Nguy cơ đại dịch kháng thuốc toàn cầu đang ở mức báo động khi vi khuẩn kháng kháng sinh lan rộng, khiến nhiều bệnh nhiễm trùng có thể trở nên không thể điều trị.
- Lặn sửa chân vịt tàu cá, thuyền viên ở Lâm Đồng bị nước cuốn tử vong
- Drone gia nhập cuộc đua giao hàng, mở hướng mới cho logistics đô thị
- Tổng thống lâm thời của Venezuela đột ngột quỳ xuống trước mặt Mỹ, khiến Zhongnanhai kinh ngạc
Kháng kháng sinh lan rộng, điều trị ngày càng bế tắc
Kháng kháng sinh đang trở thành một trong những thách thức y tế nghiêm trọng nhất hiện nay. Nhiều chuyên gia cảnh báo nhân loại có thể đối mặt một “thảm họa thầm lặng”. Những tiến bộ y học từng cứu sống hàng triệu người đang bị đe dọa nghiêm trọng.
Kể từ thập niên 1940, kháng sinh được xem là bước ngoặt của y học hiện đại. Thuốc giúp kiểm soát các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm. Phẫu thuật phức tạp, điều trị viêm nhiễm, chăm sóc trẻ sinh non đều phụ thuộc vào kháng sinh. Tuy nhiên, hiệu quả đó đang suy giảm nhanh chóng. Vi khuẩn ngày càng tiến hóa mạnh mẽ. Nhiều loại thuốc từng hiệu quả nay mất tác dụng.
Kháng kháng sinh xảy ra khi vi khuẩn thích nghi và vô hiệu hóa thuốc điều trị. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc lạm dụng và sử dụng kháng sinh sai cách. Người bệnh tự ý dùng thuốc. Nhiều trường hợp không tuân thủ đủ liệu trình.
Hệ quả là vi khuẩn sống sót. Chúng tiếp tục nhân lên. Khả năng kháng thuốc ngày càng mạnh hơn. Khi đó, các bệnh nhiễm khuẩn trở nên khó kiểm soát. Thời gian điều trị kéo dài. Chi phí y tế tăng cao. Nguy cơ tử vong cũng lớn hơn trước. Một báo cáo của Đại học Cát Lâm và Bệnh viện Hiệp hội Y khoa Bắc Kinh đã gióng lên hồi chuông cảnh báo. Báo cáo cho thấy mức độ kháng kháng sinh đang tăng nhanh tại nhiều khu vực trên thế giới.
Chênh lệch khu vực, cảnh báo đại dịch toàn cầu
Theo nghiên cứu, tình trạng kháng thuốc có sự khác biệt rõ giữa các khu vực. Điều này phản ánh chính sách quản lý và hành vi kê đơn kháng sinh tại từng quốc gia. Tại nhiều nước châu Á, các chủng vi khuẩn như Escherichia coli và Klebsiella đang gia tăng mạnh. Chúng có khả năng sản sinh enzyme beta-lactamase, làm bất hoạt nhiều loại kháng sinh.
Ở châu Âu và châu Mỹ, vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa và Acinetobacter baumannii kháng carbapenem cũng có xu hướng tăng. Đây là nhóm vi khuẩn đặc biệt nguy hiểm trong môi trường bệnh viện. Ngược lại, các quốc gia Bắc Âu kiểm soát tốt tình hình. Nguyên nhân đến từ quy định kê đơn nghiêm ngặt. Công tác kiểm soát nhiễm khuẩn hiệu quả. Việc giám sát sử dụng kháng sinh được thực hiện chặt chẽ.
Không thể hành động đơn lẻ, cần chiến lược toàn cầu
Báo cáo kêu gọi các quốc gia siết chặt kiểm soát kê đơn kháng sinh. Việc sử dụng thuốc cần đúng chỉ định. Kháng sinh chỉ nên dùng khi thực sự cần thiết.
Đáng lo ngại, kháng sinh không chỉ bị lạm dụng trong y tế. Việc sử dụng trong chăn nuôi và trồng trọt cũng góp phần thúc đẩy kháng thuốc. Tồn dư kháng sinh trong thực phẩm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến con người.
Các nhà khoa học đề xuất cải thiện mô hình chăn nuôi. Vaccine cho động vật cần được ưu tiên. Kháng sinh trong nông nghiệp cần được loại bỏ dần. Tiến sĩ Từ Tuyết Tùng, trưởng nhóm nghiên cứu, cảnh báo kháng kháng sinh là bước khởi đầu của một đại dịch. Ông nhấn mạnh không quốc gia nào có thể tự mình chiến thắng cuộc chiến này.
Giải pháp duy nhất là phối hợp toàn diện. Y học, nông nghiệp và sinh thái phải được kết nối. Tăng cường giám sát. Tối ưu hóa sử dụng thuốc. Thúc đẩy nghiên cứu kháng sinh mới. Nếu không hành động kịp thời, những nhiễm trùng thông thường cũng có thể trở thành án tử với con người.
Theo: Dân Trí
