Những trang sổ sách cũ chờ được lật lại trước ngày phúc thẩm

Hà Nội – TAND TP Hà Nội chuẩn bị xem xét đơn kháng cáo của cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình Nguyễn Thị Bình, người đang chấp hành bản án liên quan đến khoản tiền học thêm thu vượt quy định của thành phố.

Phiên phúc thẩm dự kiến diễn ra ngày 26/8/2026, sau bản án hồi cuối tháng 3/2026 của TAND khu vực 1, tuyên phạt bà Bình 3 năm tù và cựu Kế toán trưởng Phạm Thị Minh Nguyệt 24 tháng tù treo về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Câu chuyện bắt đầu từ năm học 2013 – 2014, tại 24 lớp khối 7, 8, 9 của Trường THCS Ba Đình, quận Ba Đình, Hà Nội, với khoản tiền học thêm bị xác định thu vượt quy định hơn 1 tỷ đồng.

Năm 2013, UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định 22/2013, cho phép các trường thỏa thuận mức thu học thêm với phụ huynh theo từng tiết học và sĩ số lớp. Một lớp dưới 10 học sinh, mức thu tối đa là 26.000 đồng một tiết; lớp trên 40 học sinh, mức thu chỉ còn 6.000 đồng. Khoảng cách giữa hai con số ấy là nơi câu chuyện của bà Bình bắt đầu.

Theo Viện Kiểm sát, bà Bình chỉ đạo kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt và các giáo viên chủ nhiệm áp một mức thu chung 15.000 đồng cho mọi tiết học, mọi sĩ số lớp. Từ tháng 12/2013 đến tháng 5/2014, nhà trường thu của phụ huynh hơn 2,1 tỷ đồng, trong đó phần vượt mức quy định là hơn 1 tỷ đồng. Số tiền ấy, theo cáo trạng, được ghi vào hai bộ sổ sách khác nhau.

Bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu kế toán trưởng Trường THCS Ba Đình, tại phiên tòa. (Ảnh minh họa: NAM)

Bản án sơ thẩm khép lại vào cuối tháng 3/2026. Bà Bình nhận 3 năm tù, bà Nguyệt nhận 24 tháng tù treo, và cả hai phải nộp lại một phần số tiền đã thu.

Nhưng câu chuyện chưa dừng ở bản án ấy. Trong đơn kháng cáo, bà Bình nhắc đến một biên bản thỏa thuận dạy thêm, học thêm từng được ký giữa nhà trường và phụ huynh – văn bản mà bà giữ lại như một chứng cứ. Bà cũng kể việc kế toán nhà trường từng bàn giao toàn bộ hồ sơ gốc cho điều tra viên, có biên bản xác nhận của viện kiểm sát, rồi sau đó nhận được tin cơ quan điều tra đã làm mất hồ sơ ấy và phải xin lại bản photo.

Cùng với đơn kháng cáo là hai bản kết luận thanh tra của chính quyền Hà Nội, xác nhận việc dạy thêm được tổ chức công khai, đúng hướng dẫn, và việc chi tiêu về cơ bản phù hợp Quy chế chi tiêu nội bộ cũng như thỏa thuận với phụ huynh. Bà Bình gọi lập luận cho rằng mình “vụ lợi phi vật chất” nhờ nâng thu nhập giáo viên là một cách suy diễn cay nghiệt.

Trong lúc bà chờ ngày ra tòa lần hai, một cơ quan khác – Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật thuộc Bộ Tư pháp – đã lặng lẽ rà soát lại chính văn bản từng là căn cứ buộc tội bà: Quyết định 22/2013 và Hướng dẫn số 5898/HD-SGD&ĐT ngày 17/7/2013 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Kết luận cho thấy hai văn bản này không phù hợp với quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, và được ban hành không đúng thẩm quyền.

Cục Kiểm tra văn bản kiến nghị UBND TP Hà Nội và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội khẩn trương xử lý nội dung trái pháp luật, đồng thời xem xét trách nhiệm của những người đã tham mưu, đề xuất và ban hành các văn bản đó.

Luật sư Phùng Thị Huyền, người bào chữa cho bà Bình, nói sẽ tiếp tục đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm nhìn lại toàn bộ hồ sơ, nhất là căn cứ pháp lý xác định hành vi phạm tội và mức độ thiệt hại. Bà dẫn lời các phụ huynh từng tham gia tố tụng: họ nói việc đóng tiền học thêm là tự nguyện, không ai đòi bồi thường, không ai nhận mình là bị hại.

Số tiền học thêm năm ấy, theo luật sư, đã trả thù lao cho giáo viên và phục vụ hoạt động của nhà trường theo quy chế chi tiêu nội bộ; phần còn lại đã nộp vào Kho bạc Nhà nước từ lâu. Điều còn ở lại, đến giờ, chỉ là những trang hồ sơ – bản chính đã thất lạc, bản photo đang chờ được mở ra một lần nữa trước Hội đồng xét xử.

Vinh Vũ (tổng hợp)