Phía sau bản án là những phận người ở lại

Nghệ An — TAND tỉnh Nghệ An xét xử phúc thẩm Lê Duy Hưng và Hoàng Nghĩa Xuân về tội “Gây rối trật tự công cộng”, trong đó Xuân được giảm án còn Hưng giữ nguyên mức phạt 15 tháng tù.

Ngày 25/9/2026, HĐXX phúc thẩm xem xét kháng cáo của hai bị cáo, đều còn rất trẻ và cùng trú xã Nghĩa Hưng, Nghệ An. Hưng sinh năm 2008, Xuân sinh năm 2007. Theo hồ sơ, từ mâu thuẫn với một nhóm thanh niên ở địa phương khác, Xuân rủ bạn bè đi “trả thù”. 16 thanh niên sau đó tập trung, chuẩn bị vỏ chai bia, có người mang theo kiếm bằng kim loại rồi đi xe máy tìm đối phương.

Trên Quốc lộ 48A và 48C, nhóm này chạy xe tốc độ cao, dàn hàng ngang, lạng lách, đánh võng, nẹt pô, bóp còi, la hét và lấn làn trên quãng đường khoảng 18km. Khi Cảnh sát giao thông ra hiệu lệnh kiểm tra, các đối tượng không chấp hành mà tìm cách bỏ chạy.

Trước đó, Hưng từng bị phạt 15 tháng tù về hành vi tương tự và còn liên quan một vụ án khác đang chờ xét xử. Tòa sơ thẩm tuyên Xuân 21 tháng tù, Hưng 15 tháng tù; cả hai sau đó kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và xin hưởng án treo.

Tại phiên phúc thẩm, Hưng nói đã nhận thức được sai lầm và mong có cơ hội sửa chữa. Khi được hỏi vì sao trong thời gian tại ngoại vẫn tiếp tục tham gia một vụ gây rối khác, bị cáo cúi đầu và nói mình đi chơi cùng bạn bè rồi bị cuốn vào cuộc tụ tập.

Phía dưới, cha Hưng lặng lẽ nghe con. Ông nhiều lần đến tòa với tư cách người giám hộ và thừa nhận gia đình khó quản lý con khi Hưng đi chơi cùng bạn bè vào buổi tối. “Ban ngày khi đi làm cùng, tôi trông chừng được nó. Nhưng tối đến khi cháu đi chơi với bạn bè, gia đình lại không quản lý được”, người cha trình bày. Ông cũng thừa nhận chưa làm tròn trách nhiệm của một người cha. Khi nhắc đến những lần con phạm pháp, người đàn ông làm nghề thợ xây không kìm được nước mắt.

Bản án khép lại, nỗi day dứt còn đó

Chủ tọa phân tích trách nhiệm của gia đình trong việc quản lý, giáo dục con cái và nhấn mạnh sự cần thiết của việc quan tâm, uốn nắn người trẻ trước khi sự việc vượt khỏi khả năng kiểm soát. “Đừng để đến khi sự việc vượt ngoài tầm kiểm soát mới hối tiếc, bởi khi đó hậu quả có thể không còn cơ hội để sửa chữa”, vị Thẩm phán nhắn nhủ.

HĐXX phúc thẩm nhận định mức án đối với Xuân có phần nghiêm khắc nên chấp nhận một phần kháng cáo, giảm từ 21 tháng xuống 16 tháng tù. Với Hưng, mức 15 tháng tù được xác định là phù hợp, không có thêm tình tiết giảm nhẹ mới nên kháng cáo bị bác.

Phiên tòa kết thúc, Hưng được dẫn ra xe chở phạm nhân. Anh quay lại nhìn bố mẹ rồi bật khóc; người mẹ gạt nước mắt, dặn con cố gắng cải tạo để sớm trở về. Người cha bước theo chiếc xe thêm vài bước rồi dừng lại, nhìn cho đến khi xe khuất sau cổng tòa.

Những giọt nước mắt phía sau vành móng ngựa là khoảnh khắc người phóng viên nhiều lần chứng kiến trong các phiên xử. (Ảnh minh họa: NAM)

Những hình ảnh ấy không phải căn cứ để quyết định hình phạt, nhưng cho thấy phía sau bản án còn có gia đình và những hệ quả kéo dài sau khi phiên xử khép lại.

Qua nhiều phiên tòa, phóng viên pháp đình cũng chứng kiến những người mẹ chờ con, người vợ ôm con nhỏ đợi chồng hay những bị cáo bật khóc khi nói lời sau cùng. Mỗi vụ án có hoàn cảnh khác nhau, nhưng phía sau tội danh và mức án thường là những mất mát mà hồ sơ không thể diễn tả hết.

Điều đó đòi hỏi người viết phải tỉnh táo. Sự cảm thông với người thân không thể làm nhẹ hành vi phạm tội, cũng như việc phản ánh sự nghiêm minh của pháp luật không có nghĩa bỏ qua những câu chuyện con người phía sau bản án.

Từ một cuộc tụ tập của những người trẻ, bài học còn nằm ở sự bồng bột, tâm lý đám đông và trách nhiệm của mỗi người trước lựa chọn của mình. Với gia đình, đó cũng là lời nhắc về việc đồng hành và định hướng con cái từ sớm.

Khi phiên tòa khép lại, người phóng viên trở về với cuốn sổ ghi chép, kiểm tra từng cái tên, con số, hành vi và mức án. Bởi trong báo chí pháp đình, nhanh phải đi cùng chính xác, còn phía sau mỗi bản án luôn có những phận người tiếp tục sống với hậu quả của vụ án.

Nguyễn Hiền (tổng hợp)