Những cảnh báo bị bỏ lỡ trong vụ cháy chung cư Hong Kong

Ngày 04/12/2025, trước thảm kịch khiến 159 người thiệt mạng tại chung cư Wang Fuk Court, nhiều cảnh báo về vật liệu dễ cháy và rủi ro an toàn đã được cư dân đưa ra nhưng không được xem xét đầy đủ.

Cư dân nhiều lần cảnh báo nhưng bị phớt lờ

Cụm chung cư Wang Fuk Court bốc cháy dữ dội vào chiều 26/11, trở thành thảm kịch tồi tệ nhất tại Hong Kong trong nhiều thập kỷ. Trước đó, cư dân nhiều lần phản ánh việc nhà thầu sử dụng tấm xốp cách nhiệt và lưới an toàn kém chất lượng trong quá trình cải tạo. Họ thậm chí đốt thử các tấm xốp ngay tại sân chung cư và chứng kiến vật liệu bốc cháy chỉ sau vài giây bắt lửa. Tuy nhiên, đại diện đơn vị tư vấn Will Power Architects trấn an rằng vật liệu được sử dụng “hợp pháp”, khiến lo ngại của cư dân không được giải quyết.

Từ năm 2024, giàn giáo tre trùm kín toàn bộ cụm chung cư với khoảng cách chỉ 7,5 m giữa các tòa, làm tăng nguy cơ cháy lan. Các tấm xốp che kín cửa sổ khiến nhiều căn hộ chìm trong bóng tối hàng tháng trời. Khi ngọn lửa bùng phát, lưới an toàn và xốp lập tức bén lửa, cháy lan lên các tầng cao và qua các tòa nhà, thiêu rụi gần toàn bộ khu phức hợp.

Bất cập trong giám sát và quy trình kiểm định

Các cơ quan giám sát từng tiến hành nhiều đợt kiểm tra từ tháng 7/2024 nhưng không phát hiện vi phạm nghiêm trọng dù cư dân đã gửi thư, gọi điện và trực tiếp kiến nghị về vật liệu dễ cháy. Trong 16 lần kiểm tra, thanh tra chỉ đưa ra cảnh báo chung về an toàn và phạt nhà thầu Prestige hơn 2.300 USD vì một số lỗi nhỏ. Một tuần trước vụ cháy, cơ quan chức năng còn khẳng định không có căn cứ để truy tố.

Điều tra ban đầu cho thấy sau khi bão làm hư hại lưới an toàn, đơn vị thi công đã mua tới 2.300 cuộn lưới kém chất lượng để lắp vào khu vực giàn giáo. Chỉ 115 cuộn đạt chuẩn chống cháy được lắp ở phần chân giàn giáo nhằm qua mặt việc kiểm định. Dù các tấm xốp không bị cấm trong quy định xây dựng, chuyên gia khẳng định vật liệu này đã bị ngành xây dựng Hong Kong loại bỏ từ nhiều năm do khả năng bắt lửa quá nhanh.

Hợp đồng cải tạo gây tranh cãi và hệ lụy pháp lý

Dự án cải tạo trị giá 42 triệu USD từng gây tranh cãi khi cư dân phải đóng khoản phí lớn, mỗi hộ hơn 160.000 HKD. Họ không biết rằng Prestige từng gian lận trong buổi sàng lọc nhà thầu năm 2023. Nhiều cư dân đã nộp đơn khiếu nại lên Ủy ban Chống tham nhũng (ICAC) từ đầu năm 2024, nhưng dự án vẫn tiếp tục.

Khi ban đại diện cư dân mới được bầu vào tháng 9/2024, hợp đồng cải tạo đã ký kết và không thể hủy bỏ. Trong các cuộc họp hàng tuần với Will Power Architects và Prestige, cư dân liên tục đặt câu hỏi về an toàn, nhưng đều được khẳng định rằng vật liệu đã được kiểm định. Báo cáo từ Cục Nhà ở cũng cho biết họ không phát hiện vi phạm chống cháy trong quá trình lấy mẫu và đốt thử.

Sau thảm kịch, giới chức Hong Kong đã thành lập ủy ban độc lập điều tra. Nhiều lãnh đạo của Prestige và đơn vị giám sát đã bị bắt, và tòa án sẽ xem xét hàng loạt sai phạm có thể đã bị che giấu trong suốt quá trình thi công, kiểm tra và phê duyệt dự án.

Theo: VnExpress