Thuế quan của Trump bị tòa “tuýt còi” và màn đáp trả nảy lửa

Bị Tòa án Tối cao Mỹ “bác” quyền áp thuế, ông Trump lập tức tung chiêu mới đánh thuế 10% toàn cầu và thẳng thừng chỉ trích phán quyết là một sự “xấu hổ”.

Thuế quan của Trump và cú “ngã ngựa” bất ngờ tại tòa án

Ngày 20-2, Nhà Trắng bỗng trở nên nóng hơn bao giờ hết khi Tổng thống Trump có màn phản ứng đầy gay gắt trước phán quyết của Tòa án Tối cao. Trước đó, các thẩm phán đã ra quyết định với tỷ lệ 6-3, chính thức bác bỏ chính sách áp thuế toàn cầu mà ông từng ban hành dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Đây được xem là một đòn giáng mạnh vào chiến lược thương mại mà ông dày công xây dựng để gây áp lực lên các đối tác khắp thế giới.

Lý lẽ của tòa đưa ra rất đanh thép khi khẳng định Hiến pháp Mỹ quy định quyền đánh thuế, bao gồm cả thuế quan, thuộc về Quốc hội chứ không phải nhánh hành pháp. Chánh án John Roberts nhấn mạnh rằng những nhà lập hiến không hề trao bất kỳ phần nào của quyền lực này cho tổng thống. Phán quyết này không chỉ làm đảo ngược các đòn bẩy ngoại giao mà còn để ngỏ số phận của khoản tiền khổng lồ 175 tỷ USD mà chính quyền đã thu từ các nhà nhập khẩu bấy lâu nay.

Đứng trước các phóng viên, ông Trump không giấu nổi vẻ bực bội và gọi đây là một quyết định “đáng xấu hổ”. Ông cho rằng một số thành viên của tòa án đã không đủ can đảm để làm điều đúng đắn cho đất nước, đồng thời phàn nàn rằng các quốc gia khác đang “nhảy múa trên đường phố” vì vui mừng. Dù bị tòa “tuýt còi”, vị tổng thống vẫn khẳng định chắc nịch rằng mình còn rất nhiều cách khác để tiếp tục cuộc chơi thương mại đầy kịch tính này.

Màn đáp trả bằng đạo luật cũ để xoay chuyển cục diện

Chẳng để mất thời gian, ông Trump lập tức kích hoạt Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để công bố mức thuế quan mới 10% áp dụng cho hàng nhập khẩu từ mọi quốc gia. Đây là nước đi “vô tiền khoáng hậu” khi ông trở thành tổng thống đầu tiên sử dụng điều khoản này để giải quyết các vấn đề thanh toán quốc tế cơ bản. Tuy nhiên, quyền năng này chỉ có hiệu lực tối đa trong 150 ngày và muốn gia hạn thêm thì bắt buộc phải có cái gật đầu từ phía Quốc hội.

Không dừng lại ở đó, ông Trump còn dự định tái sử dụng Điều 301 của Đạo luật Thương mại để xử lý các hành vi mà ông cho là không công bằng. Đây vốn là “vũ khí” quen thuộc từng được ông dùng trong nhiệm kỳ đầu để đánh vào hàng hóa Trung Quốc trị giá 370 tỷ USD với mức thuế từ 7,5% đến 25%. Dù vậy, việc áp dụng Điều 301 thường đòi hỏi một cuộc điều tra kéo dài, không thể nhanh gọn như cách ông vừa thực hiện với mức thuế 10% hiện tại.

Giới quan sát cho rằng màn “phản pháo” này cho thấy ông Trump sẽ không dễ dàng từ bỏ tư tưởng bảo hộ thương mại dù gặp rào cản pháp lý. Những “miếng đánh” liên tiếp về kinh tế của ông đang khiến thị trường toàn cầu một lần nữa rơi vào trạng thái thấp thỏm chờ đợi. Cuộc chiến giữa nhánh hành pháp và tư pháp tại Mỹ về quyền lực áp thuế chắc chắn sẽ còn nhiều tình tiết hấp dẫn.

Theo: Báo Thanh Niên