Nữ tiến sĩ “rinh giải” khắp nơi và tâm huyết với sức khỏe não bộ

Vừa được bổ nhiệm chức danh Phó giáo sư, nữ tiến sĩ 8X Hà Thị Thanh Hương còn sở hữu bộ sưu tập giải thưởng danh giá cùng những nghiên cứu thiết thực.

PGS.TS Hà Thị Thanh Hương và hành trình “đi đến đâu rinh giải đến đó”

Hà Thị Thanh Hương sinh năm 1989, hiện là “đầu tàu” tại Bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo của Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TPHCM. Chị được đồng nghiệp và sinh viên ưu ái gọi bằng cái tên nhà khoa học “đi đến đâu rinh giải đến đó” nhờ bảng thành tích học tập và nghiên cứu cực kỳ ấn tượng từ thuở còn là sinh viên đến khi làm trợ lý nghiên cứu tại Đại học Oxford.

Năm 2012, chị giành học bổng thẳng tiến đến Đại học Stanford (Mỹ) để làm tiến sĩ và quyết định trở về Việt Nam công tác ngay sau khi hoàn thành chương trình vào năm 2018. Cuối năm 2025, chị chính thức được công nhận và bổ nhiệm chức danh Phó giáo sư, ghi thêm một mốc son mới vào sự nghiệp sau khi đã công bố 44 bài báo khoa học và sở hữu nhiều bằng giải pháp hữu ích.

“Bộ sưu tập” giải thưởng của nữ Phó giáo sư trẻ tuổi này khiến nhiều người phải “ngả mũ” khi quy tụ những danh hiệu uy tín như Quả cầu vàng, Phụ nữ Tương lai Đông Nam Á 2023 hay giải thưởng Phụ nữ Việt Nam 2024,. Chị cũng là nữ tiến sĩ đầu tiên tại Việt Nam nhận giải Early Career Award từ Tổ chức Nghiên cứu não quốc tế, minh chứng cho tài năng và sự dấn thân bền bỉ trong làng khoa học.

PGS.TS Hà Thị Thanh Hương cùng những phần mềm chẩn đoán bệnh “thần tốc”

Bên cạnh những danh hiệu, PGS.TS Hà Thị Thanh Hương còn để lại dấu ấn đậm nét qua các dự án hướng đến ứng dụng thực tiễn cho người dân Việt Nam. Nổi bật nhất là dự án Brain Analytics, một phần mềm sử dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích hình ảnh MRI sọ não nhằm chẩn đoán bệnh Alzheimer một cách tự động. Công cụ này giúp rút ngắn thời gian chẩn đoán xuống chỉ còn khoảng 7 giờ với độ chính xác lên tới 96%.

Phần mềm này hiện đã được bác sĩ và sinh viên y khoa tại 8 bệnh viện trên cả nước trải nghiệm, nhận về những phản hồi tích cực từ giới chuyên môn. Không dừng lại ở kết quả ban đầu, nhóm nghiên cứu vẫn đang nỗ lực tối ưu hóa mô hình AI trên dữ liệu não của người Việt để đảm bảo tính chuẩn xác nhất khi ứng dụng lâm sàng. Đây là bước đi quan trọng giúp người dân sớm phát hiện bệnh trong bối cảnh dân số đang già hóa.

Ngoài ra, chị còn triển khai hệ thống đo điện não từ xa tích hợp điều khiển sóng siêu âm để hỗ trợ phát hiện các dấu hiệu bệnh lý thần kinh theo thời gian thực. Dự án này cho phép theo dõi dữ liệu bệnh nhân qua Internet, giúp việc chẩn đoán trở nên linh hoạt và hiệu quả hơn hẳn so với các phương pháp truyền thống. Những nỗ lực này cho thấy sự nhạy bén của chị trong việc ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề y tế nan giải.

Khát vọng thay đổi cái nhìn về sức khỏe tâm thần của người Việt

Động lực lớn nhất thúc đẩy nữ tiến sĩ Stanford trở về quê hương chính là mong muốn thay đổi tư duy của xã hội về sức khỏe tâm thần. Chị trăn trở khi thấy nhiều người vẫn coi trầm cảm hay rối loạn lo âu là sự lựa chọn của người bệnh thay vì là một bệnh lý thực thụ. Với chị, não bộ khi mắc bệnh có những thay đổi về hóa học và phân tử nên cần được điều trị bằng các phương pháp khoa học chính xác.

Nhóm nghiên cứu của chị cũng đang phát triển mô hình học máy để ước tính mức độ căng thẳng của học sinh thông qua các chỉ số sinh lý và hành vi. Từ đó, nhà trường và gia đình có thể phát hiện sớm những dấu hiệu stress để can thiệp kịp thời trước khi sự việc trở nên nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu khác về chánh niệm, u thần kinh đệm hay suy giảm nhận thức ở người già cũng đang được chị triển khai đầy tâm huyết.

Trong vai trò người thầy, chị không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn khơi gợi tinh thần tự học và khả năng tự giải quyết vấn đề cho sinh viên. Chị luôn sẵn lòng đồng hành cùng các bạn trẻ từ khâu chọn đề tài đến khi công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí quốc tế. Sự hỗ trợ tận tình này đã giúp xây dựng nên một thế hệ nhà khoa học trẻ đầy bản lĩnh và nhiệt huyết tại phòng thí nghiệm Brain Health Lab.

Theo: Báo Dân trí