Mỹ cảnh báo đưa ra quyết định mới nếu Tehran từ chối thanh sát hạt nhân Iran, bất chấp tuyên bố mâu thuẫn về thỏa thuận hạt nhân giữa hai bên gần đây.
- Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng: Bà Lê Thị Chung nhận nhiệm vụ mới
- Kiểm toán nhân quả 2026: Khi những điều đã gieo bắt đầu trở lại
- Một điểm chân tâm: Bài học giữ bản tâm từ Tây Du Ký
Những tuyên bố trái ngược về thỏa thuận hạt nhân
Phát biểu tại Abu Dhabi, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 23/6 cảnh báo Washington sẽ đưa ra những hành động mới nếu Iran từ chối tiếp nhận các thanh tra viên quốc tế. Ông khẳng định Mỹ nắm rõ các cam kết mà Tehran đã đồng ý và việc thực thi hiện nay hoàn toàn phụ thuộc vào thiện chí của phía Iran. Theo giới quan sát, động thái này phản ánh nỗ lực của chính quyền Mỹ trong việc duy trì áp lực giám sát hạt nhân sau các vòng đàm phán căng thẳng tại khu vực.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump cho rằng Iran đã đồng ý cho phép thanh sát hạt nhân ở mức cao nhất trong thời hạn lâu dài. Phó Tổng thống JD Vance cũng cho biết các cuộc tiếp xúc tại Thụy Sĩ vừa qua đã tạo nền tảng thuận lợi cho một thỏa thuận cuối cùng giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, những thông tin này đã vấp phải sự phủ nhận mạnh mẽ từ phía giới chức Iran về cả nội dung lẫn phạm vi thanh tra được đề xuất.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran khẳng định nước này chưa hề thảo luận về chương trình hạt nhân tại các cuộc đàm phán do Qatar và Pakistan trung gian. Tehran đồng thời bác bỏ việc mời các thanh tra viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) trở lại hoặc cho phép kiểm tra các cơ sở bị hư hại. Sự mâu thuẫn trong các tuyên bố cho thấy một khoảng cách lớn về quan điểm vẫn tồn tại, khiến tương lai của thỏa thuận hạt nhân trở nên khó đoán định.
Thanh sát hạt nhân Iran và vấn đề tại eo biển Hormuz
Bên cạnh các tranh cãi về hạt nhân, vấn đề quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz cũng đang trở thành tâm điểm trong quan hệ quốc tế. Ngoại trưởng Rubio khẳng định không quốc gia nào được phép thu phí tại tuyến đường này vì đây là vùng biển quốc tế theo luật pháp hiện hành. Theo giới phân tích, lập trường này nhằm bảo vệ quy định di chuyển tự do tại các vùng biển toàn cầu vốn là huyết mạch thương mại quan trọng.
Sự lo ngại về việc Iran có thể thu phí phát sinh từ nội dung thỏa thuận sơ bộ, trong đó quy định việc di chuyển an toàn được miễn phí trong vòng 60 ngày. Theo văn bản do Mỹ công bố, Iran cam kết nỗ lực cao nhất để đảm bảo an ninh cho tàu thương mại đi qua khu vực từ vịnh Ba Tư đến biển Oman. Tehran cũng dự kiến sẽ thực hiện đối thoại với Oman để xác định các phương thức quản lý và dịch vụ hàng hải phù hợp với chủ quyền quốc gia ven biển.
Các bên tham gia đàm phán đồng thời nhất trí về cơ chế chấm dứt giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Li Băng nhằm giảm bớt xung đột cục bộ. Một đường dây liên lạc trực tiếp đã được thiết lập để bảo vệ các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, tránh nguy cơ bị phong tỏa trong tương lai. Những diễn biến ngoại giao này phản ánh nỗ lực duy trì ổn định tại Trung Đông giữa bối cảnh các thỏa thuận hạt nhân vẫn còn nhiều bất định.
Lê Toan (tổng hợp)
