Tiếng Anh trở thành năng lực cốt lõi quyết định sức cạnh tranh quốc gia

Không còn là một môn học thuần kiến thức, tiếng Anh đang được xác lập như năng lực cốt lõi, giữ vai trò then chốt trong chiến lược nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh quốc gia khi Việt Nam hội nhập sâu rộng.

Tiếng Anh từ môn học bắt buộc đến năng lực hội nhập toàn cầu

Phát biểu tại Vòng Chung kết Speak Up 2025 diễn ra tối 17/1 tại TPHCM, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết giáo dục Việt Nam đang bước vào giai đoạn đổi mới căn bản, toàn diện, trong đó trọng tâm là hình thành phẩm chất và năng lực cho người học.

Theo Thứ trưởng, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 không chỉ hướng tới trang bị kiến thức văn hóa nền tảng, mà còn đặt mục tiêu giúp học sinh sẵn sàng hội nhập. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, hai năng lực then chốt để công dân trẻ tham gia thị trường lao động quốc tế là ngoại ngữ và kỹ năng số.

“Để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đưa học sinh Việt Nam trở thành công dân toàn cầu, tiếng Anh không còn là lợi thế, mà đã trở thành kỹ năng thiết yếu”, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.

Từ định hướng này, Bộ GD&ĐT đang xây dựng lộ trình từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đây được xem là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Hệ sinh thái “ba nhà” tạo nền tảng cho chính sách đi vào thực tế

Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai không chỉ là thay đổi nội dung giảng dạy, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện từ chương trình, phương pháp, tư duy giáo dục đến cách tổ chức hoạt động học tập.

Để chính sách đi vào thực tiễn, giáo dục ngoại ngữ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Những năm qua, việc các sở giáo dục, trường học liên kết với các tổ chức giáo dục quốc tế được đánh giá là hướng đi đúng, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh.

Đánh giá cao vai trò của Tổ chức Giáo dục ILA, Thứ trưởng cho rằng các sân chơi học thuật như Speak Up đã giúp tiếng Anh vượt ra khỏi khuôn khổ lớp học, trở thành công cụ phát triển tư duy, bản lĩnh và khả năng hội nhập cho học sinh.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ GD&ĐT cũng lưu ý các địa phương và cơ sở giáo dục cần lựa chọn mô hình phù hợp, bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả, tránh gây quá tải cho người học, đồng thời phát huy tối đa năng lực đội ngũ giáo viên.

Speak Up 2025 và việc học sinh dùng tiếng Anh để tư duy

Diễn ra từ tháng 9/2025, Speak Up 2025 thu hút gần 20.000 thí sinh trên cả nước. Vòng Chung kết với chủ đề “Voice in Power – Tiếng nói là sức mạnh” quy tụ 8 thí sinh xuất sắc nhất ở hai bảng Super Juniors và Smart Teens.

Tại đêm chung kết, các thí sinh trải qua nhiều phần thi đòi hỏi khả năng tư duy độc lập, lập luận logic và phản biện trực tiếp bằng tiếng Anh. Nhiều bài thuyết trình và dự án thể hiện rõ việc học sinh không chỉ sử dụng tiếng Anh để giao tiếp, mà còn để trình bày quan điểm và đối thoại với các vấn đề toàn cầu.

Ông Jonathan Bird, Giám đốc Đào tạo ILA Việt Nam, đánh giá chất lượng thí sinh năm nay đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Theo ông, điều nổi bật không chỉ là khả năng ngôn ngữ, mà là việc các em sử dụng tiếng Anh như một công cụ tư duy thực sự.

Khép lại cuộc thi, hai quán quân là Lê Quang Phúc và Nguyễn Khánh Hân được trao học bổng và các chương trình du học hè quốc tế. Tuy nhiên, theo ban tổ chức, giá trị lớn nhất Speak Up mang lại chính là sự tự tin, năng lực diễn đạt và khát vọng hội nhập, góp phần hình thành thế hệ công dân trẻ sẵn sàng bước ra thế giới.

Theo: Dân Trí