Nông dân xứ Nghệ nuôi tằm điều hòa hồi sinh nghề truyền thống 

Nông dân ở xã Thuận Sơn, huyện Đô Lương cũ – nay thuộc xã Thuần Trung, đang khôi phục nghề trồng dâu nuôi tằm bằng cách “nuôi tằm trong phòng điều hòa”. Mô hình mới này giúp ổn định nhiệt độ, tăng năng suất kén và nâng cao thu nhập.

Khôi phục nghề truyền thống với phương pháp mới

Xã Thuận Sơn, huyện Đô Lương (Nghệ An) nay thuộc xã Thuần Trung từng có nghề trồng dâu và nuôi tằm truyền thống. Sau một thời gian mai một, người dân bắt đầu phục hồi nghề với cách tiếp cận hiện đại.
Theo bà Trần Thị Năm, đa số hộ dân trước đây bỏ nghề, chỉ còn vài gia đình duy trì.

Bà Trần Thị Năm đã trồng được 6 sào cây giống dâu mới (Ảnh: Báo Nghệ An)

Mô hình nuôi tằm “trong phòng lạnh” lắp điều hòa

Một số hộ ở xóm Thuận Đông (Thuận Sơn) dành riêng phòng lắp điều hòa để nuôi tằm. Ông Phan Bá Định chia sẻ, giống tằm mới cần nhiệt độ ổn định từ 25–30°C để phát triển tốt.

Ông Định trang bị 16 nong kén kiểu mới, mỗi nong rộng khoảng 1,7 m chia ô nhỏ cho kén. Mỗi nong cho thu hoạch 2–2,5 kg kén, bán với giá khoảng 200.000 đồng/kg.
Để giám sát nhiệt độ, ông lắp nhiệt kế và kiểm tra liên tục, điều chỉnh điều hòa khi cần.

Ông Phan Bá Định đầu tư 16 nong nuôi tằm kiểu mới (Ảnh: Báo Nghệ An)

Chuỗi sản xuất – thị trường đầu ra

UBND xã Thuận Sơn cho biết doanh nghiệp bao tiêu cam kết mua tằm con (tuổi 1–3) và lá dâu. Theo ông Định, vốn đầu tư ban đầu thấp — tiền giống chỉ vài trăm nghìn đồng cho 16 nong. Nuôi tằm non (3–6 ngày) cũng không cần lượng lá dâu lớn, nên lợi nhuận cao.

Gia đình bà Năm đang nuôi tằm con sau khi trồng 6 sào dâu. Doanh nghiệp cam kết rằng trứng tằm sau khoảng 20 ngày sẽ nở, và sau 3–6 ngày có thể xuất bán tằm con.

Nuôi tằm non không cần lượng lá dâu lớn, cho lợi nhuận cao (Ảnh: Báo Nghệ An)

So sánh phương pháp nuôi tằm truyền thống và mô hình mới

Trước đây, người dân Thuận Sơn chủ yếu trồng dâu, thu kén và kéo tơ truyền thống. Nay họ chuyển sang trồng giống dâu mới, nuôi tằm con và bán kén non theo dây chuyền hiện đại.

Một số hộ mua trứng tằm, sau khi trứng nở thành tằm con sẽ bán cho doanh nghiệp hoặc cho các nhà kinh doanh kén để tiếp tục nuôi.

Mô hình mới cho lợi nhuận cao hơn trước (Ảnh: Báo Nghệ An)

Vai trò của chính quyền và quy hoạch mô hình

Bí thư Đảng ủy xã Thuận Sơn, ông Nguyễn Văn Lợi, cho biết chính quyền đã khảo sát, học mô hình từ nhiều địa phương để hướng dẫn dân. Xã có kế hoạch trồng 20 ha dâu giống mới, ưu tiên giống năng suất cao.

Chính quyền cũng kết nối doanh nghiệp để ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Phục hồi nghề trồng dâu nuôi tằm được xác định là định hướng kinh tế trọng điểm giai đoạn 2024–2029. Hiện mới 6 hộ tham gia mô hình nuôi tằm hiện đại với 7 ha dâu, nhưng nhiều hộ đang mở rộng.

Tiềm năng kinh tế và bền vững

Mô hình nuôi tằm trong phòng điều hòa giúp kiểm soát nhiệt độ, tăng chất lượng kén. Kinh phí đầu tư thấp nhưng hiệu quả cao.

Việc liên kết người dân với doanh nghiệp tạo chuỗi khép kín: từ trồng dâu, ươm tơ đến tiêu thụ sản phẩm.
Chính sách bao tiêu sản phẩm cũng giúp giảm rủi ro thị trường cho nông dân. Ngoài ra, trồng dâu giống mới giúp tăng năng suất trên mỗi ha.

Nghề trồng dâu giống mới giúp tăng năng suất trên mỗi ha (Ảnh: Báo Nghệ An)

Không chỉ Thuận Sơn, nhiều vùng khác Việt Nam cũng đang phát triển nghề ươm tằm theo hướng hiện đại. Ví dụ, tỉnh Lào Cai mở rộng trồng dâu và đầu tư chuỗi sản xuất tằm bền vững.
Tại Lâm Đồng, nhiều hộ nuôi tằm quy mô lớn, mô hình thương mại đem lại thu nhập cao cho người dân.

Nguồn: Báo Nghệ An