Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 30/2026, thay đổi cách đăng kiểm xe cơ giới bằng dữ liệu số thay cho giấy tờ truyền thống.
- Cape Verde lần đầu giành vé vào vòng 32 đội World Cup 2026
- Triệt phá đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, chiếm đoạt hơn 250 tỉ đồng
- Xe tải lao xuống vực sâu 20 mét ở Sơn La, hai người tử vong
Từ ngày 1/7, chủ xe có thể dùng ứng dụng VNeID và VNeTraffic để xuất trình chứng nhận đăng ký xe khi đăng kiểm, thay vì mang theo bản giấy như trước. Thông tư mới do Bộ Xây dựng ban hành thay thế các quy định cũ về kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, chứng nhận xe cải tạo và kiểm định khí thải xe máy, hướng tới giảm thủ tục và tăng quản lý bằng dữ liệu điện tử.
Một chiếc xe muốn qua được cửa đăng kiểm giờ đây phải khớp với chính dữ liệu của nó. Thông tư chuẩn hóa khái niệm hồ sơ đạt yêu cầu, đồng thời quy định rõ những trường hợp bị coi là không đạt: xe không có dữ liệu đăng ký từ cơ quan công an, hoặc dữ liệu đăng ký không trùng khớp với chứng nhận đăng ký xe và phương tiện thực tế.
Phiếu hồ sơ phương tiện không còn được lập thủ công từng lần mà dựa trên cơ sở dữ liệu xe sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu của Cục Đăng kiểm Việt Nam. Phần mềm quản lý kiểm định sẽ tự động lập hồ sơ theo nguyên tắc mỗi xe chỉ có một hồ sơ duy nhất ngay từ lần đầu kiểm định hoặc miễn kiểm định; những dữ liệu nào đã được chia sẻ từ Trung tâm dữ liệu quốc gia thì người dân không phải nộp lại.
Cơ chế đăng và gỡ thông tin phương tiện vi phạm, vốn đã triển khai từ Nghị định 166/2024, tiếp tục được kế thừa và hoàn thiện. Cơ sở đăng kiểm giờ có thể nhận diện cả những xe đã kiểm định nhưng không đạt, từ đó phối hợp với cơ quan đăng ký xe và cơ quan xử lý vi phạm; UBND cấp tỉnh xử lý các trường hợp theo yêu cầu tố tụng, còn cơ sở đăng kiểm xử lý các trường hợp như giấy tờ không khớp xe thực tế hay nghi làm giả.
Một chiếc xe gắn thêm cốp nóc, ốp vành hay thanh thể thao giờ không còn phải làm thủ tục cải tạo, miễn là linh kiện được nhà sản xuất hoặc đại lý ủy quyền công bố. Quy định cũng nới lỏng cho việc thay bóng đèn chiếu sáng phía trước, miễn không làm thay đổi kết cấu đèn hay hệ thống điện. Cùng lúc, từ ngày 1/1/2027, xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian sẽ phải kiểm tra phanh trên thiết bị chuyên dụng riêng nếu cơ sở đăng kiểm đã được trang bị, nhằm tránh ảnh hưởng đến hệ thống truyền động của loại xe này.
Khái niệm cải tạo cũng được vẽ lại đường biên rõ hơn. Xe sau cải tạo không được giảm khối lượng toàn bộ so với trước, trừ khi buộc phải giảm vì giới hạn tải trọng trục; xe khách cải tạo xuống còn tối đa tám chỗ vẫn giữ nguyên tên gọi là xe chở khách. Thông tư đồng thời mở đường cho các cải tạo mới như lắp động cơ điện cho trục bị động ở xe máy, nối dài khung xe phía đuôi, hay thay hệ thống lưu trữ năng lượng điện ở xe hybrid và xe thuần điện, với điều kiện việc thiết kế và thi công phải do nhà sản xuất hoặc đơn vị được ủy quyền hợp pháp thực hiện.
Trách nhiệm của cơ sở cải tạo và đăng kiểm cũng nặng hơn theo quy định mới. Biên bản kiểm tra hồ sơ thiết kế, ảnh chụp xe tại xưởng và phiếu cân khối lượng trở thành bắt buộc với mọi trường hợp cải tạo, để chất lượng phương tiện sau cải tạo có thể truy xuất được khi cần.
Theo Ban soạn thảo, thông tư giúp người dân và doanh nghiệp giảm bớt giấy tờ, đồng thời tạo nền tảng pháp lý để quản lý phương tiện bằng dữ liệu số, kiểm soát xe vi phạm, xe bị triệu hồi và chuẩn bị cho việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy trong thời gian tới.
Hoàng Hà (tổng hợp)
