Tổng thống Mỹ Donald Trump đang được báo cáo về các phương án quân sự mở rộng nhằm vào Iran, bao gồm triển khai bộ binh chiếm đảo Kharg và ném bom tổ hợp đường hầm núi Pickaxe, trong lúc vẫn khẳng định ưu tiên giải pháp ngoại giao.
- Ba cựu lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần bị đề nghị truy tố
- Nghệ An tăng trưởng cao nhất từ năm 2012, HĐND bàn giải pháp bứt tốc
- Mỹ không kích Iran đêm thứ tư, tái lập phong tỏa hải quân ở Hormuz
Theo các nguồn tin, sau nhiều ngày được nhóm trợ lý cấp cao báo cáo về các phương án hành động, ông Trump đang nghiêng về khả năng mở rộng chiến dịch quân sự tại Iran. Những lựa chọn được xem xét gồm tăng cường không kích, điều bộ binh chiếm giữ các đảo của Iran gần eo biển Hormuz, và ném bom tổ hợp đường hầm trong núi Pickaxe, địa điểm liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran mà Mỹ đến nay vẫn chưa tấn công.
Tối 14/7, ông Trump chủ trì một cuộc họp tại Phòng Tình huống để thảo luận các phương án này, với sự tham gia của Phó Tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio và tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân. Ngày hôm sau, quân đội Mỹ phát động hai đợt không kích nhằm vào Iran, nhắm vào khả năng đe dọa tàu thuyền qua eo biển của nước này. “Chúng ta sẽ xem liệu có thể đạt được thỏa thuận với họ hay sẽ kết thúc mọi chuyện bằng biện pháp quân sự”, ông Trump nói ngay sau đợt không kích thứ hai.
Cùng lúc, quân đội Mỹ thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, buộc nhiều tàu quay đầu trong ngày 15/7. Trong một vụ việc, quân đội Mỹ cho biết đã bắn tên lửa Hellfire vào ống khói một con tàu treo cờ Curacao đang tiến về đảo Kharg, sau khi con tàu phớt lờ cảnh báo phải quay đầu.
Chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra. Các quan chức cho biết ông Trump, trong cả phát biểu công khai lẫn trao đổi riêng, vẫn khẳng định ưu tiên giải quyết mâu thuẫn qua ngoại giao. Nhưng Iran chưa nhượng bộ trước yêu cầu từ bỏ kho vũ khí hạt nhân, sau nhiều tuần tấn công quân sự và một thỏa thuận tạm thời. Chính sự bế tắc ấy khiến ông yêu cầu các trợ lý đề xuất thêm phương án leo thang, nhằm buộc Iran nhượng bộ hoặc ít nhất cam kết chấm dứt tấn công tàu thương mại tại Hormuz.
Một số quan chức Mỹ cho biết ông Trump vẫn do dự trước khả năng triển khai bộ binh, và từng nhiều lần rút lại những cảnh báo cứng rắn nhất, trong đó có việc chiếm đảo Kharg hay đánh vào ngành dầu mỏ Iran. Nếu ông phê duyệt những kế hoạch này, đó sẽ là giai đoạn nguy hiểm nhất của cuộc chiến kéo dài gần 5 tháng, kéo Mỹ sâu hơn vào xung đột Trung Đông, một xung đột có thể đẩy giá xăng lên cao và gây khó khăn cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
“Chúng ta sẽ kiểm soát được núi Pickaxe”, ông Trump nói trong một cuộc trao đổi tuần này. Trước cuộc họp ngày 14/7, ông cũng nói với Fox News rằng khả năng chiếm đảo Kharg là “không cao nhưng không bị loại trừ”, và nói thêm: “Nếu chúng ta làm suy yếu họ đủ sâu và đủ mạnh, tôi sẽ làm điều đó”. Các đợt tấn công đã đánh dấu ngày thứ 5 liên tiếp Mỹ tấn công Iran, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời sụp đổ. Trong một cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 15/7, Phó Tổng thống Vance nói các cuộc tấn công nhằm buộc Iran quay lại bàn đàm phán: “Chúng ta sẽ không chỉ ném bom liên tục. Chúng ta sẽ cố gắng sử dụng lực lượng quân sự của mình như một trong nhiều công cụ để giải quyết vấn đề”.
Việc bật đèn xanh cho một chiến dịch ở núi Pickaxe hoặc đảo Kharg sẽ là canh bạc rủi ro nhất của ông Trump trong cuộc xung đột này. Pickaxe là địa điểm ngầm được phòng thủ kiên cố, với các đường hầm xây trong đá granit ở độ sâu 90-145m dưới đỉnh núi, sâu hơn nhiều so với các cơ sở làm giàu uranium tại Natanz và Fordow mà Mỹ và Israel từng không kích mùa hè năm ngoái. Độ sâu ấy khiến các loại bom xuyên boongke của Mỹ gần như vô tác dụng; đợt tấn công vào Fordow năm 2025 từng tập trung vào giếng thông gió dẫn xuống khu vực ngầm, nhưng hình ảnh vệ tinh công khai hiện chưa xác định được vị trí hệ thống thông gió tại Pickaxe.
Điều đó không có nghĩa Pickaxe không có điểm yếu, vì quá trình xây dựng vẫn phụ thuộc vào nguồn điện, hoạt động vận chuyển thiết bị và lực lượng thi công. Còn việc chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran, sẽ gây tổn hại nặng cho ngành dầu khí nước này, nhưng cũng đặt lực lượng Mỹ vào thế cực kỳ nguy hiểm, khi lực lượng đổ bộ trở thành mục tiêu dễ bị tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Cựu tướng Frank McKenzie cho rằng Mỹ vẫn nên cân nhắc chiến dịch này: “Đó là điều chúng ta nên cân nhắc, bởi việc kiểm soát lãnh thổ Iran sẽ là một lợi thế rất lớn trong các cuộc đàm phán với Tehran sau này”, ông nói hôm 12/7 trên CBS News.
Ông Trump cũng đang thảo luận ý tưởng kiểm soát các đảo khác dọc eo biển Hormuz nhằm hỗ trợ an ninh hàng hải, trong đó Abu Musa, Tunb Lớn và Tunb Nhỏ là ba mục tiêu có khả năng cao nhất. Nhưng theo các quan chức và nhà phân tích, quân đội Mỹ cũng sẽ dễ bị tổn thương không kém ở chính những địa điểm đó.
Phan Sơn (tổng hợp)
