Khoa học vừa lật tẩy bí ẩn về sóng dữ đại dương cao tới 48m, biến những giai thoại truyền thuyết của cánh thủy thủ thành sự thật đắt giá.
- Xe điện giúp giảm ô nhiễm môi trường và bớt phụ thuộc vào xăng khoáng
- Tai nạn liên hoàn trên quốc lộ 1 khiến một người tử vong
- Nắng nóng sắp xuất hiện cục bộ tại nhiều khu vực miền Bắc
Sóng dữ đại dương từ chuyện “huyễn hoặc” đến những con số gây choáng
Bấy lâu nay, giới thủy thủ vẫn thường rỉ tai nhau về những con quái vật nước khổng lồ bất ngờ lù lù xuất hiện rồi nuốt chửng tàu thuyền trong tích tắc. Những câu chuyện “hú hồn” này thường bị giới khoa học gạt phắt đi vì cho rằng thiếu bằng chứng thực tế và chỉ là sản phẩm của sự tưởng tượng quá đà trong những ngày lênh đênh trên biển. Thế nhưng, dữ liệu thực tế đã giúp giải mã phần nào hiện tượng tưởng chừng chỉ tồn tại trong truyền thuyết này.
Dữ liệu từ các “mắt thần” vệ tinh gần đây đã khiến giới chuyên môn phải “té ngửa” khi ghi nhận những con sóng cao vượt mặt cả tòa nhà chọc trời. Điển hình là vào năm 2024, một cơn bão ở Thái Bình Dương đã “nhào nặn” nên một con sóng dữ cao tới tận 48m. Kích thước thực tế này khác xa với các mô hình truyền thống vốn cho rằng đại dương chủ yếu chỉ toàn sóng trung bình.
Những con số “biết nói” này đã phá tan quan niệm cũ về sự phân bổ kích thước sóng biển theo dạng hình chuông. Việc quét bề mặt biển từ không gian đã giúp biến những lời đồn thổi của thủy thủ thành dữ liệu khoa học có thể đo lường và phân tích kỹ lưỡng. Qua đó, bản chất của những con sóng ở “đuôi” phân bố này đã được làm sáng tỏ một cách đầy thuyết phục.
Khi những đợt sóng nhỏ “bắt tay” tạo nên quái vật biển
Để bắt bài những con sóng quái chiêu này, các nhà khoa học đã cậy nhờ đến vệ tinh SWOT để lập bản đồ chi tiết độ cao mặt nước trên Trái Đất. Hệ thống này cho phép bám đuôi các đợt sóng khổng lồ khi chúng “chạy” từ tâm bão lan rộng khắp Thái Bình Dương. Từ bờ biển Canada đến tận Peru, thậm chí cả những sự kiện lướt sóng tại Hawaii cũng chịu tác động từ những cột nước lừng lững này.
Nghiên cứu kéo dài 18 năm tại giàn khoan Ekofisk ở biển Bắc đã lật tẩy một cơ chế hình thành đầy bất ngờ của những quái vật biển này. Thay vì chỉ do bão mạnh “thổi” lên như các giả thuyết trước đây, sóng dữ thường sinh ra khi nhiều đợt sóng nhỏ vô tình “bắt tay” kết hợp với nhau trong thời gian cực ngắn. Cách tiếp cận bằng laser tần số cao đã giúp tái hiện chi tiết điều kiện biển tại từng thời điểm để chứng minh điều này.
Điều đáng ngại nhất là những “sát thủ thầm lặng” này có thể hiện hình ngay cả khi không có bão mạnh, cho thấy mức độ khó lường của đại dương. Sự kết hợp ngẫu nhiên của các con sóng nhỏ tạo nên sức mạnh hủy diệt mà không cần sự báo trước của thời tiết dữ dội. Đây là lời nhắc nhở đắt giá cho hoạt động hàng hải về một đại dương vẫn còn quá nhiều bí ẩn chưa lời giải.
Theo: Báo Dân trí
