Nguy cơ biến mất hàng trăm ha rừng tràm U Minh Hạ suy kiệt

Khoảng 300 ha rừng tràm U Minh Hạ suy kiệt, cây chết khô đổ ngã hàng loạt khiến vùng lõi khu dự trữ sinh quyển thế giới đứng trước nguy cơ thay đổi diện mạo.

Nỗi lo từ những cánh rừng tràm U Minh Hạ suy kiệt

Những bước chân đi dưới tán rừng U Minh Hạ (Cà Mau) thời gian gần đây không khỏi xót xa trước cảnh tượng hàng loạt cây tràm vốn là “linh hồn” của vùng đất này đang gục ngã. Theo ông Lê Thanh Dũng, Phó giám đốc Vườn quốc gia U Minh Hạ, tình trạng này không phải mới xuất hiện mà đã âm thầm diễn ra suốt một thập kỷ qua. Bước đầu ghi nhận có khoảng 300 ha rừng đang rơi vào trạng thái kiệt quệ, cây chết khô đứng sừng sững hoặc nằm la liệt trên đất than bùn.

Đi sâu vào các tiểu khu 1 và tiểu khu 4, người ta dễ dàng nhận thấy những khoảng trống mênh mông nơi rừng tràm từng che phủ. Thay vì màu xanh mướt mát, nhiều khu vực giờ đây chỉ còn lại những thân cây già cỗi, mất khả năng chống chịu với sự biến đổi của môi trường. Tình trạng rừng tràm U Minh Hạ suy kiệt đặc biệt nghiêm trọng ở những vùng trũng thấp thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, nơi nước ngập trắng trời kéo dài hơn nửa năm khiến rễ cây “nghẹt thở”.

Không chỉ vì tuổi tác của cây, chính nguồn “nước đỏ” đặc trưng của vùng đất than bùn cũng đang vô tình ngăn cản sự hồi sinh của rừng. Màu nước đậm đặc làm hạn chế ánh sáng, khiến những mầm tràm non mới nhú không thể thực hiện quá trình quang hợp để lớn lên. Hệ quả là dưới tán rừng già, lớp cây kế cận không xuất hiện, tạo nên một khoảng trống thế hệ và đẩy diện tích rừng tràm U Minh Hạ suy kiệt ngày càng lan rộng hơn.

Đi tìm giải pháp hồi sinh rừng tràm U Minh Hạ suy kiệt

Một nghịch lý đang diễn ra ngay tại vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau là sự yếu đi của lớp than bùn dày từ 0,5 đến 1,5m. Vào mùa khô, lớp bùn này trở nên xốp và thiếu liên kết, khiến những cây tràm to lớn không còn điểm tựa vững chắc để bám giữ vào lòng đất. Chỉ cần một cơn gió mạnh lướt qua, những “gã khổng lồ” xanh này dễ dàng bị nhổ gốc, đổ rạp xuống và bắt đầu quá trình phân hủy, làm thay đổi cấu trúc của hệ sinh thái.

Khi những bóng tràm lùi xa, các loại cỏ, năn, sậy và dớn nhanh chóng “lấn sân” tạo thành những trảng cỏ trải dài ngút ngàn. Nếu không có sự can thiệp kịp thời, hệ sinh thái đất ngập nước đặc trưng với diện tích hơn 8.527 ha này có nguy cơ biến mất hoàn toàn và thay thế bằng một dạng thực vật khác. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến đa dạng sinh học mà còn làm mất đi giá trị di sản thiên nhiên quý báu mà UNESCO đã công nhận.

Để cứu lấy những cánh rừng tràm U Minh Hạ suy kiệt, đơn vị quản lý vườn quốc gia đang khẩn trương đề nghị các cơ quan chức năng nghiên cứu giải pháp điều tiết nguồn nước sao cho cân bằng. Việc phối hợp với các nhà khoa học để đánh giá toàn diện hiện trạng than bùn là bước đi quan trọng để tìm ra “đơn thuốc” phù hợp cho rừng. Hy vọng với những nỗ lực phục hồi, màu xanh đặc trưng của rừng tràm trên đất than bùn sẽ sớm quay trở lại, giữ vững vai trò là lá phổi xanh của vùng đất Mũi

Theo: VnExpress