lời đe dọa sẽ biến tàu chiến Mỹ thành nghĩa địa nếu xung đột nổ ra.

“Chảo lửa” Lebanon và nỗ lực hạ nhiệt từ châu Âu

Ngoại trưởng Johann Wadephul xuất hiện và phát biểu ngày 03/5. (Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Giữa lúc đàm phán Mỹ – Iran đang căng như dây đàn, thì tại miền Nam Lebanon, tiếng súng lại chực chờ bùng phát vào ngày 03/5. Quân đội Israel đã phát đi lệnh sơ tán khẩn cấp cho người dân tại 11 làng mạc để chuẩn bị cho các đòn tấn công nhắm vào Hezbollah. Tel Aviv cho rằng đối phương đã vi phạm lệnh ngừng bắn, buộc họ phải hành động để bảo vệ an ninh quốc gia, khiến thỏa thuận hòa bình mong manh có nguy cơ tan thành mây khói.

Việc Lebanon bị cuốn vào vòng xoáy xung đột có thể sẽ là “dấu chấm hết” cho các cuộc đàm phán hòa bình rộng lớn hơn giữa Mỹ và Iran. Phía Tehran đã nêu rõ trong bản đề xuất 14 điểm rằng họ chỉ đàm phán nếu chiến tranh tại Lebanon thực sự kết thúc. Điều này cho thấy các bên đang bị ràng buộc bởi một mạng lưới quyền lợi và xung đột chồng chéo, khiến cho con đường tìm kiếm hòa bình trở nên gập ghềnh hơn bao giờ hết.

Trong một nỗ lực cứu vãn tình hình, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul ngày 03-5 đã điện đàm yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz. Berlin đang cố gắng đóng vai trò cầu nối dù bản thân quan hệ giữa họ và Mỹ cũng đang cơm không lành, canh không ngọt sau những tranh cãi từ ngày 27/4. Những diễn biến dồn dập từ việc Mỹ rút quân đến áp thuế quan cho thấy căng thẳng tại Trung Đông đang có những hệ lụy vượt xa ngoài biên giới khu vực.

Theo: Báo Tuổi Trẻ