Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi gây tranh cãi dữ dội khi triệu tập cuộc họp lúc 3 giờ sáng. Hành động được cho là thể hiện tinh thần cống hiến. Nhưng lại khiến dư luận lo ngại về văn hóa “làm việc đến chết” vốn ám ảnh người Nhật nhiều thập kỷ.
- Hàn Quốc cấm 140 chuyến bay để không làm ồn kỳ thi đại học
- Chuyên viên ngân hàng giả chữ ký khách hàng để giải ngân, chiếm đoạt 5 tỷ đồng
- Bí ẩn Văn minh Lưỡng Hà: Ngọn tháp Ziggurat và giấc mơ chạm trời
Thủ tướng Nhật và cuộc họp giữa đêm gây bão dư luận
Tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi được biết đến là người tham công tiếc việc và nghiêm khắc với bản thân. Bà thường bỏ qua các hoạt động xã giao, coi trọng hiệu quả công việc hơn cân bằng cuộc sống.
Tuy nhiên, việc bà triệu tập cuộc họp lúc 3 giờ sáng ngày 7/11 đã khiến xã hội Nhật Bản “dậy sóng”.
Cuộc họp kéo dài ba tiếng, nhằm chuẩn bị cho phiên chất vấn tại quốc hội vào sáng hôm sau. Theo bà Takaichi, lý do tổ chức họp sớm là vì máy fax ở nhà bị hỏng. Điều đó buộc bà đến dinh thủ tướng để xem tài liệu trực tiếp.
Dù vậy, hành động này được xem là “phản tác dụng”. Dù thể hiện tinh thần cống hiến, nó làm dấy lên lo ngại về văn hóa làm việc cực đoan.
Cựu thủ tướng Yoshihiko Noda chỉ trích cuộc họp là “điên rồ”. Ông cho rằng bà Takaichi không nên kéo nhân viên vào guồng làm việc phi lý.
“Lãnh đạo có thể dậy sớm, nhưng không thể bắt cả tập thể thức cùng mình”, ông nói.
Tranh luận gay gắt về văn hóa làm việc cực đoan ở Nhật Bản
Sự việc xảy ra trong bối cảnh Nhật Bản vẫn đang đối mặt với nạn “karoshi” – làm việc đến chết.
Theo thống kê của Bộ Lao động Nhật, năm 2022 có 2.968 người tự sát vì kiệt sức do công việc. Con số thống kê này tăng mạnh so với năm 2021. Năm 2019, chính phủ đã ban hành giới hạn 45 giờ làm thêm mỗi tháng. Ngay sau cái chết gây chấn động của nhân viên tập đoàn Dentsu.
Dư luận cho rằng hành động của bà vô tình cổ súy cho văn hóa làm việc quá mức. Vì có thể khiến nhiều người trẻ mất niềm tin vào cải cách lao động.
“Ngay cả một người chăm chỉ như bà Takaichi cũng không nên biến sự tận tâm thành cực đoan,” một nhà bình luận xã hội nhận xét.
Tuy nhiên, cũng có tiếng nói ủng hộ. Doanh nhân Kenji Koshio, giám đốc công ty Shindenki ở Kobe là một trong số đó. Ông cho rằng lãnh đạo quốc gia phải làm việc ngày đêm vì lợi ích dân chúng.
“Cảnh sát, bác sĩ hay lính cứu hỏa đều trực suốt đêm. Tại sao Thủ tướng Nhật lại không thể?”, ông viết trên blog cá nhân.
Cân bằng giữa cống hiến và nhân văn trong lãnh đạo hiện đại
Giới phân tích cho rằng vụ việc của thủ tướng Sanae Takaichi phản ánh mâu thuẫn lớn trong xã hội Nhật hiện nay: giữa cống hiến và nhân văn.
Nhiều nhà nghiên cứu nhận định thanh niên Nhật đang ưu tiên sự cân bằng hơn là cống hiến cực đoan. Theo số liệu của Viện Nghiên cứu Việc làm Recruit Works, tổng thời gian làm việc hàng năm đã giảm 11,6% từ năm 2000 đến 2022.
Giáo sư Makoto Watanabe của Đại học Hokkaido Bunkyo cho biết, thế hệ trẻ Nhật Bản đang “nói không” với văn hóa làm việc kiệt sức.
“Họ muốn thành công nhưng không đánh đổi sức khỏe,” ông nói.
Trong khi đó, bà Takaichi vẫn giữ vững quan điểm làm việc không ngừng nghỉ. Bà cho rằng tinh thần tận tâm là trách nhiệm với quốc gia. Nhưng bà cũng thừa nhận cuộc họp rạng sáng đã “gây bất tiện” cho nhân viên.
Cựu quan chức Shigeaki Koga thì cho rằng 3 giờ sáng là quá sớm cho bất kỳ lãnh đạo nào.
“Làm việc chăm chỉ là tốt, nhưng tốt nhất hãy để người khác được nghỉ,” ông nhấn mạnh.
Sự kiện này đã mở ra cuộc tranh luận lớn về giới hạn giữa tận tâm và cực đoan trong văn hóa công sở Nhật Bản — một vấn đề mà ngay cả Thủ tướng Nhật cũng phải đối mặt.
Nguồn: VnExpress
