Tin vui từ thỏa thuận vùng Vịnh khi Mỹ và Iran chốt hạ các điều khoản hòa bình giúp hạ nhiệt giá xăng dầu đang leo thang chóng mặt.
- Đối tượng truy nã đặc biệt sa lưới sau 25 năm ‘thay tên đổi họ’
- Nghệ An: Nâng cao ý thức người lái xe qua đào tạo
- Chiến lược nâng tầm trải nghiệm đưa du lịch Ba Bể bứt phá
Kỳ vọng từ thỏa thuận vùng Vịnh và viễn cảnh thông tàu
Ngày 15/6, người dân khắp nơi đã nhận được tín hiệu tích cực khi Mỹ và Iran xác nhận đạt được tiếng nói chung sau những ngày giao tranh bầm dập. Hai bên dự kiến sẽ chính thức ký kết bản ghi nhớ tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới, nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn hiện tại thêm ít nhất hai tháng. Điểm mấu chốt của thỏa thuận lần này chính là việc mở lại eo biển Hormuz, nơi được mệnh danh là “yết hầu” năng lượng của cả nhân loại hằng ngày.
Theo đó, Iran cam kết sẽ bắt tay vào việc rà phá thủy lôi trong 30 ngày và cho phép các tàu thuyền qua lại miễn phí trong hai tháng tiếp theo. Đổi lại, phía Mỹ cũng chấp nhận dỡ bỏ các rào cản phong tỏa cảng biển và tạm ngưng các lệnh trừng phạt nhắm vào việc bán dầu của Iran. Ngay sau khi tin tức này lan ra, thị trường chứng khoán từ Nhật Bản đến Hàn Quốc đều “nhảy múa” đầy phấn khởi với các chỉ số tăng kỷ lục hằng ngày.
Đặc biệt, giá xăng dầu thế giới đã có một cú “rơi tự do” đầy ngoạn mục, lùi sâu về mức dưới 83 USD mỗi thùng khiến người tiêu dùng bớt lo lắng về lạm phát. Tuy giá vẫn còn cao hơn so với đầu năm ngoái nhưng đây đã là một sự giải tỏa cực lớn so với đỉnh điểm hơn 118 USD hồi tháng 4. Nhiều hãng hàng không lớn cũng thấy vui mừng vì giá nhiên liệu có xu hướng giảm, giúp việc đi lại của người dân trở nên dễ dàng hơn hằng ngày.
Thận trọng với tình trạng “kẹt xe” trên biển và biến số chính trị
Dù thỏa thuận đã được chốt, nhưng các chuyên gia vẫn khuyên bà con mình không nên quá chủ quan vì việc khơi thông dòng chảy dầu mỏ không thể xong ngay trong một đêm. Hiện đang có hơn 500 con tàu khổng lồ vẫn đang bị kẹt cứng tại vùng Vịnh, đòi hỏi một sự phối hợp cực kỳ nhịp nhàng mới có thể giải tỏa ách tắc. Công tác điều phối tàu sẽ mất rất nhiều tuần lễ vì mỗi chuyến qua eo biển hẹp này phải tốn trung bình khoảng 8 tiếng đồng hồ hằng ngày.
Nhiều hãng vận tải lớn vẫn còn rất “nhát tay” và chưa dám cho tàu đi vào vùng nguy hiểm vì lo ngại rủi ro an ninh vẫn còn lởn vởn xung quanh. Ngoài ra, các kho dự trữ xăng dầu thế giới đang cạn kiệt cùng với việc hạ tầng bị hư hại sau xung đột có thể khiến giá cả vẫn còn bấp bênh đến tận năm 2027. Điều này đòi hỏi các bên phải thực sự nghiêm túc thực hiện cam kết thay vì chỉ dùng thỏa thuận như một quân bài chính trị hằng ngày.
Cuối cùng, bản thỏa thuận vùng Vịnh này vẫn bị coi là khá mong manh vì nó phụ thuộc nhiều vào nhu cầu lấy lòng cử tri của các nhà lãnh đạo trước mùa bầu cử. Các cuộc đàm phán hạt nhân sắp tới mới là phép thử thực sự xem liệu hòa bình có thể duy trì lâu dài hay chỉ là giải pháp “cầm máu” tạm thời. Nếu đôi bên không thể thấu hiểu nhau hơn, nguy cơ bị “bắt làm con tin” giữa các bên xung đột vẫn là mối đe dọa lớn hằng ngày.
Phạm Mai (Tổng hợp)
