Gần ba thập kỷ đứng lớp, thầy Lê Văn Minh chưa từng để học sinh vùng cao phải “ôm” bài tập về nhà khi kỳ nghỉ Tết, thời gian của gia đình, đang gõ cửa.
- Người dân nô nức đi lễ đầu xuân cầu may mắn
- Bí quyết “4 đủ”: cho làn da không còn là nỗi lo trong những ngày du xuân
- Kiêng kỵ đầu năm: Nhu cầu tâm linh và triết lý sống của người Việt
Không giao bài tập Tết để trò trọn vẹn niềm vui sum họp
Con đường dẫn vào điểm trường THCS Môn Sơn tại Nghệ An vẫn gập ghềnh sỏi đá, nơi những mái lớp đơn sơ nép mình lặng lẽ bên triền núi vắng. Tại đây, thầy Lê Văn Minh đã miệt mài đứng lớp dạy môn Ngữ văn suốt gần 30 năm qua với một quan điểm giáo dục đầy khác biệt. Suốt ba thập kỷ ấy, thầy chưa bao giờ đặt lên vai học trò gánh nặng của những trang bài tập về nhà trong những ngày đầu xuân năm mới.
Với thầy Minh, kỳ nghỉ Tết chính là khoảng thời gian quý giá để những đứa trẻ vùng cao được sống trọn vẹn trong hơi ấm của gia đình. Thầy thấu hiểu hoàn cảnh của những học trò xứ Nghệ, nơi sách bút đôi khi vẫn là một món quà xa xỉ đối với nhiều gia đình nghèo khó. Việc bắt các em phải vùi đầu vào sách vở trong những ngày này dường như quá khắt khe và không thực sự phù hợp với hơi thở đời thường.
Quyết định này của người thầy “lão làng” không phải là sự buông lơi kiến thức mà là một sự lựa chọn chứa đựng đầy lòng trắc ẩn. Thầy muốn học trò của mình bước vào năm mới với một tâm thế vui vẻ nhất, thay vì cảm giác áy náy hay lo sợ vì chưa hoàn thành xong bài vở. Những bài học chữ nghĩa trên giấy có thể tạm gác lại phía sau để nhường chỗ cho những bài học về tình yêu thương và sự gắn kết gia đình.
Không giao bài tập Tết từ thấu cảm nỗi lo toan của trẻ vùng cao
Phần lớn học trò của thầy Minh là con em đồng bào vùng sâu vùng xa, nơi đường đến trường còn lắm gian nan và điều kiện học tập còn nhiều thiếu thốn. Nhiều em về nhà không có lấy một góc học tập tử tế, thậm chí phải ngồi ôn bài dưới ánh đèn dầu yếu ớt giữa đại ngàn. Ngày Tết đối với các em không chỉ là đi chơi du xuân mà còn là những ngày bận rộn phụ giúp cha mẹ làm nương rẫy, chăn nuôi hay trông em nhỏ.
Người thầy dạy văn từng “nghẹn lòng” khi chứng kiến một học trò quay lại trường sau Tết với gương mặt đầy lo âu vì bài tập còn dở dang. Hóa ra trong những ngày nghỉ, em đã phải theo mẹ ra chợ bán hàng từ sớm tinh mơ để kiếm thêm chút thu nhập trang trải cuộc sống. Ánh mắt sợ sệt ấy khiến thầy tự hỏi liệu những điểm số trên giấy có thực sự quan trọng hơn những lo toan cơm áo mà các em đang phải gánh vác trên vai.
Nỗi lo học sinh “rơi rụng” kiến thức sau kỳ nghỉ dài là điều mà bất kỳ giáo viên nào cũng thường trực suy nghĩ. Tuy nhiên, thầy Minh chọn cách tin tưởng vào sự tự giác và bao dung hơn với những khó khăn riêng của từng học trò. Thầy quan niệm rằng kiến thức có thể bồi đắp lại sau Tết, nhưng những khoảnh khắc sum vầy hiếm hoi bên mâm cơm có thịt cá thì chỉ có một lần mỗi năm.
Gói ghém kiến thức qua những trải nghiệm thực tế ngày đầu năm
Thay vì những trang bài tập khô khan, thầy Minh thường nhắn nhủ học trò tìm đọc một cuốn sách yêu thích hoặc dành thời gian quan sát phong tục Tết bản làng. Thầy khuyến khích các em hãy chăm chú lắng nghe những câu chuyện kể của ông bà, cha mẹ về cội nguồn và văn hóa truyền thống. Đây chính là những “kiến thức sống” quý giá giúp các em bồi đắp tâm hồn và viết nên những bài văn chân thực, giàu cảm xúc nhất.
Những trải nghiệm thực tế từ cuộc sống ngày Tết chính là chất liệu tuyệt vời để làm giàu thêm vốn từ và thế giới quan cho học trò vùng cao. Cách giáo dục nhẹ nhàng này giúp các em không bị áp lực mà vẫn giữ được sợi dây kết nối với tri thức một cách tự nhiên nhất. Việc quan sát thế giới xung quanh cũng là một cách học đầy thú vị mà thầy Minh muốn truyền tải đến những “đứa con” của đại ngàn.
Trước những tranh luận về việc giao bài tập Tết, thầy Minh cho rằng mỗi giáo viên sẽ có cách ứng xử riêng tùy theo hoàn cảnh thực tế của học sinh. Ở những nơi có điều kiện thuận lợi, việc ôn tập nhẹ nhàng có thể giúp duy trì nề nếp nhưng tuyệt đối đừng biến nó thành một gánh nặng tâm lý. Quan trọng nhất vẫn là làm sao để mỗi học trò đều cảm thấy hạnh phúc và hào hứng khi ngày khai trường đầu năm gõ cửa.
Theo: Báo Dân trí
