Sự sụp đổ của Tổng thống Venezuela Maduro không chỉ làm rung chuyển chính trường nước này mà còn phơi bày núi nợ nước ngoài khổng lồ, mở ra quá trình tái cấu trúc nợ công phức tạp bậc nhất thế giới và đẩy Trung Quốc vào thế khó chưa từng có.
- Nguy cơ xung đột leo thang: Israel lo Mỹ sắp ra đòn quân sự với Iran
- Còn tệ hơn cả Maduro? Trump đã nhận ra bộ mặt thật của nữ tổng thống.
- Cháu dâu sát hại bác gái ở Thanh Hóa rồi cướp đôi bông tai vàng mang đi bán
Quy mô nợ nước ngoài khổng lồ và bài toán tái cấu trúc chưa từng có
Sự sụp đổ của Tổng thống Venezuela Maduro mở đường cho quá trình tái cơ cấu nợ công lớn nhất và phức tạp nhất thế giới kể từ khi vụ vỡ nợ của Hy Lạp năm 2012 làm rung chuyển khu vực đồng euro.
Sự sụp đổ của chế độ Maduro được coi là một bước ngoặt lớn đối với thị trường tài chính toàn cầu. Tờ Financial Times chỉ ra rằng sự thay đổi này đã mở ra cánh cửa cho việc tái cấu trúc nợ công lớn nhất và phức tạp nhất kể từ vụ vỡ nợ của Hy Lạp làm rung chuyển khu vực đồng euro năm 2012. Venezuela thực sự nợ bao nhiêu ? Bức tranh toàn cảnh từ lâu vẫn còn mơ hồ, nhưng các ước tính toàn diện cho thấy nợ nước ngoài của nước này ít nhất là 150 tỷ đô la , gần gấp đôi quy mô nền kinh tế . Sự bất ổn chính trị và tài chính lớn nhất nằm ở khoản nợ với Trung Quốc , được ước tính rộng rãi vào khoảng 15 tỷ đô la . Nếu chính phủ mới phân loại khoản nợ này là ” nợ bất thường ” và từ chối trả, Bắc Kinh có thể phải đối mặt với một tổn thất nặng nề .
Báo cáo chỉ ra rằng trong thời kỳ Maduro cầm quyền, cùng với các lệnh trừng phạt của Mỹ, Venezuela đã ngừng phát hành trái phiếu mới vào năm 2017 và rơi vào tình trạng vỡ nợ dài hạn, với thị trường gần như tin rằng nước này sẽ không thể tái cấu trúc nợ trong vòng một thập kỷ . Tuy nhiên, sau khi chế độ thay đổi, nhà quản lý danh mục đầu tư của VanEck, Eric Fine, cho biết tình hình đã thay đổi từ “hoàn toàn vô vọng” sang khả năng tái cấu trúc nợ có thể được bắt đầu trong vòng một đến hai năm .
Tuy nhiên, thực tế vẫn rất phức tạp. Các chủ nợ vẫn phải chịu lệnh trừng phạt của Mỹ , điều này không chỉ ngăn chặn mọi cuộc đàm phán chính thức mà còn cho phép Mỹ tiếp quản việc bán dầu của Venezuela , tài sản cốt lõi cho quá trình tái cấu trúc trong tương lai . Đồng thời, các chủ nợ cũng phải đối phó với các khoản nợ song phương với Trung Quốc , các yêu cầu bồi thường quốc tế khác và triển vọng về một hệ thống chính trị chuyển tiếp dưới sự lãnh đạo của một tổng thống lâm thời .
Venezuela nợ bao nhiêu? Tờ Financial Times thẳng thắn tuyên bố rằng nước này từ lâu đã ngừng công bố dữ liệu đáng tin cậy . Tuy nhiên, thị trường ước tính rằng nợ nước ngoài của Venezuela ít nhất là 150 tỷ đô la và vẫn đang tăng lên. Phần lớn khoản nợ này là nợ trái phiếu : chính phủ và công ty dầu khí nhà nước PDVSA đã phát hành khoảng 60 tỷ đô la trái phiếu , và do không thanh toán lãi suất trong thời gian dài kể từ năm 2017 , cùng với lãi suất coupon cao của các trái phiếu này , số tiền nợ hiện tại vượt quá 100 tỷ đô la .
Thứ hai, hiện có hơn 20 tỷ đô la Mỹ các yêu cầu bồi thường trọng tài quốc tế , chủ yếu đến từ các công ty có tài sản bị tịch thu và các chủ nợ hợp pháp khác, trong đó ConocoPhillips , ExxonMobil và một số công ty khai thác vàng vẫn nắm giữ các yêu cầu bồi thường lớn nhất .
“Hộp đen” nợ Trung Quốc và thế bế tắc của Bắc Kinh
“Hộp đen” thực sự chính là khoản nợ với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ ). Các nhà phân tích ước tính Venezuela đã nhận được khoảng 15 tỷ đô la Mỹ tiền vay từ ĐCSTQ , nhưng thừa nhận mức độ thiếu minh bạch cao của khoản vay này . Trong những năm trước khi vỡ nợ năm 2017, Bắc Kinh đã cung cấp cho Venezuela hàng chục tỷ đô la Mỹ tiền vay thông qua Ngân hàng Phát triển Trung Quốc (CDB) , được trả bằng doanh thu bán dầu . Theo AidData , một tổ chức theo dõi hoạt động cho vay nước ngoài của ĐCSTQ , khoản vay cuối cùng của CDB được giải ngân vào năm 2018 , sau đó các nguồn tài trợ nhanh chóng cạn kiệt.
Các khoản vay từ Trung Quốc hiện nay phần lớn được coi là tài sản không sinh lời . Ngay cả trước lệnh cấm vận của Mỹ, Venezuela đã buộc phải giảm giá dầu cho người mua Trung Quốc . Tính đến tháng 6 năm ngoái , chi nhánh Hồng Kông của Ngân hàng Phát triển Trung Quốc đã trích lập 1 tỷ đô la để bù đắp các khoản lỗ tiềm tàng từ các khoản vay trị giá 1,5 tỷ đô la của mình.
Bất kể các chủ nợ kỳ vọng thu hồi được 25%, 40%, 50%, hay thậm chí cao hơn , số tiền cuối cùng họ nhận được sẽ phụ thuộc vào sự phục hồi của nền kinh tế và ngành công nghiệp dầu mỏ trong vài năm tới . Một số nhà phân tích tin rằng Mỹ hy vọng sẽ ” xóa sạch nợ ” và biến Venezuela thành một ” quốc gia sạch nợ “. Họ dẫn chứng Iraq làm ví dụ: sau khi chế độ Saddam Hussein sụp đổ , các chủ nợ đã chịu tổn thất lên đến 80% trong quá trình tái cấu trúc nợ 130 tỷ đô la của nước này . Citigroup ước tính rằng để giảm nợ của Venezuela xuống còn khoảng bốn phần năm GDP , các chủ sở hữu trái phiếu sẽ phải chấp nhận giảm ít nhất 50% giá trị gốc .
Mặc dù con đường phía trước vẫn còn dài, việc ông Maduro bị lật đổ đã đảo ngược hoàn toàn những dự đoán bi quan của thị trường về ” việc tái cấu trúc bất khả thi ” và ” tỷ lệ phục hồi cực kỳ thấp ” chỉ sau một đêm .
Theo Aboluowang (Bản dịch)
