Dù là một trong những đô thị hiện đại bậc nhất châu Á, Hong Kong vẫn duy trì việc sử dụng giàn giáo tre – kỹ thuật xây dựng có lịch sử hàng nghìn năm. Loại vật liệu truyền thống này hiện diện từ những tòa nhà chọc trời cho đến công trình cải tạo nhỏ, nhờ vào nhiều ưu điểm về chi phí, độ linh hoạt và văn hóa, dù vẫn tồn tại không ít rủi ro.
- Tai nạn thảm khốc ở Lạng Sơn: Ôtô lấn làn tông xe đầu kéo, 4 người tử vong
- Cháy chung cư Hong Kong: Bắt 3 nghi phạm sau thảm họa khiến 40 người chết
- Tiệm sửa xe 0 đồng giữa rốn lũ
Giàn giáo tre – hình ảnh quen thuộc của Hong Kong
Những giàn giáo đan bằng tre, buộc chặt bằng dây nhựa và phủ lưới an toàn nhiều màu là cảnh tượng phổ biến ở Hong Kong. Chúng bao quanh các tòa cao ốc hàng chục đến hàng trăm mét, cũng như hàng nghìn căn hộ kiểu cổ “tong lau” mỗi năm.
Kỹ thuật này đã tồn tại hơn một thế kỷ tại Hong Kong và có nguồn gốc từ kiến trúc Trung Quốc ít nhất 2.000 năm. Ở đại lục, tre từng phổ biến cho đến khi quy định chuyển sang thép – nhôm vào những năm 1990, trong khi Hong Kong vẫn tiếp tục duy trì.
Tre thậm chí từng được sử dụng trong quá trình xây dựng các biểu tượng kiến trúc như trụ sở HSBC hay Trung tâm Tài chính Quốc tế cao 88 tầng. Ngoài công trình hiện đại, tre còn là vật liệu chính dựng nhà hát kinh kịch Quảng Đông tạm trong lễ hội truyền thống.
Vì sao Hong Kong vẫn dùng giàn giáo tre?
1. Vật liệu bền vững, chi phí thấp
Tre là loài thực vật sinh trưởng nhanh nhất, có thể cao thêm 60–90 cm mỗi ngày và tự nhân lên nhờ thân rễ. Quá trình sản xuất ít tác động môi trường hơn thép, bê tông.
Giá vật liệu cũng rẻ:
- Tre dài 7 m chỉ khoảng 2 USD
- Nhôm tương đương 20 USD
- Thép lên tới 112 USD
Nhờ đó, chi phí xây dựng được giảm đáng kể.
2. Nhẹ, linh hoạt nhưng vẫn chắc chắn
Một thanh tre 7 m nặng khoảng 9 kg, chỉ bằng một nửa thanh thép cùng kích thước. Điều này giúp thợ dễ vận chuyển trong các con hẻm hẹp – đặc trưng của Hong Kong.
Dựng giàn tre nhanh gấp 6 lần, tháo dỡ nhanh gấp 12 lần so với thép.
Về độ bền, tre có:
- Độ bền kéo 28.000 psi – cao hơn thép (23.000 psi)
- Tỷ lệ độ bền/trọng lượng vượt trội
Cấu trúc sợi cellulose – lignin tự nhiên giúp tre vừa chắc vừa dẻo, chịu lực nén và gió tốt.
3. Thuận tiện trong điều kiện đô thị chật hẹp
Trung tâm Hong Kong có nhiều con phố nhỏ, khó dùng cần cẩu để lắp giàn thép. Tre nhẹ, dễ cắt và phù hợp với hình dạng các công trình phức tạp, giúp thi công nhanh trong môi trường đông đúc.
4. Yếu tố văn hóa và nguồn nhân lực lành nghề
Giàn giáo tre xuất hiện trong nghệ thuật từ thời Tống (thế kỷ 12) và gắn liền với văn hóa xây dựng Hong Kong. Thành phố vẫn đào tạo và cấp chứng chỉ chuyên nghiệp cho thợ giàn giáo tre – lực lượng có kỹ năng đặc biệt mà nhiều nơi không còn.
Hiện nay, ước tính 80% giàn giáo ở Hong Kong vẫn sử dụng tre, phần còn lại là thép hoặc kết hợp hai loại.
Những rủi ro lớn của giàn giáo tre
Hong Kong ghi nhận 24 ca tử vong liên quan đến giàn giáo tre từ 2018 đến 8/2025.
1. Nguy cơ cháy cao
Tre khô là vật liệu dễ bắt lửa, trong khi lớp lưới bọc bằng nhựa càng làm ngọn lửa lan nhanh — như trong vụ cháy cụm chung cư ở quận Đại Bộ ngày 26/11.
2. Biến động chất lượng và ảnh hưởng thời tiết
- Độ bền tre thay đổi theo tuổi, độ ẩm, loại cây.
- Dây buộc có thể bị lỏng.
- Mưa bão làm tre yếu và nhanh hư hại.
Một số chuyên gia đề xuất phủ epoxy để chống mòn và tăng độ bền.
Tương lai của giàn giáo tre tại Hong Kong
Tre được đánh giá thích hợp nhất với:
- Công trình quy mô nhỏ
- Nhà thấp tầng
- Dự án cố định trên mặt đất
- Khu vực thiếu không gian và hạn chế ngân sách
Trong khi đó, công trình dân cư cao tầng yêu cầu tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt hơn. Các dự án mới có xu hướng kết hợp giàn tre + khung thép nhằm tối ưu cả độ linh hoạt và khả năng chịu lực.
Theo VnExpress
