Lâm Đồng – Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông chuẩn bị công bố mẻ nhôm thỏi đầu tiên do Việt Nam sản xuất, đánh dấu bước hoàn thiện chuỗi giá trị bô xít – alumin – nhôm sau nhiều năm xây dựng.
- Cát sỏi sông Nậm Việc và Nậm Giải sẽ phục vụ xây trường nội trú
- Xe giường nằm rơi khỏi cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, bốn người thiệt mạng
- Mua bắp cải theo thói quen cũ, một bà mẹ suýt trả nhầm giá đắt
Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lâm Đồng vừa trình UBND tỉnh kế hoạch tổ chức lễ công bố sự kiện này vào ngày 26/7/2026, tại Khu công nghiệp Nhân Cơ, với sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ cùng đại diện các bộ, ngành Trung ương. Dự án do Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân làm chủ đầu tư đã khởi công từ năm 2015, trải qua hơn một thập niên xây dựng trước khi chạm tới thời điểm cho ra sản phẩm đầu tiên.
Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông được xây dựng trên diện tích hơn 129 ha tại Khu công nghiệp Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, với tổng vốn đầu tư khoảng 18.423 tỷ đồng, tương đương hơn 722 triệu USD. Công trình được thiết kế với tổng công suất 450.000 tấn nhôm mỗi năm, chia thành ba phân kỳ đầu tư.
(Ảnh minh họa: NAM)
Phân kỳ đầu tiên có công suất 150.000 tấn/năm, dự kiến vận hành ngay trong năm 2026. Công suất sẽ được nâng lên 300.000 tấn/năm ở giai đoạn tiếp theo và đạt mức tối đa 450.000 tấn/năm vào năm 2028.
Từ ngày khởi công năm 2015 đến khi tiến gần mẻ sản phẩm đầu tiên, dự án đã đi qua hơn một thập niên với không ít trở ngại về vốn đầu tư, nguồn điện, công nghệ và thiết bị. Thị trường nhôm thế giới nhiều lần biến động cũng khiến tiến độ công trình không thể diễn ra suôn sẻ như kỳ vọng ban đầu.
Để tạo ra nhôm kim loại, alumin được đưa vào các bể điện phân chuyên dụng ở nhiệt độ khoảng 950 độ C, nơi dòng điện cường độ lớn tách nhôm khỏi oxy và tạo thành nhôm nóng chảy trước khi đúc thành thỏi. Quá trình này tiêu thụ lượng điện rất lớn, buộc nhà máy phải có nguồn cung ổn định cùng hệ thống trạm biến áp và hạ tầng kỹ thuật riêng.
Trước khi có dự án này, Việt Nam mới dừng lại ở khai thác bô xít và sản xuất alumin, chưa hoàn thiện khâu điện phân ở quy mô công nghiệp để tạo ra nhôm kim loại. Những thỏi nhôm đầu tiên ra lò sẽ giúp đất nước tiến thêm một bước trong chuỗi giá trị bô xít – alumin – nhôm, thay vì chỉ dừng ở khai thác tài nguyên hay sản xuất sản phẩm trung gian.
Nhôm được xem là kim loại chiến lược nhờ trọng lượng nhẹ, khả năng chống ăn mòn và có thể tạo thành các hợp kim độ bền cao, phục vụ nhiều ngành từ điện tử, năng lượng đến hàng không và công nghiệp vũ trụ. Dù vậy, nhôm thỏi sau điện phân vẫn còn phải qua tinh luyện, hợp kim hóa và gia công theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt trước khi có thể dùng để chế tạo máy bay hay tàu vũ trụ.
Lâm Đồng hiện là địa phương có trữ lượng bô xít lớn nhất cả nước, với gần 5,9 tỷ tấn, tạo nền tảng cho một chuỗi sản xuất hoàn chỉnh từ khai thác bô xít, sản xuất alumin đến luyện nhôm kim loại và chế biến sâu. Khi Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông chính thức vận hành, mẻ nhôm đầu tiên sẽ không chỉ khép lại hơn một thập niên chờ đợi, mà còn mở ra khả năng hình thành một trung tâm công nghiệp nhôm quy mô lớn tại Tây Nguyên.
Vinh Vũ (tổng hợp)
