Câu chuyện hòa bình giữa Mỹ và Iran bỗng trở nên “nóng” hơn bao giờ hết vào ngày 12/6 với những tuyên bố đầy hứa hẹn về một thỏa thuận đang tới gần.
- Đòn “bóp nghẹt” Cuba: Washington khóa van dầu khí khiến Havana phản ứng nảy lửa
- Đảo Kharg trở thành tâm điểm trong căng thẳng giữa Iran và Mỹ
- Mỹ tuyên bố đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột với phía Iran
Những “điểm nổ” trên bàn đàm phán tại Islamabad
Cái tên Islamabad bỗng trở thành tâm điểm chú ý khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhắc đến “Bản ghi nhớ Islamabad” như một dấu son cho tiến trình hòa bình. Ngày 12/6, ông Araghchi không ngần ngại chia sẻ rằng thỏa thuận với Mỹ đang ở khoảng cách “gần hơn bao giờ hết”, mở ra hy vọng chấm dứt những ngày tháng căng thẳng. Sau khi từng xuất hiện tại Geneva vào ngày 17/02 để tìm tiếng nói chung, vị ngoại trưởng này đang nỗ lực đưa con thuyền ngoại giao đi đúng hướng.
Không đứng ngoài cuộc, ông Trump cũng khiến dư luận “dậy sóng” khi đăng lại thông điệp của ông Araghchi trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 12/6. Dù trước đó ông có “nổi đóa” vì những thông tin rò rỉ sai lệch, nhưng việc ông chia sẻ lại tuyên bố của đối phương cho thấy tầm quan trọng của thỏa thuận này. Có vẻ như sau những màn “vờn nhau” trên bàn đàm phán, cả hai nhà lãnh đạo đều đang muốn khẳng định vai trò của mình trong việc thiết lập một trật tự mới.
Lật lại hồ sơ, xung đột giữa hai bên bắt đầu nổ ra từ ngày 28/02, khiến khu vực luôn trong tình trạng báo động đỏ. Dù đã có một lệnh ngừng bắn tạm thời vào tháng 4, nhưng phải đến những ngày giữa tháng 6 này, những chi tiết về một thỏa thuận toàn diện mới thực sự lộ diện. Người dân khu vực đang kỳ vọng vào một kết quả thực chất thay vì những lời tuyên bố “có cánh” trên mạng xã hội, nhằm chấm dứt hoàn toàn nỗi lo về một cuộc chiến lan rộng.
Đường về hòa bình còn lắm “chông gai” phía trước
Theo các nguồn tin “thân cận” từ Reuters, bản dự thảo đang đặt lên bàn cân những lợi ích cực lớn như việc dỡ bỏ cấm vận dầu mỏ và trả lại hàng tỷ USD cho Iran. Đổi lại, phía Iran phải cam kết “rút lui” khỏi các hoạt động thù địch ở Lebanon và mở lại eo biển Hormuz cho tàu bè qua lại tự do. Những điều khoản này được đánh giá là đánh trúng tâm lý của cả hai bên, khi Iran cần tiền để vực dậy kinh tế, còn Mỹ cần sự ổn định ở Trung Đông.
Thế nhưng, “nút thắt” hạt nhân vẫn là một bài toán hóc búa chưa có lời giải thống nhất giữa Washington và Tehran trong ngày 12/6. Trong khi phía Mỹ khăng khăng yêu cầu Iran phải tiêu hủy hết vật liệu hạt nhân mới được nhận tiền, thì Iran lại khẳng định họ vẫn giữ quyền làm giàu uranium. Theo hãng tin IRNA, hai bên sẽ còn 60 ngày “thương thảo” sau khi ký thỏa thuận sơ bộ để giải quyết dứt điểm vấn đề này, cho thấy cuộc chơi vẫn còn rất dài.
Đặc biệt, sự “giám sát” chặt chẽ từ Israel khiến ông Trump không thể dễ dàng nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân. Bất kỳ một kẽ hở nào cũng có thể khiến các đồng minh của Mỹ cảm thấy bất an và gây áp lực ngược lại lên Nhà Trắng. Vì vậy, dù thỏa thuận được cho là đã ở rất gần, nhưng để đi đến một “cái kết có hậu” thì cả Mỹ và Iran đều cần phải vượt qua những rào cản về mặt lòng tin và các cam kết chính trị khắt khe.
Đỗ Vân (tổng hợp)
